สัญญาแต่งตั้งนายหน้าให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ ต้องมีอะไรบ้าง
เจ้าของตั้งนายหน้าหาผู้เช่า และจ่ายค่านายหน้าเมื่อผู้เช่าเข้าทำสัญญา · นายหน้าไม่มีอำนาจรับเงินแทนเจ้าของ เว้นแต่มอบอำนาจไว้
| ใช้เมื่อ | ใช้เมื่อเจ้าของบ้านหรือห้องชุดจ้างนายหน้าหาผู้เช่า |
|---|---|
| อากรแสตมป์ | สัญญาแต่งตั้งนายหน้าไม่ใช่ตราสารในบัญชีอัตราอากรแสตมป์โดยตัวเอง ในรูปที่เป็นสัญญาต่างตอบแทนระหว่างเจ้าของกับนายหน้า จึงไม่ต้องปิดอากร แต่เมื่อข้อ 5 มอบอำนาจให้นายหน้ารับเงินแทนเจ้าของ สัญญานี้มีลักษณะเป็นตราสารตั้งตัวแทนตามบัญชีอัตราอากรแสตมป์ลักษณะ 21 ตัวแทนเฉพาะการ 10 บาท เจ้าของในฐานะตัวการเป็นผู้เสียอากร ถ้ามอบให้นายหน้าลงนามสัญญาเช่าด้วย ให้ทำหนังสือมอบอำนาจแยกต่างหากและปิดอากรตามลักษณะ 7 เช่นกันถ้าภายหลังเจ้าของมอบอำนาจให้นายหน้ารับเงินหรือลงนามสัญญาเช่าแทน ให้ทำหนังสือมอบอำนาจแยกต่างหากและปิดอากรตามบัญชีอัตราอากรแสตมป์ลักษณะ 7 ใบเสร็จค่านายหน้าไม่ต้องปิดอากร เพราะลักษณะ 28 ใช้เฉพาะใบรับในการโอนอสังหาริมทรัพย์ ยานพาหนะ และรางวัลสลาก |
| ภาษี | ผู้จ่ายค่านายหน้าที่เป็นนิติบุคคลต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายร้อยละ 3 ตามคำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.4/2528 ข้อ 3/1 ซึ่งเป็นเงินได้ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 40(2) ถ้านายหน้าเป็นบุคคลธรรมดา เจ้าของที่เป็นบุคคลธรรมดาไม่มีหน้าที่หัก นายหน้าที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มออกใบกำกับภาษีตามมาตรา 78/1 และ 86 |
| แบบที่กฎหมายกำหนด | สัญญานายหน้าไม่มีแบบ ทำด้วยวาจาก็ได้ แต่ข้อพิพาทเรื่องค่านายหน้าส่วนใหญ่มาจากการไม่มีหนังสือ ป.พ.พ. มาตรา 845 ให้นายหน้าได้ค่าบำเหน็จเมื่อสัญญาได้ทำกันขึ้นเพราะการชี้ช่องหรือจัดการของนายหน้า มาตรา 846 ถือว่าตกลงกันโดยปริยายว่าต้องจ่ายถ้าพฤติการณ์เป็นที่คาดหมายได้ว่ามีค่า และถ้าไม่ได้กำหนดจำนวนให้ถือตามธรรมเนียม ประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายเฉพาะที่ให้นายหน้าอสังหาริมทรัพย์ต้องมีใบอนุญาต ถ้าสัญญาเช่าที่นายหน้าจัดการมีกำหนดเกิน 3 ปี ต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ มิฉะนั้นฟ้องร้องบังคับได้เพียง 3 ปีตาม ป.พ.พ. มาตรา 538 ถ้าเจ้าของเป็นผู้ประกอบธุรกิจที่มีที่อยู่อาศัยให้เช่าตั้งแต่ 3 หน่วยขึ้นไป สัญญาเช่าต้องมีสาระตามแบบท้ายประกาศ สคบ. พ.ศ. 2568 |
| มาตราที่อ้าง | ป.พ.พ. ม.224, 538, 810–811, 845–847, 849; พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 ม.4, 7; ประมวลรัษฎากร ม.40(2), 78/1, 86, บัญชีอัตราอากรลักษณะ 7, 21, 28; คำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.4/2528 ข้อ 3/1; ประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญา เรื่อง ให้ธุรกิจการให้เช่าอาคารเพื่ออยู่อาศัยเป็นธุรกิจที่ควบคุมสัญญา พ.ศ. 2568 ข้อ 4 |
| ค่าใช้แบบฟอร์มบนเว็บนี้ | 249 บาท |
ใช้สัญญาฉบับนี้เมื่อไร
- ใช้เมื่อเจ้าของบ้านหรือห้องชุดจ้างนายหน้าหาผู้เช่า
- ใช้เมื่อต้องการกำหนดค่านายหน้าเป็นจำนวนเดือนของค่าเช่า
- ใช้เมื่อต้องการตกลงเรื่องค่านายหน้าเมื่อผู้เช่าต่อสัญญา
จุดที่พลาดบ่อยและต้องระวัง
- นายหน้าไม่มีอำนาจรับเงินแทนเจ้าของ เว้นแต่มอบอำนาจไว้
- นายหน้าที่รับค่านายหน้าจากทั้งสองฝ่ายต้องเปิดเผยเป็นหนังสือ
- ระยะคุ้มครองหลังสัญญาสิ้นสุดใช้เฉพาะรายชื่อที่นายหน้าส่งเป็นหนังสือ
กรณีที่ไม่ควรใช้ฉบับนี้
- ถ้าหาผู้ซื้อ ให้ใช้ สัญญาแต่งตั้งนายหน้าขายบ้าน ห้องชุด หรืออาคาร
- ถ้าให้ผู้อื่นบริหารการให้เช่าต่อเนื่อง (หาผู้เช่า เก็บค่าเช่า ดูแลซ่อม) ให้ใช้ สัญญาบริหารทรัพย์สินให้เช่ารายวันหรือรายเดือน
- สัญญาแต่งตั้งนายหน้าขายหรือให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ ภาษาอังกฤษ — ใช้ Real Estate Agency Agreement — สัญญาแต่งตั้งนายหน้าขายหรือให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ ภาษาอังกฤษ
อากรแสตมป์
สัญญาแต่งตั้งนายหน้าไม่ใช่ตราสารในบัญชีอัตราอากรแสตมป์โดยตัวเอง ในรูปที่เป็นสัญญาต่างตอบแทนระหว่างเจ้าของกับนายหน้า จึงไม่ต้องปิดอากร แต่เมื่อข้อ 5 มอบอำนาจให้นายหน้ารับเงินแทนเจ้าของ สัญญานี้มีลักษณะเป็นตราสารตั้งตัวแทนตามบัญชีอัตราอากรแสตมป์ลักษณะ 21 ตัวแทนเฉพาะการ 10 บาท เจ้าของในฐานะตัวการเป็นผู้เสียอากร ถ้ามอบให้นายหน้าลงนามสัญญาเช่าด้วย ให้ทำหนังสือมอบอำนาจแยกต่างหากและปิดอากรตามลักษณะ 7 เช่นกันถ้าภายหลังเจ้าของมอบอำนาจให้นายหน้ารับเงินหรือลงนามสัญญาเช่าแทน ให้ทำหนังสือมอบอำนาจแยกต่างหากและปิดอากรตามบัญชีอัตราอากรแสตมป์ลักษณะ 7 ใบเสร็จค่านายหน้าไม่ต้องปิดอากร เพราะลักษณะ 28 ใช้เฉพาะใบรับในการโอนอสังหาริมทรัพย์ ยานพาหนะ และรางวัลสลาก
การจดทะเบียน / แบบที่กฎหมายกำหนด
สัญญานายหน้าไม่มีแบบ ทำด้วยวาจาก็ได้ แต่ข้อพิพาทเรื่องค่านายหน้าส่วนใหญ่มาจากการไม่มีหนังสือ ป.พ.พ. มาตรา 845 ให้นายหน้าได้ค่าบำเหน็จเมื่อสัญญาได้ทำกันขึ้นเพราะการชี้ช่องหรือจัดการของนายหน้า มาตรา 846 ถือว่าตกลงกันโดยปริยายว่าต้องจ่ายถ้าพฤติการณ์เป็นที่คาดหมายได้ว่ามีค่า และถ้าไม่ได้กำหนดจำนวนให้ถือตามธรรมเนียม ประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายเฉพาะที่ให้นายหน้าอสังหาริมทรัพย์ต้องมีใบอนุญาต
ถ้าสัญญาเช่าที่นายหน้าจัดการมีกำหนดเกิน 3 ปี ต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ มิฉะนั้นฟ้องร้องบังคับได้เพียง 3 ปีตาม ป.พ.พ. มาตรา 538 ถ้าเจ้าของเป็นผู้ประกอบธุรกิจที่มีที่อยู่อาศัยให้เช่าตั้งแต่ 3 หน่วยขึ้นไป สัญญาเช่าต้องมีสาระตามแบบท้ายประกาศ สคบ. พ.ศ. 2568
ภาษี
ผู้จ่ายค่านายหน้าที่เป็นนิติบุคคลต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายร้อยละ 3 ตามคำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.4/2528 ข้อ 3/1 ซึ่งเป็นเงินได้ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 40(2) ถ้านายหน้าเป็นบุคคลธรรมดา เจ้าของที่เป็นบุคคลธรรมดาไม่มีหน้าที่หัก นายหน้าที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มออกใบกำกับภาษีตามมาตรา 78/1 และ 86
ค่านายหน้าเกิดเมื่อไร
ค่านายหน้าเกิดเมื่อสัญญาที่นายหน้าชี้ช่องได้ทำกันขึ้น ไม่ใช่เมื่อพาชม ถ้าสัญญามีเงื่อนไขบังคับก่อน ค่านายหน้าเกิดเมื่อเงื่อนไขสำเร็จตามมาตรา 845 วรรคสอง ข้อ 4.2 จึงกำหนดวันถึงกำหนดชำระให้ชัด นายหน้าไม่ได้ค่าใช้จ่ายที่ออกไปเว้นแต่ตกลงไว้ตามมาตรา 845 วรรคสาม ซึ่งข้อ 4.4 ยืนยันไว้
นายหน้าสองฝ่าย มาตรา 847 ตัดสิทธิค่านายหน้าเมื่อนายหน้าทำการเพื่ออีกฝ่ายโดยขัดต่อหน้าที่ ข้อ 2.3 บังคับให้เปิดเผยเป็นหนังสือ นายหน้าที่เปิดเผยแล้วและเจ้าของยินยอมจึงรับได้ทั้งสองฝ่าย
ระยะคุ้มครองหลังสัญญาสิ้นสุด ข้อ 6.2 จำกัดไว้เฉพาะบุคคลที่อยู่ในรายชื่อที่นายหน้าส่งเป็นหนังสือ เพื่อไม่ให้นายหน้าเรียกค่านายหน้าจากคนที่ตนไม่ได้แนะนำ ระยะคุ้มครองที่ยาวเกินไปหรือไม่จำกัดคนอาจเป็นข้อที่ไม่เป็นธรรมตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 4 และค่านายหน้าที่สูงเกินส่วนเมื่อเจ้าของหาคู่สัญญาได้เองในสัญญาแต่ผู้เดียว ศาลลดได้ตามมาตรา 7 ผู้ที่ผิดนัดชำระเงินต้องเสียดอกเบี้ยตาม ป.พ.พ. มาตรา 224
เงินที่นายหน้ารับไว้
มาตรา 849 วางหลักว่านายหน้าไม่มีอำนาจรับเงินแทนคู่สัญญา เว้นแต่ได้รับมอบอำนาจ เมื่อข้อ 5 มอบอำนาจให้รับเงินแล้ว นายหน้ามีฐานะเป็นตัวแทนในส่วนนั้น ต้องส่งมอบเงินที่รับไว้แทนเจ้าของตามมาตรา 810 และถ้าเอาไปใช้เพื่อตนต้องเสียดอกเบี้ยนับแต่วันที่ใช้ตามมาตรา 811 การยักยอกเงินนั้นเป็นความผิดอาญาได้สัญญานี้ไม่มอบอำนาจ ผู้สนใจที่จ่ายเงินให้นายหน้าทั้งที่รู้ข้อ 5 ยังไม่ถือว่าได้ชำระแก่เจ้าของ ให้บอกผู้สนใจทุกรายให้โอนเงินเข้าบัญชีเจ้าของโดยตรง
เอกสารแนบท้ายสัญญา
- สำเนาเอกสารสิทธิ์
- ภาพถ่ายและรายละเอียดทรัพย์ที่เจ้าของอนุญาตให้ใช้โฆษณา
- รายชื่อผู้สนใจที่นายหน้าส่งเมื่อสัญญาสิ้นสุด ตามข้อ 6.2
- หนังสือมอบอำนาจรับเงิน ถ้ามี
วันลงนาม
ทำสองฉบับข้อความตรงกัน เก็บไว้ฝ่ายละฉบับ
ผู้เขียนและผู้ตรวจทาน
เขียนและตรวจทานโดย ภูวรา ครอบตะคุ ทนายความ (ใบอนุญาต 477/2558) · เนติบัณฑิตไทย · น.ม. กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและสารสนเทศ — การเลือกประเด็น การจัดหมวด และคำอธิบายในบทความนี้เป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ของผู้เขียน ส่วนตัวบทกฎหมายที่ยกมาไม่มีลิขสิทธิ์และตรวจกับราชกิจจานุเบกษาได้เสมอ · ทะเบียนบทความ OKC-C1B841 · หากนำไปใช้ต่อ โปรดระบุชื่อผู้เขียนและลิงก์ต้นฉบับ
คำถามที่พบบ่อย
สัญญาแต่งตั้งนายหน้าให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ ต้องติดอากรแสตมป์ไหม
สัญญาแต่งตั้งนายหน้าไม่ใช่ตราสารในบัญชีอัตราอากรแสตมป์โดยตัวเอง ในรูปที่เป็นสัญญาต่างตอบแทนระหว่างเจ้าของกับนายหน้า จึงไม่ต้องปิดอากร แต่เมื่อข้อ 5 มอบอำนาจให้นายหน้ารับเงินแทนเจ้าของ สัญญานี้มีลักษณะเป็นตราสารตั้งตัวแทนตามบัญชีอัตราอากรแสตมป์ลักษณะ 21 ตัวแทนเฉพาะการ 10 บาท เจ้าของในฐานะตัวการเป็นผู้เสียอากร ถ้ามอบให้นายหน้าลงนามสัญญาเช่าด้วย ให้ทำหนังสือมอบอำนาจแยกต่างหากและปิดอากรตามลักษณะ 7 เช่นกันถ้าภายหลังเจ้าของมอบอำนาจให้นายหน้ารับเงินหรือลงนามสัญญาเช่าแทน ให้ทำหนังสือมอบอำนาจแยกต่างหากและปิดอากรตามบัญชีอัตราอากรแสตมป์ลักษณะ 7 ใบเสร็จค่านายหน้าไม่ต้องปิดอากร เพราะลักษณะ 28 ใช้เฉพาะใบรับในการโอนอสังหาริมทรัพย์ ยานพาหนะ และรางวัลสลาก
สัญญาแต่งตั้งนายหน้าให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ เสียภาษีอะไรบ้าง
ผู้จ่ายค่านายหน้าที่เป็นนิติบุคคลต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายร้อยละ 3 ตามคำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.4/2528 ข้อ 3/1 ซึ่งเป็นเงินได้ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 40(2) ถ้านายหน้าเป็นบุคคลธรรมดา เจ้าของที่เป็นบุคคลธรรมดาไม่มีหน้าที่หัก นายหน้าที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มออกใบกำกับภาษีตามมาตรา 78/1 และ 86
ใช้สัญญาแต่งตั้งนายหน้าให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ตอนไหน
ใช้เมื่อเจ้าของบ้านหรือห้องชุดจ้างนายหน้าหาผู้เช่า · ใช้เมื่อต้องการกำหนดค่านายหน้าเป็นจำนวนเดือนของค่าเช่า · ใช้เมื่อต้องการตกลงเรื่องค่านายหน้าเมื่อผู้เช่าต่อสัญญา
ทำสัญญาแต่งตั้งนายหน้าให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ต้องระวังอะไร
นายหน้าไม่มีอำนาจรับเงินแทนเจ้าของ เว้นแต่มอบอำนาจไว้ · นายหน้าที่รับค่านายหน้าจากทั้งสองฝ่ายต้องเปิดเผยเป็นหนังสือ · ระยะคุ้มครองหลังสัญญาสิ้นสุดใช้เฉพาะรายชื่อที่นายหน้าส่งเป็นหนังสือ
กรณีไหนที่ไม่ควรใช้สัญญาแต่งตั้งนายหน้าให้เช่าอสังหาริมทรัพย์
ถ้าหาผู้ซื้อ ให้ใช้ สัญญาแต่งตั้งนายหน้าขายบ้าน ห้องชุด หรืออาคาร · ถ้าให้ผู้อื่นบริหารการให้เช่าต่อเนื่อง (หาผู้เช่า เก็บค่าเช่า ดูแลซ่อม) ให้ใช้ สัญญาบริหารทรัพย์สินให้เช่ารายวันหรือรายเดือน · สัญญาแต่งตั้งนายหน้าขายหรือให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ ภาษาอังกฤษ — ใช้ Real Estate Agency Agreement — สัญญาแต่งตั้งนายหน้าขายหรือให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ ภาษาอังกฤษ
สัญญาแต่งตั้งนายหน้าให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ ต้องจดทะเบียนหรือทำตามแบบที่กฎหมายกำหนดไหม
สัญญานายหน้าไม่มีแบบ ทำด้วยวาจาก็ได้ แต่ข้อพิพาทเรื่องค่านายหน้าส่วนใหญ่มาจากการไม่มีหนังสือ ป.พ.พ. มาตรา 845 ให้นายหน้าได้ค่าบำเหน็จเมื่อสัญญาได้ทำกันขึ้นเพราะการชี้ช่องหรือจัดการของนายหน้า มาตรา 846 ถือว่าตกลงกันโดยปริยายว่าต้องจ่ายถ้าพฤติการณ์เป็นที่คาดหมายได้ว่ามีค่า และถ้าไม่ได้กำหนดจำนวนให้ถือตามธรรมเนียม ประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายเฉพาะที่ให้นายหน้าอสังหาริมทรัพย์ต้องมีใบอนุญาต ถ้าสัญญาเช่าที่นายหน้าจัดการมีกำหนดเกิน 3 ปี ต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ มิฉะนั้นฟ้องร้องบังคับได้เพียง 3 ปีตาม ป.พ.พ. มาตรา 538 ถ้าเจ้าของเป็นผู้ประกอบธุรกิจที่มีที่อยู่อาศัยให้เช่าตั้งแต่ 3 หน่วยขึ้นไป สัญญาเช่าต้องมีสาระตามแบบท้ายประกาศ สคบ. พ.ศ. 2568
ลงนามสัญญาแต่งตั้งนายหน้าให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ต้องมีพยานไหม ทำกี่ฉบับ
ทำสองฉบับข้อความตรงกัน เก็บไว้ฝ่ายละฉบับ
ทำสัญญาแต่งตั้งนายหน้าให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ต้องเตรียมเอกสารอะไรแนบท้าย
สำเนาเอกสารสิทธิ์ ภาพถ่ายและรายละเอียดทรัพย์ที่เจ้าของอนุญาตให้ใช้โฆษณา รายชื่อผู้สนใจที่นายหน้าส่งเมื่อสัญญาสิ้นสุด ตามข้อ 6.2 หนังสือมอบอำนาจรับเงิน ถ้ามี
กฎหมายที่อ้างถึงในบทความนี้
ถ้อยคำด้านล่างคัดจากตัวบท 13 มาตรา — ใช้อ้างอิงได้ แต่หากต้องใช้ในชั้นศาล ควรตรวจกับราชกิจจานุเบกษาฉบับทางการอีกครั้ง
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 224
หนี้เงินนั้น ให้คิดดอกเบี้ยในระหว่างเวลาผิดนัดในอัตราที่กำหนดตามมาตรา 7 บวกด้วยอัตราเพิ่มร้อยละสองต่อปี ถ้าเจ้าหนี้อาจจะเรียกดอกเบี้ยได้สูงกว่านั้นโดยอาศัยเหตุอย่างอื่นอันชอบด้วยกฎหมาย ก็ให้คงส่งดอกเบี้ยต่อไปตามนั้น
ส่วนที่ 1 การไม่ชำระหนี้
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 538
เช่าอสังหาริมทรัพย์นั้น ถ้ามิได้มีหลักฐานเป็นหนังสืออย่างหนึ่งอย่างใดลงลายมือชื่อฝ่ายที่ต้องรับผิดเป็นสำคัญ ท่านว่าจะฟ้องร้องให้บังคับคดีหาได้ไม่ ถ้าเช่ามีกำหนดกว่าสามปีขึ้นไป หรือกำหนดตลอดอายุของผู้เช่าหรือผู้ให้เช่าไซร้ หากมิได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ท่านว่าการเช่านั้นจะฟ้องร้องให้บังคับคดีได้แต่เพียงสามปี
หมวด 1 บทเบ็ดเสร็จทั่วไป
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 810
เงินและทรัพย์สินอย่างอื่นบรรดาที่ตัวแทนได้รับไว้เกี่ยวด้วยการเป็นตัวแทนนั้น ท่านว่าตัวแทนต้องส่งให้แก่ตัวการจงสิ้น
หมวด 2 หน้าที่และความรับผิดของตัวแทนต่อตัวการ
พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 4
ข้อตกลงในสัญญาระหว่างผู้บริโภคกับผู้ประกอบธุรกิจการค้า หรือวิชาชีพ หรือในสัญญาสำเร็จรูป หรือในสัญญาขายฝากที่ทำให้ผู้ประกอบธุรกิจการค้า หรือวิชาชีพ หรือผู้กำหนดสัญญาสำเร็จรูป หรือผู้ซื้อฝากได้เปรียบคู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งเกินสมควร เป็นข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม และให้มีผลบังคับได้เพียงเท่าที่เป็นธรรมและพอสมควรแก่กรณีเท่านั้น
พระราชบัญญัติ ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540
พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 7
ในสัญญาที่มีการให้สิ่งใดไว้เป็นมัดจำ หากมีกรณีที่จะต้องริบมัดจำถ้ามัดจำนั้นสูงเกินส่วน ศาลจะลดลงให้ริบได้เพียงเท่าความเสียหายที่แท้จริงก็ได้
พระราชบัญญัติ ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540
ประมวลรัษฎากร มาตรา 40
เงินได้พึงประเมินนั้นคือ เงินได้ประเภทดังต่อไปนี้ รวมตลอดถึงเงินค่าภาษีอากรที่ผู้จ่ายเงินหรือผู้อื่นออกแทนให้สำหรับเงินได้ประเภทต่าง ๆ ดังกล่าว ไม่ว่าในทอดใด (1) เงินได้เนื่องจากการจ้างแรงงานไม่ว่าจะเป็นเงินเดือน ค่าจ้าง เบี้ยเลี้ยง โบนัส เบี้ยหวัด บำเหน็จ บำนาญ เงินค่าเช่าบ้าน เงินที่คำนวณได้จากมูลค่าของการได้อยู่บ้านที่นายจ้างให้อยู่โดยไม่เสียค่าเช่า เงินที่นายจ้างจ่ายชำระหนี้ใด ๆ ซึ่งลูกจ้างมีหน้าที่ต้องชำระ และเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์ใด ๆ บรรดาที่ได้เนื่องจากการจ้างแรงงาน (2) เงินได้เนื่องจากหน้าที่หรือตำแหน่งงานที่ทำหรือจากการรับทำงานให้ ไม่ว่าจะเป็นค่าธรรมเนียม ค่านายหน้า ค่าส่วนลด เงินอุดหนุนในงานที่ทำ เบี้ยประชุม บำเหน็จ โบนัส เงินค่าเช่าบ้าน เงินที่คำนวณได้จากมูลค่าของการได้อยู่บ้านที่ผู้จ่ายเงินได้ให้อยู่โดยไม่เสียค่าเช่า เงินที่ผู้จ่ายเงินได้จ่ายชำระหนี้ใด ๆ ซึ่งผู้มีเงินได้มีหน้าที่ต้องชำระ และเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์ใด ๆ บรรดาที่ได้เนื่องจากหน้าที่หรือตำแหน่งงานที่ทำหรือจากการรับทำงานให้นั้น ไม่ว่าหน้าที่หรือตำแหน่งงานหรืองานที่รับทำให้นั้นจะเป็นการประจำหรือชั่วคราว (3) ค่าแห่งกู๊ดวิลล์ ค่าแห่งลิขสิทธิ์ หรือสิทธิอย่างอื่น เงินปีหรือเงินได้มีลักษณะเป็นเงินรายปีอันได้มาจากพินัยกรรม นิติกรรมอย่างอื่น หรือคำพิพากษาของศาล (4) เงินได้ที่เป็น (ก) ดอกเบี้ยพันธบัตร ดอกเบี้ยเงินฝาก ดอกเบี้ยหุ้นกู้ ดอกเบี้ยตั๋วเงิน ดอกเบี้ยเงินกู้ยืมไม่ว่าจะมีหลักประกันหรือไม่ ดอกเบี้ยเงินกู้ยืมที่อยู่ในบังคับต้องถูกหักภาษีไว้ ณ ที่จ่ายตามกฎหมายว่าด้วยภาษีเงินได้ปิโตรเลียมเฉพาะส่วนที่เหลือจากถูกหักภาษีไว้ ณ ที่จ่ายตามกฎหมายดังกล่าว หรือผลต่างระหว่างราคาไถ่ถอนกับราคาจำหน่ายตั๋วเงินหรือตราสารแสดงสิทธิในหนี้ที่บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล หรือนิติบุคคลอื่นเป็นผู้ออกและจำหน่ายครั้งแรกในราคาต่ำกว่าราคาไถ่ถอน รวมทั้งเงินได้ที่มีลักษณะทำนองเดียวกันกับดอกเบี้ย ผลประโยชน์หรือค่าตอบแทนอื่น ๆ ที่ได้จากการให้กู้ยืมหรือจากสิทธิเรียกร้องในหนี้ทุกชนิดไม่ว่าจะมีหลักประกันหรือไม่ก็ตาม (ข) เงินปันผล เงินส่วนแบ่งของกำไร หรือประโยชน์อื่นใดที่ได้จากบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล หรือสถาบันการเงินที่มีกฎหมายโดยเฉพาะของประเทศไทยจัดตั้งขึ้นสำหรับให้กู้ยืมเงินเพื่อส่งเสริมเกษตรกรรม พาณิชยกรรม หรืออุตสาหกรรม เงินปันผลหรือเงินส่วนแบ่งของกำไรที่อยู่ในบังคับต้องถูกหักภาษีไว้ ณ ที่จ่าย ตามกฎหมายว่าด้วยภาษีเงินได้ปิโตรเลียมเฉพาะส่วนที่เหลือจากถูกหักภาษีไว้ ณ ที่จ่ายตามกฎหมายดังกล่าว
ประมวลรัษฎากร — เงินได้พึงประเมิน ม.40–41
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 845
บุคคลผู้ใดตกลงจะให้ค่าบำเหน็จแก่นายหน้าเพื่อที่ชี้ช่องให้ได้เข้าทำสัญญาก็ดี จัดการให้ได้ทำสัญญากันก็ดี ท่านว่าบุคคลผู้นั้นจะต้องรับผิดใช้ค่าบำเหน็จก็ต่อเมื่อสัญญานั้นได้ทำกันสำเร็จเนื่องแต่ผลแห่งการที่นายหน้าได้ชี้ช่องหรือจัดการนั้น ถ้าสัญญาที่ได้ทำกันไว้นั้นมีเงื่อนไขเป็นเงื่อนบังคับก่อนไซร้ ท่านว่าจะเรียกร้องบำเหน็จค่านายหน้ายังหาได้ไม่ จนกว่าเงื่อนไขนั้นสำเร็จแล้ว
ลักษณะ 16 นายหน้า
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 846
ถ้ากิจการอันได้มอบหมายแก่นายหน้านั้น โดยพฤติการณ์เป็นที่คาดหมายได้ว่าย่อมทำให้แต่เพื่อจะเอาค่าบำเหน็จไซร้ ท่านให้ถือว่าได้ตกลงกันโดยปริยายว่ามีค่าบำเหน็จนายหน้า
ลักษณะ 16 นายหน้า
ประมวลรัษฎากร มาตรา 78/1
ภายใต้บังคับมาตรา 78/3 ความรับผิดในการเสียภาษีมูลค่าเพิ่มที่เกิดจากการให้บริการ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้ (1) การให้บริการนอกจากที่อยู่ในบังคับตาม (2) (3) หรือ (4) ให้ความรับผิดทั้งหมดเกิดขึ้นเมื่อได้รับชำระราคาค่าบริการ เว้นแต่กรณีที่ได้มีการกระทำดังต่อไปนี้เกิดขึ้นก่อนได้รับชำระราคาค่าบริการ ก็ให้ถือว่าความรับผิดเกิดขึ้นเมื่อได้มีการกระทำนั้น ๆ ด้วย (ก) ได้ออกใบกำกับภาษี หรือ (ข) ได้ใช้บริการไม่ว่าโดยตนเองหรือบุคคลอื่น ทั้งนี้ โดยให้ความรับผิดเกิดขึ้นตามส่วนของการกระทำนั้น ๆ แล้วแต่กรณี (2) การให้บริการตามสัญญาที่กำหนดค่าตอบแทนตามส่วนของบริการที่ทำให้ความรับผิดตามส่วนของบริการเกิดขึ้นเมื่อได้รับชำระราคาค่าบริการตามส่วนของบริการที่สิ้นสุดลง เว้นแต่กรณีที่ได้มีการกระทำดังต่อไปนี้เกิดขึ้นก่อนได้รับชำระราคาค่าบริการตามส่วนของบริการที่สิ้นสุดลงก็ให้ถือว่าความรับผิดเกิดขึ้นเมื่อได้มีการกระทำนั้น ๆ ด้วย (ก) ได้ออกใบกำกับภาษี หรือ (ข) ได้ใช้บริการไม่ว่าโดยตนเองหรือบุคคลอื่น ทั้งนี้ โดยให้ความรับผิดเกิดขึ้นตามส่วนของการกระทำนั้น ๆ แล้วแต่กรณี (3) การให้บริการที่ทำในต่างประเทศและได้มีการใช้บริการนั้นในราชอาณาจักร ให้ความรับผิดทั้งหมดหรือบางส่วนเกิดขึ้นเมื่อได้มีการชำระราคาค่าบริการทั้งหมดหรือบางส่วน แล้วแต่กรณี (4) การให้บริการที่เสียภาษีมูลค่าเพิ่มในอัตราร้อยละ 0 ตามมาตรา 80/1 (5) และภายหลังได้มีการโอนสิทธิในบริการอันทำให้ผู้รับโอนสิทธิในบริการมีหน้าที่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่มตามมาตรา 82/1 (2) ให้ความรับผิดทั้งหมดเกิดขึ้นเมื่อได้รับชำระราคาค่าบริการ เพื่อเป็นการบรรเทาภาระในการยื่นแบบแสดงรายการและการชำระภาษีของผู้ประกอบการจดทะเบียนสำหรับการให้บริการแก่กระทรวง ทบวง กรม หรือราชการส่วนท้องถิ่น ทั้งนี้ เฉพาะการให้บริการตามสัญญาและมีการชำระราคาค่าบริการที่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดโดยกฎกระทรวง ให้อธิบดีโดยอนุมัติรัฐมนตรีมีอำนาจกำหนดความรับผิดตาม (1) และ (2) เกิดขึ้นเป็นอย่างอื่นได้
ประมวลรัษฎากร หมวด 4 ภาษีมูลค่าเพิ่ม (เฉพาะมาตราที่ใช้ร่างสัญญา)
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 847
ถ้านายหน้าทำการให้แก่บุคคลภายนอกด้วยก็ดี หรือได้รับคำมั่นแต่บุคคลภายนอกเช่นนั้นว่าจะให้ค่าบำเหน็จอันไม่ควรแก่นายหน้าผู้กระทำการโดยสุจริตก็ดี เป็นการฝ่าฝืนต่อการที่ตนเข้ารับทำหน้าที่ไซร้ ท่านว่านายหน้าหามีสิทธิจะได้รับค่าบำเหน็จหรือรับชดใช้ค่าใช้จ่ายที่ได้เสียไปไม่
ลักษณะ 16 นายหน้า
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 7
ถ้าจะต้องเสียดอกเบี้ยแก่กันและมิได้กำหนดอัตราดอกเบี้ยไว้โดยนิติกรรมหรือโดยบทกฎหมายอันชัดแจ้ง ให้ใช้อัตราร้อยละสามต่อปี
ลักษณะ 1 บทเบ็ดเสร็จทั่วไป
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 849
การรับเงินหรือรับชำระหนี้อันจะพึงชำระตามสัญญานั้น ท่านให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่านายหน้าย่อมไม่มีอำนาจที่จะรับแทนผู้เป็นคู่สัญญา
ลักษณะ 16 นายหน้า
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 811
ถ้าตัวแทนเอาเงินซึ่งควรจะได้ส่งแก่ตัวการ หรือซึ่งควรจะใช้ในกิจของตัวการนั้นไปใช้สอยเป็นประโยชน์ตนเสีย ท่านว่าตัวแทนต้องเสียดอกเบี้ยในเงินนั้นนับแต่วันที่ได้เอาไปใช้
หมวด 2 หน้าที่และความรับผิดของตัวแทนต่อตัวการ