เหตุสุดวิสัยคืออะไร และเขียนไว้ในสัญญาแล้วพ้นความรับผิดจริงไหม
สารบัญ · 23 หัวข้อย่อย
- ข้อเหตุสุดวิสัยในสัญญาแต่ละแบบ
- สัญญาเข้าร่วมแพลตฟอร์มจองบริการ
- สัญญารับจัดเลี้ยง
- สัญญาเช่าห้องชุด (คอนโดมิเนียม)
- เจ้าของห้องเดียวหรือสองห้อง
- สัญญาฝากขายสินค้าผ่านเพจหรือเว็บไซต์
- สัญญาจ้างทำของ — สถาบันการศึกษาเป็นผู้รับจ้าง
- สัญญาเช่าอุปกรณ์จัดงานพร้อมติดตั้ง
- สัญญาจ้าง Organizer จัดงาน (Event / งานเปิดตัว / นิทรรศการ / บูธ)
- สัญญาจ้างขนส่งสินค้า (กระจายสินค้าประจำ)
- สัญญาจ้างรถขนส่งสินค้า (รายเที่ยว)
- สัญญาจ้างทำของ — ทั่วไป (บริษัท/บุคคล)
- สัญญาจ้างก่อสร้างบ้านหรืออาคาร
- สัญญาสั่งซื้อสินค้าจากต่างประเทศ
- สัญญาจะซื้อจะขายที่ดินพร้อมบ้านที่ผู้ขายสร้างให้
- สัญญากู้ยืมเงิน พร้อมจำนำ
- สัญญาเช่าเครื่องจักรกลและอุปกรณ์
- สัญญาจ้างขนส่งคนโดยสาร (เหมารถทริป/รับส่งพนักงาน)
- สัญญาจ้างถ่ายภาพและวิดีโอ
- สัญญาจำนำทรัพย์สิน
- สัญญาให้บริการ SaaS
- สัญญาจ้างจัดงานสัมมนา
- สัญญาจ้างทำ SEO GEO AEO
- สัญญาจำนำหุ้น
- ผู้เขียนและผู้ตรวจทาน
หลายคนเข้าใจว่าเขียนคำว่าเหตุสุดวิสัยไว้แล้วจะอ้างอะไรก็ได้ แต่เหตุที่จะเข้าข่ายต้องเป็นเหตุที่ป้องกันไม่ได้แม้ใช้ความระมัดระวังตามสมควรแล้ว เหตุที่คาดหมายได้หรือเกิดจากความบกพร่องของตัวเองไม่เข้าข่าย ข้างล่างคือขอบเขตที่สัญญาแต่ละแบบกำหนดไว้
| พบในสัญญา | 22 ฉบับ |
|---|---|
| ปรับปรุงล่าสุด | 2026-09-30 |
ข้อเหตุสุดวิสัยในสัญญาแต่ละแบบ
สัญญาเข้าร่วมแพลตฟอร์มจองบริการ
ข้อ 9 กันปัญหาที่เกิดขึ้นจริงบ่อยครั้ง เมื่อสถานที่ต้องปิดกะทันหันเพราะเหตุสุดวิสัย ลูกค้าไม่ควรต้องรับภาระค่าธรรมเนียมยกเลิกจากทั้งฝั่งผู้ประกอบการและฝั่งแพลตฟอร์ม การคืนเงินเต็มจำนวนโดยไม่มีใครเก็บค่าธรรมเนียมจึงเป็นทางออกที่ยุติธรรมที่สุดและลดความเสี่ยงเรื่องข้อสัญญาไม่เป็นธรรมด้วย
- ไม่กำหนดหน้าต่างเวลาที่ลูกค้าเปลี่ยนแปลงการจองได้ — ลูกค้าอยากเลื่อนวันแต่ไม่มีกติกา สุดท้ายกลายเป็นข้อพิพาททุกครั้ง ข้อ 4.4 แก้จุดนี้
- ไม่แยกความรับผิดเรื่องจองซ้ำ — โทษกันไปมาโดยไม่มีเกณฑ์ ข้อ 2.2 ให้เกณฑ์ชัด
- ค่าธรรมเนียมคำนวณจากยอดจองตอนแรกทั้งที่ยอดจริงเปลี่ยนไป — ข้อ 5.2 ต้องปรับตามยอดที่เรียกเก็บจริง
- ไม่มีแผนรับมือเหตุสุดวิสัย — เมื่อสถานที่ต้องปิดกะทันหัน ไม่รู้ว่าใครคืนเงินใคร ข้อ 9 วางไว้ล่วงหน้า
เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 349 บาท
สัญญารับจัดเลี้ยง
ข้อ 7.1 กำหนดค่ายกเลิกเป็นขั้นตามระยะเวลาก่อนวันงาน และเขียนไว้ว่าต้องไม่เกินความเสียหายที่พิสูจน์ได้รวมกับกำไรที่ควรได้ เพราะค่ายกเลิกที่สูงเกินส่วนเป็นเบี้ยปรับที่ศาลลดได้ตาม ป.พ.พ. มาตรา 383 และถ้าผู้ว่าจ้างเป็นผู้บริโภค การริบเงินมัดจำที่สูงเกินส่วนศาลลดได้ตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 7 ส่วนการเลิกเพราะเหตุสุดวิสัยตามข้อ 7.3 ให้คืนเงินหักเฉพาะค่าใช้จ่ายจริง
เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 249 บาท
สัญญาเช่าห้องชุด (คอนโดมิเนียม)
- การให้เช่าเพื่ออยู่อาศัยแก่บุคคลธรรมดาอยู่ในบังคับประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญา เรื่อง ให้ธุรกิจการให้เช่าอาคารเพื่ออยู่อาศัยเป็นธุรกิจที่ควบคุมสัญญา พ.ศ. 2568 — ประกาศบังคับให้ใช้ข้อสัญญาที่มีสาระสำคัญตามแบบสัญญาท้ายประกาศ (แบบ ก เช่าไม่เกิน 3 ปี · แบบ ข เช่าเกิน 3 ปี) แบบฟอร์มนี้เขียนข้อคุ้มครองตามประกาศไว้แล้ว แต่ไม่ใช่แบบมาตรฐานท้ายประกาศ ผู้ประกอบธุรกิจควรเทียบกับแบบท้ายประกาศหรือสอบถาม สคบ. ก่อนใช้
- ข้อที่สัญญานี้ปรับให้ตามประกาศ: เงินประกันรวมค่าเช่าล่วงหน้าไม่เกิน 3 เดือน (ข้อ 4.2) · ห้ามริบเงินโดยผู้เช่าไม่ผิด และปิดทางเลือกริบเมื่อเลิกก่อนกำหนด · ห้ามขึ้นค่าเช่าระหว่างสัญญา (ข้อ 3) · ค่าไฟ-น้ำไม่เกินอัตราผู้ให้บริการ (ข้อ 5.2) · เข้าห้องต้องนัดก่อน (ข้อ 8) · ผู้เช่าไม่รับผิดความเสื่อมตามปกติและเหตุสุดวิสัย (ข้อ 6.2) · ห้ามปิดกั้นหรือขนของก่อนเลิกสัญญาโดยชอบ (ข้อ 12.4) · ห้ามเลิกสัญญาโดยผู้เช่าไม่ผิดสาระสำคัญ (ข้อ 12.2) · ส่งมอบสัญญาหนึ่งฉบับทันที (ข้อ 15.3)
- ห้ามเรียก «ค่าต่อสัญญา» จากผู้เช่ารายเดิม และตัวอักษรในสัญญาต้องมีขนาดตามประกาศ — ไฟล์ PDF ของเว็บใช้ตัวอักษรขนาดอ่านง่าย แต่ถ้าย่อพิมพ์ ให้ตรวจขนาดตัวอักษรอีกครั้ง
เจ้าของห้องเดียวหรือสองห้อง
ประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญาเรื่องการให้เช่าอาคารเพื่ออยู่อาศัย พ.ศ. 2568 ใช้กับผู้ให้เช่าที่มีสถานที่ให้เช่าตั้งแต่ 3 หน่วยขึ้นไป (นับรวมทุกอาคาร) — ถ้าผู้ให้เช่ามีห้องให้เช่าถึง 3 หน่วย ให้ติ๊ก «ผู้ให้เช่ามีห้องให้เช่าตั้งแต่ 3 หน่วย» เพื่อให้ระบบเติมข้อคุ้มครองตามประกาศ
เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — ฟรี
สัญญาฝากขายสินค้าผ่านเพจหรือเว็บไซต์
- ไม่เขียนว่าเพจเป็นของใคร เมื่อเลิกกันแล้วเถียงเรื่องผู้ติดตาม รีวิวสะสม และยอดขายเดิม ซึ่งมีมูลค่าจริงแต่ไม่ใช่ทรัพย์ที่ส่งมอบกันได้ง่าย — ข้อ 2.1 จึงบังคับให้ระบุ และข้อ 2.2 ห้ามเปลี่ยนอีเมล เบอร์โทร หรือสิทธิรับเงินของบัญชีฝ่ายเดียว
- ปล่อยให้ร้านจัด Flash Sale หรือคูปองเองจนได้ต่ำกว่าราคาฝากขาย ผู้ฝากขายรับภาระส่วนลดโดยไม่รู้ตัว — ข้อ 5.2 จึงต้องขออนุมัติก่อน · ในทางกลับกันถ้าร้านขายได้แพงกว่าราคาที่ตัวการกำหนด ส่วนเกินตกเป็นของตัวการ ร้านเก็บเองไม่ได้ (ม.840)
- คิดว่าแพลตฟอร์มยังไม่โอนเงินมาก็ยังไม่ต้องจ่าย ข้อ 6.3 ปิดช่องนี้ไว้แล้ว และโดยหลัก ม.838 ตัวแทนค้าต่างไม่ต้องรับผิดแทนลูกค้าที่ไม่ชำระเว้นแต่ตกลงกันไว้ จึงต้องเขียนให้ชัดว่ากรณีใดเลื่อนจ่ายได้
- เงินค่าสินค้าไม่ใช่เงินของร้าน เอาไปหมุนก่อนถึงรอบโอนอาจเป็นทั้งผิดสัญญาและความผิดอาญาฐานยักยอก แยกบัญชีรับเงินไว้จะปลอดภัยกว่า
- ข้อมูลลูกค้าไม่ได้เป็นของร้านฝ่ายเดียว ทั้งสองฝ่ายอาจเป็นผู้ควบคุมข้อมูลร่วมกันหรือฝ่ายหนึ่งเป็นผู้ประมวลผลแทน ต้องมีมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัย (PDPA ม.37) และถ้าฝ่ายหนึ่งทำตามคำสั่งอีกฝ่ายต้องมีข้อตกลงผู้ประมวลผล (ม.40) — ข้อ 10.2 รองรับไว้แล้ว · การเอารายชื่อลูกค้าไปยิงโฆษณาขายของตัวเองหลังเลิกสัญญาเป็นการใช้ผิดวัตถุประสงค์
- บัญชีโดนปิดหรือถูกลดการมองเห็นไม่ใช่เหตุสุดวิสัย โดยอัตโนมัติ (ข้อ 12.2) ถ้าเกิดจากฝ่ายใดฝ่าฝืนกติกาแพลตฟอร์มเอง ฝ่ายนั้นรับผิด
เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 249 บาท
สัญญาจ้างทำของ — สถาบันการศึกษาเป็นผู้รับจ้าง
- ข้อ 7 วรรคสอง ให้ผู้รับจ้างรับผิดแม้เหตุสุดวิสัย จนกว่าจะส่งมอบงานครั้งสุดท้าย — เป็นมาตรฐานสัญญาภาครัฐ แต่หนักกว่ากฎหมายทั่วไป ผู้รับจ้างควรทำประกันภัยงาน
- ข้อ 5 ให้ผู้ว่าจ้างเลิกสัญญาได้เมื่อ «มีเหตุให้เชื่อได้ว่า» จะเสร็จไม่ทัน — ถ้าจะใช้สิทธินี้ ควรมีหนังสือแจ้งเตือนเป็นลายลักษณ์อักษรก่อน
- ข้อ 9 ขยายเวลาอยู่ในดุลพินิจผู้ว่าจ้างฝ่ายเดียว — ผู้รับจ้างควรแจ้งเหตุทันทีพร้อมหลักฐาน อย่ารอจนพ้นกำหนด
เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 249 บาท
สัญญาเช่าอุปกรณ์จัดงานพร้อมติดตั้ง
- ผู้ให้เช่ารับผิดในความชำรุดบกพร่องที่ทำให้ใช้ไม่ได้ (ป.พ.พ. ม.549 ประกอบ ม.472) · ผู้เช่าต้องดูแลเช่นวิญญูชน (ม.553) และรับผิดถ้าใช้ผิดวิธี (ม.552, 562)
- ทรัพย์ที่เช่าเสียหายเพราะเหตุสุดวิสัย (พายุพัดเต็นท์) ผู้เช่าไม่ต้องรับผิด (ม.562 ตีความกลับ) — แต่ถ้าเกิดจากผู้เช่าไม่ดูแล ต้องชดใช้ ข้อ 7.1 จึงยึดหลักนี้
- ค่าปรับรายชั่วโมง (ข้อ 8.1) และค่ายกเลิก (ข้อ 8.3) เป็นเบี้ยปรับ ศาลลดได้ถ้าสูงเกินส่วน (ม.383) — แบบนี้มีเพดาน
เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 249 บาท
สัญญาจ้าง Organizer จัดงาน (Event / งานเปิดตัว / นิทรรศการ / บูธ)
- ต้องมี เพราะผู้จัดงานจองทีม/สถานที่/ผลิตของล่วงหน้า · ตลาดใช้ประมาณ: > 30 วัน 20–30% · 15–30 วัน 50% · < 15 วัน 80–100% — ปรับได้ตามประเภทงาน
- ข้อ 7.3 ทำให้เป็นเพดาน (สูงสุดที่เรียกได้) เพื่อไม่ให้ผู้ว่าจ้างโดนฟ้องค่าเสียหายลอย ๆ และเป็นเบี้ยปรับที่ศาลลดได้ถ้าสูงเกิน (ม.383)
- เหตุสุดวิสัย/โรคระบาด/คำสั่งราชการ (7.4) — บทเรียนโควิด: ระบุให้ชัดว่าจ่ายเฉพาะที่ทำแล้ว + จ่ายไปแล้วเรียกคืนไม่ได้ ไม่ใช่ตามตาราง 7.3
เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 249 บาท
สัญญาจ้างขนส่งสินค้า (กระจายสินค้าประจำ)
ความรับผิดของผู้ขนส่งในสินค้าที่รับขนเป็นไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ลักษณะรับขน ข้อ 6.1 เขียนตามหลักทั่วไปของกฎหมายนั้น คือผู้ขนส่งรับผิดตั้งแต่รับจนส่งมอบ เว้นแต่พิสูจน์ได้ว่าเป็นเหตุสุดวิสัย สภาพของสินค้าเอง หรือความผิดของผู้ส่ง — ก่อนใช้เพดานความรับผิดตามข้อ 6.2 ให้ทนายของคุณตรวจเงื่อนไขของกฎหมายรับขนเรื่องการจำกัดความรับผิดและอายุความฟ้องผู้ขนส่ง แล้ว แจ้งความเสียหายเป็นหนังสือโดยเร็ว อย่ารอจนใกล้สิ้นปี สัญญานี้เลือกจำกัดความรับผิดไว้ … ต่อคันต่อเที่ยว — ข้อจำกัดนี้ใช้ไม่ได้กับการกระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง (ป.พ.พ. มาตรา 373) และถ้าเพดานต่ำเกินส่วน ศาลอาจให้มีผลเท่าที่เป็นธรรม (พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 4)
เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 349 บาท
สัญญาจ้างรถขนส่งสินค้า (รายเที่ยว)
- ผู้ขนส่งต้องรับผิดในความสูญหาย บุบสลาย หรือส่งมอบชักช้า เว้นแต่พิสูจน์ได้ว่าเกิดจากเหตุสุดวิสัย สภาพแห่งสินค้าเอง หรือความผิดของผู้ส่งหรือผู้รับ (ป.พ.พ. มาตรา 616) — ข้อ 4.1 เขียนตามหลักนี้
- ผู้ส่งต้องแจ้งให้ผู้ขนส่งรู้ก่อนส่งมอบว่าสินค้ามีสภาพอันตราย ถ้าไม่แจ้งต้องรับผิดในความเสียหายที่เกิดขึ้น (มาตรา 617) — ที่มาของข้อ 2.2
- ของมีค่ามาก เช่น เงินทอง ธนบัตร อัญมณี ถ้าไม่ได้บอกราคาไว้ชัดแจ้งตอนส่งมอบ ผู้ขนส่งไม่ต้องรับผิดเมื่อสูญหายหรือบุบสลาย และถ้าบอกไว้ก็รับผิดไม่เกินราคาที่บอก (มาตรา 620) — จึงต้องกรอกมูลค่าในข้อ 2.1 ให้ครบ
- ข้อความยกเว้นหรือจำกัดความรับผิดในใบรับของหรือเอกสารที่ผู้ขนส่งออกให้เป็นโมฆะ เว้นแต่ผู้ส่งแสดงความตกลงด้วยชัดแจ้ง (มาตรา 625) — เพดานในข้อ 4.2 อยู่ในสัญญาที่ผู้ว่าจ้างลงนามเอง จึงเป็นความตกลงชัดแจ้ง แต่เงื่อนไขที่ผู้ขนส่งพิมพ์เพิ่มไว้ในใบรับสินค้าหรือใบส่งของภายหลังไม่ผูกพันผู้ว่าจ้าง ถ้าผู้ว่าจ้างไม่ได้ลงนามยอมรับ
- ถ้าผู้รับรับสินค้าไว้โดยไม่อิดเอื้อนและชำระค่าขนส่งแล้ว ความรับผิดของผู้ขนส่งสิ้นไป เว้นแต่ความเสียหายที่มองไม่เห็นจากภายนอกซึ่งแจ้งภายใน 8 วันนับแต่วันส่งมอบ (มาตรา 623) — ข้อ 4.4 จึงกำหนดไม่น้อยกว่า 8 วัน และให้บันทึกความเสียหายที่เห็นได้ตั้งแต่วันส่งมอบ
- ฟ้องเรียกค่าเสียหายเพราะสินค้าสูญหาย บุบสลาย หรือส่งชักช้า ต้องฟ้องภายใน 1 ปีนับแต่วันส่งมอบ หรือวันที่ควรส่งมอบถ้าสูญหายทั้งหมด (มาตรา 624)
เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 249 บาท
สัญญาจ้างทำของ — ทั่วไป (บริษัท/บุคคล)
- ข้อ 7 วรรคสอง ผู้รับจ้างรับผิดแม้เหตุสุดวิสัยจนกว่าจะส่งมอบงานครั้งสุดท้าย — หนักกว่ากฎหมายทั่วไป ผู้รับจ้างควรทำประกันภัยงานหรือต่อรองตัดวรรคนี้
- ข้อ 5 ให้ผู้ว่าจ้างเลิกสัญญาได้เมื่อ «มีเหตุให้เชื่อได้ว่า» จะเสร็จไม่ทัน — ถ้าเป็นสัญญาสำเร็จรูปที่ผู้ว่าจ้างร่างฝ่ายเดียว ข้อนี้บังคับได้เพียงเท่าที่เป็นธรรม (พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม ม.4) ควรมีหนังสือแจ้งเตือนก่อนใช้สิทธิ
เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 249 บาท
สัญญาจ้างก่อสร้างบ้านหรืออาคาร
| ประกาศ 2559 บังคับ | อยู่ในสัญญานี้ |
|---|---|
| ราคารวมภาษีมูลค่าเพิ่ม บัญชีวัสดุพร้อมราคา งวดงานได้สัดส่วนกับเนื้องาน (ข้อ 3(2)–(4)) | ข้อ 1.1 ข้อ 5.1 ข้อ 5.2 |
| กำหนดวันยื่นขออนุญาต และนับเวลาก่อสร้างจากวันได้รับอนุญาต (ข้อ 3(5)–(6)) | ข้อ 3.1 ข้อ 4.1 |
| รับประกันโครงสร้างไม่น้อยกว่า 5 ปี ส่วนอื่น รั้ว และกำแพงไม่น้อยกว่า 1 ปี และจ้างคนอื่นแก้ได้ทั้งระหว่างก่อสร้างและหลังรับมอบ (ข้อ 3(7)) | ข้อ 12 ข้อ 14.2 |
| ผู้บริโภคแก้ไข เพิ่ม ลดงานได้โดยไม่ต้องเลิกสัญญา (ข้อ 3(8)) | ข้อ 6 |
| เหตุที่ผู้รับจ้างเลิกสัญญาได้ต้องพิมพ์เด่นชัด และให้เวลาแก้ไม่น้อยกว่า 30 วัน (ข้อ 3(10)) | ข้อ 14.3 ตัวหนา |
| ล่าช้า: เลิกสัญญาและเรียกเงินงวดที่ยังไม่ได้ทำคืน · ค่าปรับไม่ต่ำกว่าร้อยละ 0.01 ต่อวัน · ปรับครบร้อยละ 10 เลิกได้ (ข้อ 3(11)) | ข้อ 13 ข้อ 14.1 |
| เหตุสุดวิสัยต้องแจ้งภายใน 7 วัน ไม่แจ้งถือว่าสละสิทธิ (ข้อ 3(12)) | ข้อ 4.2 |
| ห้าม: เข้าตรวจงานต้องขออนุญาต · โอนงานโดยไม่ขอ · วัสดุที่ผู้บริโภคจ่ายเป็นของผู้รับเหมา · ไม่ตรวจรับถือว่ารับ (ข้อ 4(6)–(9)) | ข้อ 9 ข้อ 2.3 ข้อ 11.2 |
เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 490 บาท
สัญญาสั่งซื้อสินค้าจากต่างประเทศ
ผู้ขายที่ส่งช้าหรือส่งสินค้าไม่ได้เพราะเหตุสุดวิสัยตามความหมายของ ป.พ.พ. มาตรา 8 หลุดพ้นจากความรับผิดตามมาตรา 219 ข้อ 11 ระบุว่าคำสั่งห้ามส่งออกเป็นเหตุสุดวิสัย แต่การขาดวัตถุดิบไม่ใช่ ค่าปรับตามข้อ 6 ที่สูงเกินส่วน ศาลไทยลดได้ตามมาตรา 383 ถ้าใช้กฎหมายไทย กรรมสิทธิ์ในสินค้าที่ยังไม่ได้แยกออกไว้โอนเมื่อสินค้าถูกกำหนดตัวแน่นอนตามมาตรา 460 ผู้ขายรับผิดในความชำรุดบกพร่องตามมาตรา 472–474 และผู้ซื้อที่รับสินค้าไว้โดยไม่อิดเอื้อนในความชำรุดที่เห็นประจักษ์อาจเสียสิทธิตามมาตรา 473 ข้อ 7.2 จึงเขียนว่าการรับสินค้าไม่ตัดสิทธิ เงินที่ผิดนัดชำระต้องเสียดอกเบี้ยตามมาตรา 224
เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 490 บาท
สัญญาจะซื้อจะขายที่ดินพร้อมบ้านที่ผู้ขายสร้างให้
- จ่ายงวดเมื่องานเสร็จจริงเท่านั้น — ข้อ 2.4 ให้ผู้ซื้อตรวจงานก่อนจ่ายและชะลองวดที่งานไม่ตรงแบบได้ แต่ต้องตรวจภายใน 7 วันนับแต่ได้รับหนังสือแจ้ง ถ้าไม่ตรวจหรือไม่แจ้งข้อบกพร่องเป็นหนังสือภายในกำหนด ถือว่าตรวจแล้ว
- ค่าปรับสร้างล่าช้า ตามข้อ 5.2 เป็นเบี้ยปรับ ถ้าสูงเกินส่วนศาลลดได้ (ป.พ.พ. ม.383) ค่าปรับหยุดนับเมื่อผลตรวจร่วมตามข้อ 6.1 ยืนยันว่าบ้านเสร็จจริง แค่แจ้งว่าเสร็จไม่พอ และผู้ซื้อหักค่าปรับจากเงินงวดสุดท้ายได้
- ผู้ขายไม่นัดโอนหรือไม่ไปโอน เสียค่าปรับรายวันอัตราเดียวกันตามข้อ 6.5
- รับบ้านหรือไปโอนหลังพ้นกำหนด ให้ทำหนังสือสงวนสิทธิเรียกค่าปรับในวันที่รับทุกครั้ง (ส่งอีเมลหรือเขียนในบันทึกตรวจรับก็ได้) แม้ข้อ 5.3 จะเขียนสงวนสิทธิไว้แล้ว — ถ้ารับไว้โดยไม่สงวนสิทธิ อาจเสียสิทธิเรียกค่าปรับ (ป.พ.พ. ม.381 วรรคสาม)
- ผู้ขายขอขยายเวลา ต้องแจ้งเหตุพร้อมหลักฐานภายใน 15 วัน (ข้อ 5.4) ถ้าเหตุสุดวิสัยลากยาวเกิน 180 วัน ฝ่ายใดก็เลิกสัญญาได้ ผู้ขายคืนเงินโดยไม่มีเบี้ยปรับ
- ความเสี่ยงภัยก่อนโอน — ตามกฎหมาย ทรัพย์เฉพาะสิ่งที่เสียหายโดยไม่ใช่ความผิดของลูกหนี้ตกเป็นพับแก่เจ้าหนี้ (ป.พ.พ. ม.370) ข้อ 3.3 ตกลงให้ผู้ขายรับความเสี่ยงจนถึงวันโอนแทน ผู้ขายจึงควรทำประกันภัยงานก่อสร้าง
- ถ้าผู้ซื้อค้างเงินงวด ผู้ขายคิดดอกเบี้ยได้เฉพาะงวดที่ค้าง (ป.พ.พ. ม.224, 224/1) และหยุดงานได้ตามข้อ 10.2
- สินเชื่อ — ขอให้ธนาคารประเมินวงเงินเบื้องต้นตั้งแต่ก่อนลงนาม ถ้ากู้ไม่ผ่าน ต้องบอกเลิกเป็นหนังสือภายใน 30 วันนับแต่รู้ผลของธนาคารแห่งสุดท้าย (ข้อ 2.7) ถ้าไม่บอกเลิก ถือว่าผู้ซื้อจะจ่ายเงินส่วนที่เหลือเอง
เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 490 บาท
สัญญากู้ยืมเงิน พร้อมจำนำ
ต้องเก็บรักษาเหมือนวิญญูชนเก็บของตนเอง (ม.759) ห้ามใช้เองหรือให้คนอื่นใช้ ถ้าฝ่าฝืนต้องรับผิดแม้ของเสียหายเพราะเหตุสุดวิสัย (ม.760) ค่าใช้จ่ายรักษาทรัพย์ที่จำเป็นผู้กู้ชดใช้ (ม.762) คดีเรียกค่าเสียหายที่ทรัพย์บุบสลายหรือค่ารักษาทรัพย์ต้องฟ้องภายใน 6 เดือนนับแต่วันคืนหรือขายทอดตลาด (ม.763) — ผู้กู้ควรตรวจสภาพทรัพย์ทันทีในวันรับคืน
เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 249 บาท
สัญญาเช่าเครื่องจักรกลและอุปกรณ์
- ผู้ให้เช่าต้องซ่อมแซมให้ใช้ได้ (ม.547, 550) ผู้เช่ารับผิดถ้าใช้ผิดวิธี (ม.552, 562) — ข้อ 8/9 ยึดหลักนี้ · ทรัพย์เสียเพราะเหตุสุดวิสัย ผู้เช่าไม่ต้องรับผิด
- ประกันภัย เป็นหัวใจของสัญญานี้: เครื่องจักรราคาหลักล้าน ตกลงให้ชัดว่าผู้ให้เช่าทำประกัน และผู้เช่ารับผิดแค่ค่าเสียหายส่วนแรก (excess) เมื่อเป็นความผิดของตน — ไม่ใช่ราคาเครื่องทั้งเครื่อง
- ค่าปรับรายวัน (ข้อ 8.3, 11.1) เป็นเบี้ยปรับ ศาลลดได้ (ม.383) — แบบนี้มีเพดาน
- รับงาน/ของล่าช้า ให้ทำหนังสือสงวนสิทธิเรียกค่าปรับในวันที่รับทุกครั้ง (ส่งอีเมลหรือเขียนในใบรับก็ได้) แม้สัญญาจะเขียนสงวนสิทธิไว้แล้ว — ถ้ารับไว้โดยไม่สงวนสิทธิ อาจเสียสิทธิเรียกค่าปรับ
เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 249 บาท
สัญญาจ้างขนส่งคนโดยสาร (เหมารถทริป/รับส่งพนักงาน)
ผู้ขนส่งคนโดยสารต้องรับผิดในความเสียหายที่คนโดยสารได้รับเพราะการขนส่งล่าช้าหรือเพราะบาดเจ็บ เว้นแต่เกิดจากเหตุสุดวิสัยหรือความผิดของคนโดยสารเอง (ป.พ.พ. มาตรา 634) ผู้โดยสารที่เป็นพนักงานหรือนักเรียนจึงเรียกร้องจากผู้ขนส่งได้โดยตรง ข้อตกลงยกเว้นความรับผิดต่อชีวิตหรือร่างกายใช้บังคับไม่ได้ตาม ป.พ.พ. มาตรา 373 และ พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 8 ข้อ 9.2 จึงเขียนไว้ชัด ประกันภัยภาคบังคับคุ้มครองจำกัด ให้ตรวจว่ากรมธรรม์ภาคสมัครใจคุ้มครองผู้โดยสารทุกที่นั่งตามวงเงินในข้อ 3.2
เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 349 บาท
สัญญาจ้างถ่ายภาพและวิดีโอ
- งานถ่ายผูกกับวันเวลาที่ถ่ายซ้ำไม่ได้ ยกเลิกกะทันหันทำให้ผู้รับจ้างเสียโอกาสทั้งวันเพราะกันคิวไว้แล้ว ข้อ 8.2 จึงให้ชำระค่างานที่ทำจริงและค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นแล้ว — ถ้าจะกำหนดเป็นค่าปรับเหมาจ่ายต้องสมเหตุผล มิฉะนั้นศาลลดได้ตาม ป.พ.พ. ม.383 และอาจเป็นข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม
- สภาพอากาศไม่ใช่เหตุสุดวิสัยเสมอไป งานกลางแจ้งควรระบุในผนวกว่าเลื่อนได้กี่ครั้ง ใครรับค่าใช้จ่ายที่เสียไปแล้ว และเกณฑ์ตัดสินใจเลื่อนคืออะไร
- ไม่กำหนดจำนวนรอบแก้งานตัดต่อ งานวิดีโอแก้ไม่จบง่ายกว่างานภาพนิ่งมาก ผนวกต้องระบุรอบแก้และค่าแก้รอบถัดไป
- ค่าเดินทางและค่าล่วงเวลาต้องอนุมัติก่อน สวิตช์สองตัวนี้ถ้าเปิดแล้วไม่กรอกอัตราให้ชัด จะกลายเป็นข้อพิพาทหลังงานจบทันที
- ลิขสิทธิ์ภาพถ่ายเป็นของผู้ว่าจ้างอยู่แล้วตาม พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ม.10 เว้นแต่ตกลงเป็นอย่างอื่น สวิตช์ในสัญญานี้จึงเป็นการเขียนให้ชัดหรือพลิกกลับ — ถ้าไม่ติ๊ก ต้องระบุขอบเขตสิทธิใช้ผลงานของผู้ว่าจ้างในผนวกให้ครบ ทั้งช่องทาง ระยะเวลา และการดัดแปลง
- ธรรมสิทธิ์โอนกันไม่ได้ ผู้สร้างสรรค์ยังมีสิทธิแสดงตนว่าเป็นผู้สร้างสรรค์ และห้ามดัดแปลงงานจนเสียชื่อเสียงของตน แม้โอนลิขสิทธิ์แล้ว (ม.18) — ข้อ 6.3 เรื่องเครดิตจึงไม่ใช่แค่มารยาท
เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 249 บาท
สัญญาจำนำทรัพย์สิน
ผู้รับจำนำยึดทรัพย์ไว้ได้จนกว่าจะได้รับชำระครบตามมาตรา 758 ต้องรักษาทรัพย์เหมือนวิญญูชนตามมาตรา 759 ถ้าใช้ทรัพย์เองหรือให้ผู้อื่นใช้โดยผู้จำนำไม่ยินยอม ต้องรับผิดแม้ทรัพย์เสียหายเพราะเหตุสุดวิสัยตามมาตรา 760 ค่าใช้จ่ายอันควรในการบำรุงรักษาเป็นของผู้จำนำตามมาตรา 762 คดีเรื่องค่าทดแทนความบุบสลายและค่าใช้จ่ายต้องฟ้องภายใน 6 เดือนนับแต่วันคืนหรือขายทอดตลาดทรัพย์ตามมาตรา 763
เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 249 บาท
สัญญาให้บริการ SaaS
ที่ต้องดูคู่กันคือ ข้อยกเว้น ในข้อ 4.2 ถ้าเขียนกว้างเกินไปจนคลุมทุกกรณี ส่วนลดก็ไม่มีวันได้ใช้ ข้อยกเว้นที่ยอมรับได้คือการบำรุงรักษาตามแผนที่แจ้งล่วงหน้า เหตุสุดวิสัย และฝั่งของลูกค้าเอง — ไม่ใช่ "เหตุขัดข้องของผู้ให้บริการภายนอก" แบบไม่มีเงื่อนไข เพราะผู้ให้บริการเป็นคนเลือกคลาวด์เอง
เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 349 บาท
สัญญาจ้างจัดงานสัมมนา
- ข้อ 10.2 เป็นเบี้ยปรับที่มีเพดาน — ศาลลดได้ถ้าสูงเกินส่วน (ป.พ.พ. ม.383) ตลาดใช้ราว 20–30% / 50% / 80–100% ตามระยะเวลาที่เหลือ
- เหตุสุดวิสัย คำสั่งราชการ โรคระบาด (ข้อ 10.3) ให้ปรึกษาเปลี่ยนเป็นออนไลน์ก่อน ยกเลิกเป็นทางสุดท้าย และจ่ายเฉพาะที่ทำแล้ว — ไม่ใช้ตารางค่ายกเลิก
- ข้อ 10.4 ผู้จัดงานผิดสัญญาต้องส่งคืนรายชื่อและเงินค่าบัตรทันที ยึดหน่วงไม่ได้ — ป้องกันผู้ว่าจ้างถูกจับเป็นตัวประกันตอนใกล้วันงาน
เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 349 บาท
สัญญาจ้างทำ SEO GEO AEO
- วิธีต้องห้ามตามข้อ 5 ทำให้เว็บถูกลดอันดับหรือถูกถอดออกจากดัชนีได้ และความเสียหายมักเกิดหลังจากเลิกจ้างไปแล้ว ผู้ว่าจ้างจึงควรเก็บรายงานและรายการลิงก์ทุกเดือนไว้เป็นหลักฐานว่าใครทำอะไร
- ผู้รับจ้างที่ใช้วิธีต้องห้ามต้องรับผิดในความเสียหายที่พิสูจน์ได้ ตามข้อ 10.1 รวมถึงค่าใช้จ่ายในการถอนลิงก์ แก้เนื้อหา และยื่นขอทบทวนกับผู้ให้บริการค้นหา
- การเปลี่ยนอัลกอริทึมไม่ใช่เหตุสุดวิสัย (ข้อ 5.3) แต่ก็ไม่ใช่ความผิดของผู้รับจ้างเช่นกัน สิ่งที่สัญญาเรียกร้องได้คือการแจ้งผลกระทบและเสนอแผนปรับตัว ไม่ใช่การประกันว่าอันดับจะไม่ตก
- สำรองข้อมูลก่อนแก้ไขทุกครั้ง ข้อ 3 กำหนดไว้แล้ว งาน SEO ทางเทคนิคแตะไฟล์ระบบ การเปลี่ยนเส้นทาง และโครงสร้างเว็บ ซึ่งพลาดแล้วเว็บล่มหรือหายจากดัชนีทั้งเว็บได้ · ผู้ว่าจ้างควรมีสำเนาของตนเองด้วย ไม่พึ่งสำเนาของผู้รับจ้างอย่างเดียว
เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 349 บาท
สัญญาจำนำหุ้น
- ผู้จำนำโอนหุ้น จำนำซ้อน หรือขอออกใบหุ้นใหม่แทน (ข้อ 6.1) — บริษัทที่จดการจำนำไว้แล้วต้องไม่ลงทะเบียนตามคำขอในเอกสารแนบท้าย 2 และผู้จำนำต้องรับผลตามข้อ 6.3 (เร่งหนี้ถ้าเป็นลูกหนี้ หรือชดใช้ค่าเสียหายไม่เกินราคาหุ้น)
- ผู้รับจำนำนำใบหุ้นไปจำนำต่อหรือให้ผู้อื่นเก็บโดยผู้จำนำไม่ยินยอม ต้องรับผิดแม้ใบหุ้นเสียหายเพราะเหตุสุดวิสัย (ม.760) · ไม่คืนใบหุ้นหรือไม่แจ้งเพิกถอนตามกำหนด ต้องรับผิดในความเสียหาย (ข้อ 8.2)
- ผู้รับจำนำนำข้อมูลบริษัทไปใช้นอกวัตถุประสงค์หรือป้อนเข้าบริการปัญญาประดิษฐ์สาธารณะ (ข้อ 11.1) เป็นการผิดสัญญาและอาจละเมิดความลับทางการค้าของบริษัท
เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 349 บาท
ผู้เขียนและผู้ตรวจทาน
เรียบเรียงจากคำอธิบายท้ายสัญญาที่ยกร่างและตรวจทานโดย ภูวรา ครอบตะคุ ทนายความ (ใบอนุญาต 477/2558) · เนติบัณฑิตไทย · น.ม. กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและสารสนเทศ — การเลือกประเด็น การจัดหมวด และคำอธิบายในบทความนี้เป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ของผู้เขียน ส่วนตัวบทกฎหมายที่ยกมาไม่มีลิขสิทธิ์และตรวจกับราชกิจจานุเบกษาได้เสมอ · ทะเบียนบทความ OKC-E6846D · หากนำไปใช้ต่อ โปรดระบุชื่อผู้เขียนและลิงก์ต้นฉบับ
คำถามที่พบบ่อย
และเขียนไว้ในสัญญาแล้วพ้นความรับผิดจริงไหม — กรณีสัญญาเข้าร่วมแพลตฟอร์มจองบริการ
ข้อ 9 กันปัญหาที่เกิดขึ้นจริงบ่อยครั้ง เมื่อสถานที่ต้องปิดกะทันหันเพราะเหตุสุดวิสัย ลูกค้าไม่ควรต้องรับภาระค่าธรรมเนียมยกเลิกจากทั้งฝั่งผู้ประกอบการและฝั่งแพลตฟอร์ม การคืนเงินเต็มจำนวนโดยไม่มีใครเก็บค่าธรรมเนียมจึงเป็นทางออกที่ยุติธรรมที่สุดและลดความเสี่ยงเรื่องข้อสัญญาไม่เป็นธรรมด้วย · ไม่กำหนดหน้าต่างเวลาที่ลูกค้าเปลี่ยนแปลงการจองได้ — ลูกค้าอยากเลื่อนวันแต่ไม่มีกติกา สุดท้ายกลายเป็นข้อพิพาททุกครั้ง ข้อ 4.4 แก้จุดนี้ ไม่แยกความรับผิดเรื่องจองซ้ำ — โทษกันไปมาโดยไม่มีเกณฑ์ ข้อ 2.2 ให้เกณฑ์ชัด ค่าธรรมเนียมคำนวณจากยอดจองตอนแรกทั้งที่ยอดจริงเปลี่ยนไป — ข้อ 5.2 ต้องปรับตามยอดที่เรียกเก็บจริง ไม่มีแผนรับมือเหตุสุดวิสัย — เมื่อสถานที่ต้องปิดกะทันหัน ไม่รู้ว่าใครคืนเงินใคร ข้อ 9 วางไว้ล่วงหน้า
และเขียนไว้ในสัญญาแล้วพ้นความรับผิดจริงไหม — กรณีสัญญารับจัดเลี้ยง
ข้อ 7.1 กำหนดค่ายกเลิกเป็นขั้นตามระยะเวลาก่อนวันงาน และเขียนไว้ว่าต้องไม่เกินความเสียหายที่พิสูจน์ได้รวมกับกำไรที่ควรได้ เพราะค่ายกเลิกที่สูงเกินส่วนเป็นเบี้ยปรับที่ศาลลดได้ตาม ป.พ.พ. มาตรา 383 และถ้าผู้ว่าจ้างเป็นผู้บริโภค การริบเงินมัดจำที่สูงเกินส่วนศาลลดได้ตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 7 ส่วนการเลิกเพราะเหตุสุดวิสัยตามข้อ 7.3 ให้คืนเงินหักเฉพาะค่าใช้จ่ายจริง
และเขียนไว้ในสัญญาแล้วพ้นความรับผิดจริงไหม — กรณีสัญญาเช่าห้องชุด (คอนโดมิเนียม)
การให้เช่าเพื่ออยู่อาศัยแก่บุคคลธรรมดาอยู่ในบังคับประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญา เรื่อง ให้ธุรกิจการให้เช่าอาคารเพื่ออยู่อาศัยเป็นธุรกิจที่ควบคุมสัญญา พ.ศ. 2568 — ประกาศบังคับให้ใช้ข้อสัญญาที่มีสาระสำคัญตามแบบสัญญาท้ายประกาศ (แบบ ก เช่าไม่เกิน 3 ปี · แบบ ข เช่าเกิน 3 ปี) แบบฟอร์มนี้เขียนข้อคุ้มครองตามประกาศไว้แล้ว แต่ไม่ใช่แบบมาตรฐานท้ายประกาศ ผู้ประกอบธุรกิจควรเทียบกับแบบท้ายประกาศหรือสอบถาม สคบ. ก่อนใช้ ข้อที่สัญญานี้ปรับให้ตามประกาศ: เงินประกันรวมค่าเช่าล่วงหน้าไม่เกิน 3 เดือน (ข้อ 4.2) · ห้ามริบเงินโดยผู้เช่าไม่ผิด และปิดทางเลือกริบเมื่อเลิกก่อนกำหนด · ห้ามขึ้นค่าเช่าระหว่างสัญญา (ข้อ 3) · ค่าไฟ-น้ำไม่เกินอัตราผู้ให้บริการ (ข้อ 5.2) · เข้าห้องต้องนัดก่อน (ข้อ 8) · ผู้เช่าไม่รับผิดความเสื่อมตามปกติและเหตุสุดวิสัย (ข้อ 6.2) · ห้ามปิดกั้นหรือขนของก่อนเลิกสัญญาโดยชอบ (ข้อ 12.4) · ห้ามเลิกสัญญาโดยผู้เช่าไม่ผิดสาระสำคัญ (ข้อ 12.2)
และเขียนไว้ในสัญญาแล้วพ้นความรับผิดจริงไหม — กรณีสัญญาฝากขายสินค้าผ่านเพจหรือเว็บไซต์
ไม่เขียนว่าเพจเป็นของใคร เมื่อเลิกกันแล้วเถียงเรื่องผู้ติดตาม รีวิวสะสม และยอดขายเดิม ซึ่งมีมูลค่าจริงแต่ไม่ใช่ทรัพย์ที่ส่งมอบกันได้ง่าย — ข้อ 2.1 จึงบังคับให้ระบุ และข้อ 2.2 ห้ามเปลี่ยนอีเมล เบอร์โทร หรือสิทธิรับเงินของบัญชีฝ่ายเดียว ปล่อยให้ร้านจัด Flash Sale หรือคูปองเองจนได้ต่ำกว่าราคาฝากขาย ผู้ฝากขายรับภาระส่วนลดโดยไม่รู้ตัว — ข้อ 5.2 จึงต้องขออนุมัติก่อน
และเขียนไว้ในสัญญาแล้วพ้นความรับผิดจริงไหม — กรณีสัญญาจ้างทำของ — สถาบันการศึกษาเป็นผู้รับจ้าง
ข้อ 7 วรรคสอง ให้ผู้รับจ้างรับผิดแม้เหตุสุดวิสัย จนกว่าจะส่งมอบงานครั้งสุดท้าย — เป็นมาตรฐานสัญญาภาครัฐ แต่หนักกว่ากฎหมายทั่วไป ผู้รับจ้างควรทำประกันภัยงาน ข้อ 5 ให้ผู้ว่าจ้างเลิกสัญญาได้เมื่อ มีเหตุให้เชื่อได้ว่า จะเสร็จไม่ทัน — ถ้าจะใช้สิทธินี้ ควรมีหนังสือแจ้งเตือนเป็นลายลักษณ์อักษรก่อน ข้อ 9 ขยายเวลาอยู่ในดุลพินิจผู้ว่าจ้างฝ่ายเดียว — ผู้รับจ้างควรแจ้งเหตุทันทีพร้อมหลักฐาน อย่ารอจนพ้นกำหนด
และเขียนไว้ในสัญญาแล้วพ้นความรับผิดจริงไหม — กรณีสัญญาเช่าอุปกรณ์จัดงานพร้อมติดตั้ง
ผู้ให้เช่ารับผิดในความชำรุดบกพร่องที่ทำให้ใช้ไม่ได้ (ป.พ.พ. ม.549 ประกอบ ม.472) · ผู้เช่าต้องดูแลเช่นวิญญูชน (ม.553) และรับผิดถ้าใช้ผิดวิธี (ม.552, 562) ทรัพย์ที่เช่าเสียหายเพราะเหตุสุดวิสัย (พายุพัดเต็นท์) ผู้เช่าไม่ต้องรับผิด (ม.562 ตีความกลับ) — แต่ถ้าเกิดจากผู้เช่าไม่ดูแล ต้องชดใช้ ข้อ 7.1 จึงยึดหลักนี้ ค่าปรับรายชั่วโมง (ข้อ 8.1) และค่ายกเลิก (ข้อ 8.3) เป็นเบี้ยปรับ ศาลลดได้ถ้าสูงเกินส่วน (ม.383) — แบบนี้มีเพดาน
และเขียนไว้ในสัญญาแล้วพ้นความรับผิดจริงไหม — กรณีสัญญาจ้าง Organizer จัดงาน (Event / งานเปิดตัว / นิทรรศการ / บูธ)
ต้องมี เพราะผู้จัดงานจองทีม/สถานที่/ผลิตของล่วงหน้า · ตลาดใช้ประมาณ: 30 วัน 20–30% · 15–30 วัน 50% · < 15 วัน 80–100% — ปรับได้ตามประเภทงาน ข้อ 7.3 ทำให้เป็นเพดาน (สูงสุดที่เรียกได้) เพื่อไม่ให้ผู้ว่าจ้างโดนฟ้องค่าเสียหายลอย ๆ และเป็นเบี้ยปรับที่ศาลลดได้ถ้าสูงเกิน (ม.383) เหตุสุดวิสัย/โรคระบาด/คำสั่งราชการ (7.4) — บทเรียนโควิด: ระบุให้ชัดว่าจ่ายเฉพาะที่ทำแล้ว + จ่ายไปแล้วเรียกคืนไม่ได้ ไม่ใช่ตามตาราง 7.3
และเขียนไว้ในสัญญาแล้วพ้นความรับผิดจริงไหม — กรณีสัญญาจ้างขนส่งสินค้า (กระจายสินค้าประจำ)
ความรับผิดของผู้ขนส่งในสินค้าที่รับขนเป็นไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ลักษณะรับขน ข้อ 6.1 เขียนตามหลักทั่วไปของกฎหมายนั้น คือผู้ขนส่งรับผิดตั้งแต่รับจนส่งมอบ เว้นแต่พิสูจน์ได้ว่าเป็นเหตุสุดวิสัย สภาพของสินค้าเอง หรือความผิดของผู้ส่ง — ก่อนใช้เพดานความรับผิดตามข้อ 6.2 ให้ทนายของคุณตรวจเงื่อนไขของกฎหมายรับขนเรื่องการจำกัดความรับผิดและอายุความฟ้องผู้ขนส่ง แล้ว แจ้งความเสียหายเป็นหนังสือโดยเร็ว อย่ารอจนใกล้สิ้นปี สัญญานี้เลือกจำกัดความรับผิดไว้ … ต่อคันต่อเที่ยว — ข้อจำกัดนี้ใช้ไม่ได้กับการกระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง (ป.พ.พ. มาตรา 373) และถ้าเพดานต่ำเกินส่วน ศาลอาจให้มีผลเท่าที่เป็นธรรม (พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 4)
และเขียนไว้ในสัญญาแล้วพ้นความรับผิดจริงไหม — กรณีสัญญาจ้างทำของ — ทั่วไป (บริษัท/บุคคล)
ข้อ 7 วรรคสอง ผู้รับจ้างรับผิดแม้เหตุสุดวิสัยจนกว่าจะส่งมอบงานครั้งสุดท้าย — หนักกว่ากฎหมายทั่วไป ผู้รับจ้างควรทำประกันภัยงานหรือต่อรองตัดวรรคนี้ ข้อ 5 ให้ผู้ว่าจ้างเลิกสัญญาได้เมื่อ มีเหตุให้เชื่อได้ว่า จะเสร็จไม่ทัน — ถ้าเป็นสัญญาสำเร็จรูปที่ผู้ว่าจ้างร่างฝ่ายเดียว ข้อนี้บังคับได้เพียงเท่าที่เป็นธรรม (พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม ม.4) ควรมีหนังสือแจ้งเตือนก่อนใช้สิทธิ
และเขียนไว้ในสัญญาแล้วพ้นความรับผิดจริงไหม — กรณีสัญญาสั่งซื้อสินค้าจากต่างประเทศ
ผู้ขายที่ส่งช้าหรือส่งสินค้าไม่ได้เพราะเหตุสุดวิสัยตามความหมายของ ป.พ.พ. มาตรา 8 หลุดพ้นจากความรับผิดตามมาตรา 219 ข้อ 11 ระบุว่าคำสั่งห้ามส่งออกเป็นเหตุสุดวิสัย แต่การขาดวัตถุดิบไม่ใช่ ค่าปรับตามข้อ 6 ที่สูงเกินส่วน ศาลไทยลดได้ตามมาตรา 383 ถ้าใช้กฎหมายไทย กรรมสิทธิ์ในสินค้าที่ยังไม่ได้แยกออกไว้โอนเมื่อสินค้าถูกกำหนดตัวแน่นอนตามมาตรา 460 ผู้ขายรับผิดในความชำรุดบกพร่องตามมาตรา 472–474 และผู้ซื้อที่รับสินค้าไว้โดยไม่อิดเอื้อนในความชำรุดที่เห็นประจักษ์อาจเสียสิทธิตามมาตรา 473 ข้อ 7.2 จึงเขียนว่าการรับสินค้าไม่ตัดสิทธิ เงินที่ผิดนัดชำระต้องเสียดอกเบี้ยตามมาตรา 224
กฎหมายที่อ้างถึงในบทความนี้
ถ้อยคำด้านล่างคัดจากตัวบท 31 มาตรา — ใช้อ้างอิงได้ แต่หากต้องใช้ในชั้นศาล ควรตรวจกับราชกิจจานุเบกษาฉบับทางการอีกครั้ง
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 383
ถ้าเบี้ยปรับที่ริบนั้นสูงเกินส่วน ศาลจะลดลงเป็นจำนวนพอสมควรก็ได้ ในการที่จะวินิจฉัยว่าสมควรเพียงใดนั้น ท่านให้พิเคราะห์ถึงทางได้เสียของเจ้าหนี้ทุกอย่างอันชอบด้วยกฎหมาย ไม่ใช่แต่เพียงทางได้เสียในเชิงทรัพย์สิน เมื่อได้ใช้เงินตามเบี้ยปรับแล้ว สิทธิเรียกร้องขอลดก็เป็นอันขาดไป
หมวด 3 มัดจำและกำหนดเบี้ยปรับ
พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 7
ในสัญญาที่มีการให้สิ่งใดไว้เป็นมัดจำ หากมีกรณีที่จะต้องริบมัดจำถ้ามัดจำนั้นสูงเกินส่วน ศาลจะลดลงให้ริบได้เพียงเท่าความเสียหายที่แท้จริงก็ได้
พระราชบัญญัติ ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 840
ถ้าตัวแทนค้าต่างได้ทำการขายได้ราคาสูงกว่าที่ตัวการกำหนด หรือทำการซื้อได้ราคาต่ำกว่าที่ตัวการกำหนดไซร้ ท่านว่าตัวแทนหาอาจจะถือเอาเป็นประโยชน์ของตนได้ไม่ ต้องคิดให้แก่ตัวการ
หมวด 6 ตัวแทนค้าต่าง
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 838
ถ้าคู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งไม่ชำระหนี้ไซร้ ท่านว่าตัวแทนค้าต่างหาต้องรับผิดต่อตัวการเพื่อชำระหนี้นั้นเองไม่ เว้นแต่จะได้มีข้อกำหนดในสัญญาหรือมีปริยายแต่ทางการที่ตัวการกับตัวแทนประพฤติต่อกัน หรือมีธรรมเนียมในท้องถิ่นว่าจะต้องรับผิดถึงเพียงนั้น
หมวด 6 ตัวแทนค้าต่าง
พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 37
ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลมีหน้าที่ ดังต่อไปนี้ (1) จัดให้มีมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยที่เหมาะสม เพื่อป้องกันการสูญหาย เข้าถึง ใช้ เปลี่ยนแปลง แก้ไข หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลโดยปราศจากอำนาจหรือโดยมิชอบ และต้องทบทวน มาตรการดังกล่าวเมื่อมีความจำเป็นหรือเมื่อเทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงไปเพื่อให้มีประสิทธิภาพในการรักษา ความมั่นคงปลอดภัยที่เหมาะสม ทั้งนี้ ให้เป็นไปตามมาตรฐานขั้นต่ำที่คณะกรรมการประกาศกำหนด (2) ในกรณีที่ต้องให้ข้อมูลส่วนบุคคลแก่บุคคลหรือนิติบุคคลอื่นที่ไม่ใช่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล ต้องดำเนินการเพื่อป้องกันมิให้ผู้นั้นใช้หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลโดยปราศจากอำนาจหรือโดยมิชอบ (3) จัดให้มีระบบการตรวจสอบเพื่อดำเนินการลบหรือทำลายข้อมูลส่วนบุคคลเมื่อพ้นกำหนด ระยะเวลาการเก็บรักษา หรือที่ไม่เกี่ยวข้องหรือเกินความจำเป็นตามวัตถุประสงค์ในการเก็บรวบรวม ข้อมูลส่วนบุคคลนั้น หรือตามที่เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลร้องขอ หรือที่เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล ได้ถอนความยินยอม เว้นแต่เก็บรักษาไว้เพื่อวัตถุประสงค์ในการใช้เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น การเก็บรักษาไว้เพื่อวัตถุประสงค์ตามมาตรา 24 (1) หรือ (4) หรือมาตรา 26 (5) (ก) หรือ (ข) การใช้เพื่อการก่อตั้งสิทธิเรียกร้องตามกฎหมาย การปฏิบัติตามหรือการใช้สิทธิเรียกร้องตามกฎหมาย หรือการยกขึ้นต่อสู้สิทธิเรียกร้องตามกฎหมาย หรือเพื่อการปฏิบัติตามกฎหมาย ทั้งนี้ ให้นำความใน
พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (เฉพาะส่วนที่ใช้ร่างสัญญา)
พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 40
ผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลมีหน้าที่ ดังต่อไปนี้ (1) ดำเนินการเกี่ยวกับการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลตามคำสั่งที่ได้รับ จากผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลเท่านั้น เว้นแต่คำสั่งนั้นขัดต่อกฎหมายหรือบทบัญญัติในการคุ้มครอง ข้อมูลส่วนบุคคลตามพระราชบัญญัตินี้ (2) จัดให้มีมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยที่เหมาะสม เพื่อป้องกันการสูญหาย เข้าถึง ใช้ เปลี่ยนแปลง แก้ไข หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลโดยปราศจากอำนาจหรือโดยมิชอบ รวมทั้ง แจ้งให้ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลทราบถึงเหตุการละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลที่เกิดขึ้น (3) จัดทำและเก็บรักษาบันทึกรายการของกิจกรรมการประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลไว้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการประกาศกำหนด ผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลซึ่งไม่ปฏิบัติตาม (1) สำหรับการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผย ข้อมูลส่วนบุคคลใด ให้ถือว่าผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลเป็นผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลสำหรับ การเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลนั้น การดำเนินงานตามหน้าที่ของผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลตามที่ได้รับมอบหมายจากผู้ควบคุม ข้อมูลส่วนบุคคลตามวรรคหนึ่ง ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลต้องจัดให้มีข้อตกลงระหว่างกัน เพื่อควบคุม การดำเนินงานตามหน้าที่ของผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้ ความใน (3) อาจยกเว้นมิให้นำมาใช้บังคับกับผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลซึ่งเป็นกิจการ ขนาดเล็กตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการประกาศกำหนด เว้นแต่มีการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผย ข้อมูลส่วนบุคคลที่มีความเสี่ยงที่จะมีผลกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล หรือ มิใช่กิจการที่เก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลเป็นครั้งคราว หรือมีการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลตามมาตรา 26
พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (เฉพาะส่วนที่ใช้ร่างสัญญา)
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 549
การส่งมอบทรัพย์สินซึ่งเช่าก็ดี ความรับผิดของผู้ให้เช่าในกรณีชำรุดบกพร่องและรอนสิทธิก็ดี ผลแห่งข้อสัญญาว่าจะไม่ต้องรับผิดก็ดี เหล่านี้ ท่านให้บังคับด้วยบทบัญญัติทั้งหลายแห่งประมวลกฎหมายนี้ว่าด้วยการซื้อขายอนุโลมความตามควร
หมวด 2 หน้าที่และความรับผิดของผู้ให้เช่า
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 472
ในกรณีที่ทรัพย์สินซึ่งขายนั้นชำรุดบกพร่องอย่างหนึ่งอย่างใดอันเป็นเหตุให้เสื่อมราคาหรือเสื่อมความเหมาะสมแก่ประโยชน์อันมุ่งจะใช้เป็นปกติก็ดี ประโยชน์ที่มุ่งหมายโดยสัญญาก็ดี ท่านว่าผู้ขายต้องรับผิด
ส่วนที่ 2 ความรับผิดเพื่อชำรุดบกพร่อง
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 553
ผู้เช่าจำต้องสงวนทรัพย์สินที่เช่านั้นเสมอกับที่วิญญูชนจะพึงสงวนทรัพย์สินของตนเอง และต้องบำรุงรักษาทั้งทำการซ่อมแซมเล็กน้อยด้วย
หมวด 3 หน้าที่และความรับผิดของผู้เช่า
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 552
อันผู้เช่าจะใช้ทรัพย์สินที่เช่าเพื่อการอย่างอื่นนอกจากที่ใช้กันตามประเพณีนิยมปกติ หรือการดังกำหนดไว้ในสัญญานั้น ท่านว่าหาอาจจะทำได้ไม่
หมวด 3 หน้าที่และความรับผิดของผู้เช่า
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 562
ผู้เช่าจะต้องรับผิดในความสูญหายหรือบุบสลายอย่างใด ๆ อันเกิดขึ้นแก่ทรัพย์สินที่เช่า เพราะความผิดของผู้เช่าเอง หรือของบุคคลซึ่งอยู่กับผู้เช่า หรือของผู้เช่าช่วง
หมวด 3 หน้าที่และความรับผิดของผู้เช่า
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 373
ความตกลงทำไว้ล่วงหน้าเป็นข้อความยกเว้นมิให้ลูกหนี้ต้องรับผิดเพื่อกลฉ้อฉล หรือความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงของตนนั้น ท่านว่าเป็นโมฆะ
หมวด 2 ผลแห่งสัญญา
พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 4
ข้อตกลงในสัญญาระหว่างผู้บริโภคกับผู้ประกอบธุรกิจการค้า หรือวิชาชีพ หรือในสัญญาสำเร็จรูป หรือในสัญญาขายฝากที่ทำให้ผู้ประกอบธุรกิจการค้า หรือวิชาชีพ หรือผู้กำหนดสัญญาสำเร็จรูป หรือผู้ซื้อฝากได้เปรียบคู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งเกินสมควร เป็นข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม และให้มีผลบังคับได้เพียงเท่าที่เป็นธรรมและพอสมควรแก่กรณีเท่านั้น
พระราชบัญญัติ ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 8
คำว่า “เหตุสุดวิสัย” หมายความว่า เหตุใด ๆ อันจะเกิดขึ้นก็ดี จะให้ผลพิบัติก็ดี เป็นเหตุที่ไม่อาจป้องกันได้แม้ทั้งบุคคลผู้ต้องประสบหรือใกล้จะต้องประสบเหตุนั้น จะได้จัดการระมัดระวังตามสมควรอันพึงคาดหมายได้จากบุคคลในฐานะและภาวะเช่นนั้น
ลักษณะ 1 บทเบ็ดเสร็จทั่วไป
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 219
ถ้าการชำระหนี้กลายเป็นพ้นวิสัยเพราะพฤติการณ์อันใดอันหนึ่งซึ่งเกิดขึ้นภายหลังที่ได้ก่อหนี้ และซึ่งลูกหนี้ไม่ต้องรับผิดชอบนั้นไซร้ ท่านว่าลูกหนี้เป็นอันหลุดพ้นจากการชำระหนี้นั้น
ส่วนที่ 1 การไม่ชำระหนี้
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 460
ในการซื้อขายทรัพย์สินซึ่งมิได้กำหนดลงไว้แน่นอนนั้น ท่านว่ากรรมสิทธิ์ยังไม่โอนไปจนกว่าจะได้หมาย หรือนับ ชั่ง ตวง วัด หรือคัดเลือก หรือทำโดยวิธีอื่นเพื่อให้บ่งตัวทรัพย์สินนั้นออกเป็นแน่นอนแล้ว
ส่วนที่ 2 การโอนกรรมสิทธิ์
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 473
ผู้ขายย่อมไม่ต้องรับผิดในกรณีดังจะกล่าวต่อไปนี้ คือ (1) ถ้าผู้ซื้อได้รู้อยู่แล้วแต่ในเวลาซื้อขายว่ามีความชำรุดบกพร่องหรือควรจะได้รู้เช่นนั้นหากได้ใช้ความระมัดระวังอันจะพึงคาดหมายได้แต่วิญญูชน (2) ถ้าความชำรุดบกพร่องนั้นเป็นอันเห็นประจักษ์แล้วในเวลาส่งมอบ และผู้ซื้อรับเอาทรัพย์สินนั้นไว้โดยมิได้อิดเอื้อน (3) ถ้าทรัพย์สินนั้นได้ขายทอดตลาด
ส่วนที่ 2 ความรับผิดเพื่อชำรุดบกพร่อง
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 224
หนี้เงินนั้น ให้คิดดอกเบี้ยในระหว่างเวลาผิดนัดในอัตราที่กำหนดตามมาตรา 7 บวกด้วยอัตราเพิ่มร้อยละสองต่อปี ถ้าเจ้าหนี้อาจจะเรียกดอกเบี้ยได้สูงกว่านั้นโดยอาศัยเหตุอย่างอื่นอันชอบด้วยกฎหมาย ก็ให้คงส่งดอกเบี้ยต่อไปตามนั้น
ส่วนที่ 1 การไม่ชำระหนี้
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 381
ถ้าลูกหนี้ได้สัญญาไว้ว่าจะให้เบี้ยปรับเมื่อตนไม่ชำระหนี้ให้ถูกต้องสมควร เช่นว่าไม่ชำระหนี้ตรงตามเวลาที่กำหนดไว้เป็นต้น นอกจากเรียกให้ชำระหนี้ เจ้าหนี้จะเรียกเอาเบี้ยปรับอันจะพึงริบนั้นอีกด้วยก็ได้
หมวด 3 มัดจำและกำหนดเบี้ยปรับ
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 370
ถ้าสัญญาต่างตอบแทนมีวัตถุที่ประสงค์เป็นการก่อให้เกิดหรือโอนทรัพยสิทธิในทรัพย์เฉพาะสิ่ง และทรัพย์นั้นสูญหรือเสียหายไปด้วยเหตุอย่างใดอย่างหนึ่งอันจะโทษลูกหนี้มิได้ไซร้ ท่านว่าการสูญหรือเสียหายนั้นตกเป็นพับแก่เจ้าหนี้
หมวด 2 ผลแห่งสัญญา
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 224/1
ถ้าลูกหนี้มีหน้าที่ผ่อนชำระหนี้เงินเป็นงวด และลูกหนี้ผิดนัดไม่ชำระหนี้ในงวดใด เจ้าหนี้อาจเรียกดอกเบี้ยในระหว่างเวลาผิดนัดได้เฉพาะจากต้นเงินของงวดที่ลูกหนี้ผิดนัดนั้น
ส่วนที่ 1 การไม่ชำระหนี้
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 759
ผู้รับจำนำจำต้องรักษาทรัพย์สินจำนำไว้ให้ปลอดภัย และต้องสงวนทรัพย์สินจำนำนั้นเช่นอย่างวิญญูชนจะพึงสงวนทรัพย์สินของตนเอง
หมวด 2 สิทธิและหน้าที่ของผู้จำนำและผู้รับจำนำ
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 760
ถ้าผู้รับจำนำเอาทรัพย์สินซึ่งจำนำออกใช้เอง หรือเอาไปให้บุคคลภายนอกใช้สอย หรือเก็บรักษาโดยผู้จำนำมิได้ยินยอมด้วยไซร้ ท่านว่าผู้รับจำนำจะต้องรับผิดเพื่อที่ทรัพย์สินจำนำนั้นสูญหาย หรือบุบสลายไปอย่างใด ๆ แม้ทั้งเป็นเพราะเหตุสุดวิสัย เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าถึงอย่างไร ๆ ก็คงจะต้องสูญหาย หรือบุบสลายอยู่นั่นเอง
หมวด 2 สิทธิและหน้าที่ของผู้จำนำและผู้รับจำนำ
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 762
ค่าใช้จ่ายใด ๆ อันควรแก่การบำรุงรักษาทรัพย์สินจำนำนั้น ผู้จำนำจำต้องชดใช้ให้แก่ผู้รับจำนำ เว้นแต่จะได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่นในสัญญา
หมวด 2 สิทธิและหน้าที่ของผู้จำนำและผู้รับจำนำ
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 763
ท่านห้ามมิให้ฟ้องคดีดังจะกล่าวต่อไปนี้ เมื่อพ้นหกเดือนนับแต่วันส่งคืน หรือขายทอดตลาดทรัพย์สินจำนำ คือ (1) ฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนเพื่อความบุบสลายอันผู้รับจำนำก่อให้เกิดแก่ทรัพย์สินจำนำ (2) ฟ้องเรียกให้ชดใช้ค่าใช้จ่ายเพื่อการบำรุงรักษาทรัพย์สินจำนำ (3) ฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายอันเกิดแก่ผู้รับจำนำ เพราะความชำรุดบกพร่องในทรัพย์สินจำนำซึ่งไม่เห็นประจักษ์
หมวด 2 สิทธิและหน้าที่ของผู้จำนำและผู้รับจำนำ
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 547
ผู้เช่าต้องเสียค่าใช้จ่ายไปโดยความจำเป็นและสมควรเพื่อรักษาทรัพย์สินซึ่งเช่านั้นเท่าใด ผู้ให้เช่าจำต้องชดใช้ให้แก่ผู้เช่า เว้นแต่ค่าใช้จ่ายเพื่อบำรุงรักษาตามปกติและเพื่อซ่อมแซมเพียงเล็กน้อย
หมวด 2 หน้าที่และความรับผิดของผู้ให้เช่า
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 550
ผู้ให้เช่าย่อมต้องรับผิดในความชำรุดบกพร่องอันเกิดขึ้นในระหว่างเวลาเช่า และผู้ให้เช่าต้องจัดการซ่อมแซมทุกอย่างบรรดาซึ่งเป็นการจำเป็นขึ้น เว้นแต่การซ่อมแซมชนิดซึ่งมีกฎหมายหรือจารีตประเพณีว่าผู้เช่าจะพึงต้องทำเอง
หมวด 2 หน้าที่และความรับผิดของผู้ให้เช่า
พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 8
ข้อตกลง ประกาศ หรือคำแจ้งความที่ได้ทำไว้ล่วงหน้า เพื่อยกเว้นหรือจำกัดความรับผิดเพื่อละเมิดหรือผิดสัญญาในความเสียหายต่อชีวิต ร่างกาย หรืออนามัยของผู้อื่น อันเกิดจากการกระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อของผู้ตกลง ผู้ประกาศ ผู้แจ้งความ หรือของบุคคลอื่นซึ่งผู้ตกลง ผู้ประกาศ หรือผู้แจ้งความต้องรับผิดด้วย จะนำมาอ้างเป็นข้อยกเว้นหรือจำกัดความรับผิดไม่ได้
พระราชบัญญัติ ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540
พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 มาตรา 10
งานที่ผู้สร้างสรรค์ได้สร้างสรรค์ขึ้นโดยการรับจ้างบุคคลอื่น ให้ผู้ว่าจ้างเป็นผู้มี ลิขสิทธิ์ในงานนั้น เว้นแต่ผู้สร้างสรรค์และผู้ว่าจ้างจะได้ตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่น
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 (เฉพาะมาตราที่ใช้ร่างสัญญา)
พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 มาตรา 18
ผู้สร้างสรรค์งานอันมีลิขสิทธิ์ตามพระราชบัญญัตินี้มีสิทธิที่จะแสดงว่าตน เป็นผู้สร้างสรรค์งานดังกล่าว และมีสิทธิที่จะห้ามมิให้ผู้รับโอนลิขสิทธิ์หรือบุคคลอื่นใดบิดเบือน ตัดทอน ดัดแปลงหรือทำโดยประการอื่นใดแก่งานนั้นจนเกิดความเสียหายต่อชื่อเสียง หรือเกียรติคุณของผู้สร้างสรรค์ และเมื่อผู้สร้างสรรค์ถึงแก่ความตายทายาทของผู้สร้างสรรค์มีสิทธิที่จะฟ้องร้องบังคับตามสิทธิดังกล่าวได้ตลอด อายุแห่งการคุ้มครองลิขสิทธิ์ ทั้งนี้ เว้นแต่จะได้ตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่นเป็นลายลักษณ์อักษร - 8 - หมายเหตุ: กรมทรัพย์สินทางปัญญารวบรวมพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์เพื่ออำนวยความสะดวกแก่เจ้าของลิขสิทธิ์ ผู้ประกอบการ และประชาชนทั่วไป หากจะนำไปใช้ในทางกฎหมาย โปรดอ้างอิงพระราชบัญญัติฉบับที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 (เฉพาะมาตราที่ใช้ร่างสัญญา)
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 758
ผู้รับจำนำชอบที่จะยึดของจำนำไว้ได้ทั้งหมดจนกว่าจะได้รับชำระหนี้และค่าอุปกรณ์ครบถ้วน
หมวด 2 สิทธิและหน้าที่ของผู้จำนำและผู้รับจำนำ