สัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิในทรัพย์สินทางปัญญา ต้องมีอะไรบ้าง

• นักวิจัย/นักประดิษฐ์ให้บริษัทผลิตขายตามสิทธิบัตรหรืออนุสิทธิบัตร
• เจ้าของสูตร/know-how/ซอฟต์แวร์/คอนเทนต์ ให้ผู้อื่นใช้เชิงพาณิชย์ในเขตที่กำหนด
• แบรนด์ให้โรงงานผลิตสินค้าติดเครื่องหมายการค้าของตนโดยเก็บ royalty

• สิทธิบัตร/เครื่องหมายการค้า: สัญญาอนุญาตต้องจดทะเบียนที่กรมทรัพย์สินทางปัญญา ไม่งั้นโมฆะ
• ค่าสิทธิเป็นเงินได้ ม.40(3) หัก ณ ที่จ่าย 3% และมี VAT · จ่ายต่างประเทศหัก 15% + ภ.พ.36
• ให้ exclusive ต้องมียอดขั้นต่ำ/ค่าสิทธิขั้นต่ำ ไม่งั้นถูกล็อกเขตโดยไม่มีรายได้
• ต้องมีสิทธิตรวจบัญชียอดขายเมื่อคิด royalty เป็น %
• ไม่ต้องติดอากรแสตมป์ แต่แยกค่าฝึกอบรม/ถ่ายทอดออกจากค่าสิทธิให้ชัด

• ให้สิทธิเปิดร้านทั้งระบบ มีค่าธรรมเนียม/มาตรฐานร้าน — เป็นแฟรนไชส์ ใช้ สัญญาให้สิทธิทางการค้าและบริการ (แฟรนไชส์)
• ให้ใช้เฉพาะเครื่องหมายการค้ากับสินค้าที่ผู้รับอนุญาตผลิตเอง ไม่มีสิทธิบัตรหรือ know-how — ใช้ สัญญาอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายการค้า (แบบไม่ผูกขาด) (ไม่ผูกขาด) หรือ สัญญาอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายการค้า (แบบผูกขาดแต่ผู้เดียว) (ผูกขาดแต่ผู้เดียว)
• ขายสิทธิขาด (โอนสิทธิบัตร/ลิขสิทธิ์) — ใช้สัญญาโอนสิทธิ ต้องจดทะเบียนโอน
• ใช้ซอฟต์แวร์สำเร็จรูปตาม EULA ของผู้ขาย — ไม่ต้องใช้แบบนี้
• สัญญาอนุญาตให้ใช้ลิขสิทธิ์ ภาษาอังกฤษ — ใช้ Copyright Licence Agreement — สัญญาอนุญาตให้ใช้ลิขสิทธิ์ ภาษาอังกฤษ
• สัญญาถ่ายทอดเทคโนโลยีและความรู้ความชำนาญ ภาษาอังกฤษ — ใช้ Technology and Know-How Transfer Agreement — สัญญาถ่ายทอดเทคโนโลยีและความรู้ความชำนาญ ภาษาอังกฤษ

• สิทธิบัตร/อนุสิทธิบัตร: สัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อกรมทรัพย์สินทางปัญญา มิฉะนั้นเป็นโมฆะ (พ.ร.บ.สิทธิบัตร ม.41) — ลงนามแล้วต้องไปจดภายในเวลาอันควร ค่าธรรมเนียมหลักร้อย
• เครื่องหมายการค้า: สัญญาอนุญาตต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียน (พ.ร.บ.เครื่องหมายการค้า ม.68) และผู้อนุญาตต้องควบคุมคุณภาพได้ — ข้อ 4.2/6 ของแบบนี้รองรับ
• ลิขสิทธิ์: ไม่ต้องจดทะเบียน แต่ต้องทำเป็นหนังสือ (พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ม.15, 17) · ความลับทางการค้า/know-how: ไม่ต้องจดทะเบียน ใช้ข้อ 5 เป็นหลัก

• อนุญาตให้ใช้สิทธิไม่มีในบัญชีอัตราอากรแสตมป์โดยตรง จึงไม่ต้องติดอากรบนสัญญานี้ · ใบรับเงินตั้งแต่ 200 บาท ติดอากร 1 บาท (ลักษณะ 28) เว้นแต่ออกใบกำกับภาษี
• ถ้ามีการถ่ายทอดเทคโนโลยี/ฝึกอบรมเป็นสาระหลัก อาจถูกมองเป็นจ้างทำของ/บริการ — ค่าตอบแทนส่วนนั้นแยกไว้จะปลอดภัยกว่า

• ค่าสิทธิ (royalty) และค่าตอบแทนการใช้ทรัพย์สินทางปัญญาเป็นเงินได้ ม.40(3) · ผู้จ่ายที่เป็นนิติบุคคลหัก ณ ที่จ่าย 3% (ผู้รับเป็นนิติบุคคลไทย) หรือตามอัตราก้าวหน้า/3% (ผู้รับบุคคลธรรมดา) — ระบุในข้อ 2.2 แล้ว
• ค่าสิทธิมี VAT 7% · จ่ายค่าสิทธิให้ผู้อนุญาตต่างประเทศ ต้องนำส่ง VAT (ภ.พ.36) และหัก ณ ที่จ่าย 15% (ลดตามอนุสัญญาภาษีซ้อน)
• ค่าสิทธิขั้นต่ำ (min_royalty) ทำให้ผู้อนุญาตมีรายได้แน่นอนแม้ผู้รับอนุญาตไม่ขาย — คู่กับ exclusive เสมอ

• Exclusive ผู้รับอนุญาตได้เขตผูกขาด ผู้อนุญาตจึงควรมี: ยอดขั้นต่ำ (1.3) ค่าสิทธิขั้นต่ำ สิทธิเปลี่ยนเป็น non-exclusive สิทธิที่สงวนไว้ใช้เอง (licensor_reserves) — แบบนี้มีครบ
• Non-exclusive เหมาะเมื่อไม่ต้องการให้เกิดการผูกขาด หรือเจ้าของสิทธิอยากขายสิทธิหลายราย ค่าตอบแทนมักต่ำกว่า
• ข้อห้ามโต้แย้งสิทธิ (4.3) และ improvements (4.4) เป็นจุดต่อรอง — ให้ผู้รับอนุญาตถือ improvements ของตนแต่ grant-back ให้ผู้อนุญาตใช้ฟรี เป็นทางสายกลาง

• สำเนาสิทธิบัตร/อนุสิทธิบัตร/หนังสือสำคัญเครื่องหมายการค้า/หลักฐานลิขสิทธิ์ · เอกสารเทคนิคและมาตรฐานคุณภาพ · แผนถ่ายทอด · รูปแบบการใช้เครื่องหมาย · แบบรายงานยอดและตารางชำระ · หนังสือรับรอง/บัตร

• 2 ฉบับ · พยาน 2 คน · ลงชื่อกำกับผนวก · สิทธิบัตร/เครื่องหมายการค้า: ยื่นจดทะเบียนสัญญาอนุญาตที่กรมทรัพย์สินทางปัญญาหลังลงนาม (ใช้แบบฟอร์มของกรม + สำเนาสัญญานี้)

เขียนและตรวจทานโดย ภูวรา ครอบตะคุ ทนายความ (ใบอนุญาต 477/2558) · เนติบัณฑิตไทย · น.ม. กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและสารสนเทศ — การเลือกประเด็น การจัดหมวด และคำอธิบายในบทความนี้เป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ของผู้เขียน ส่วนตัวบทกฎหมายที่ยกมาไม่มีลิขสิทธิ์และตรวจกับราชกิจจานุเบกษาได้เสมอ · ทะเบียนบทความ OKC-E986BB · หากนำไปใช้ต่อ โปรดระบุชื่อผู้เขียนและลิงก์ต้นฉบับ