สัญญาอนุญาตให้ใช้ภาพถ่าย ต้องมีอะไรบ้าง

ตอบสั้น

สัญญาระหว่างเจ้าของภาพถ่ายกับผู้ขอใช้ภาพ เพื่ออนุญาตให้นำภาพที่มีอยู่แล้วไปใช้ตามช่องทาง เขต และระยะเวลาที่ตกลง โดยเจ้าของยังถือลิขสิทธิ์ไว้ · ภาพหนึ่งใบมีสิทธิสองชั้น — ลิขสิทธิ์ของผู้ถ่าย กับสิทธิในชื่อเสียงและความเป็นส่วนตัวของบุคคลในภาพตาม ป.พ.พ. ม.420 ผู้อนุญาตให้ได้เฉพาะชั้นที่ตนมี

ข้อเท็จจริงที่อ้างอิงได้
ใช้เมื่อ	ใช้เมื่อซื้อสิทธิใช้ภาพจากช่างภาพหรือเจ้าของภาพเพื่อนำไปลงโฆษณา เว็บไซต์ เพจ หรือสิ่งพิมพ์
อากรแสตมป์	สัญญาอนุญาตให้ใช้ลิขสิทธิ์ไม่มีในบัญชีอัตราอากรแสตมป์ จึงไม่ต้องปิดอากรเลย และใบรับเงินค่าตอบแทนก็ไม่ต้องปิด เพราะลักษณะ 28 (ใบรับ) จำกัดเฉพาะใบรับรางวัลสลากกินแบ่งของรัฐบาล ใบรับการโอนอสังหาริมทรัพย์ และใบรับการขายหรือโอนยานพาหนะที่จดทะเบียนเท่านั้น อย่าปิดอากรเผื่อไว้ และอย่าเชื่อคำแนะนำว่าต้องติด 1 บาทต่อพัน ซึ่งเป็นอัตราของสัญญาจ้างทำของ ลักษณะ 4 คนละเรื่องกัน ข้อยกเว้นเดียว คือถ้าสัญญาฉบับเดียวกันมีการจ้างให้ไปถ่ายภาพใหม่ด้วย ส่วนที่เป็นสินจ้างเข้าลักษณะ 4 ต้องปิดอากร 1 บาทต่อทุก 1,000 บาทของสินจ้าง และผู้รับจ้างเป็นผู้เสียอากรกับขีดฆ่า — สัญญาฉบับนี้เป็นการอนุญาตให้ใช้ภาพที่ถ่ายไว้แล้ว ไม่ใช่การจ้างถ่าย ตราสารอื่นที่ต้องเสียอากรแต่ปิดไม่บริบูรณ์ ใช้เป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้จนกว่าจะเสียอากรและเงินเพิ่มตามประมวลรัษฎากร มาตรา 118
ภาษี	ค่าตอบแทนการอนุญาตให้ใช้ลิขสิทธิ์เป็นค่าแห่งลิขสิทธิ์ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 40(3) ไม่ใช่ค่าจ้างทำของ ถ้าผู้รับอนุญาตเป็นบริษัท ห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล หรือนิติบุคคลอื่น ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายในอัตราร้อยละ 3 ตามคำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.4/2528 ข้อ 3/2 และนำส่งภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป พร้อมออกหนังสือรับรองการหักภาษีให้ผู้อนุญาต ถ้าผู้รับอนุญาตเป็นบุคคลธรรมดา ไม่มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายในกรณีนี้ แต่ผู้อนุญาตยังต้องนำเงินได้ไปยื่นแบบเอง การอนุญาตให้ใช้ลิขสิทธิ์เป็นการให้บริการในระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม หากผู้อนุญาตเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียน ต้องเรียกเก็บและออกใบกำกับภาษี ให้แยกบรรทัดค่าอนุญาตกับภาษีมูลค่าเพิ่มในใบแจ้งหนี้ ถ้าสัญญารวมทั้งการจ้างถ่ายใหม่และการอนุญาตใช้ภาพเดิม ให้แยกบรรทัดในใบแจ้งหนี้ เพราะค่าจ้างถ่ายเป็นค่าจ้างทำของหักร้อยละ 3 ตามข้อ 8 ส่วนค่าอนุญาตหักร้อยละ 3 ตามข้อ 3/2 อัตราเท่ากันแต่คนละประเภทเงินได้ ซึ่งมีผลต่อการยื่นแบบและการหักค่าใช้จ่ายของผู้รับเงิน ผู้รับอนุญาตที่จ่ายค่าสิทธิให้ผู้รับที่อยู่ต่างประเทศ มีกฎคนละชุดและต้องตรวจอนุสัญญาภาษีซ้อนก่อนจ่าย
แบบที่กฎหมายกำหนด	การอนุญาตให้ใช้ลิขสิทธิ์ไม่ต้องจดทะเบียนและไม่มีแบบบังคับ ต่างจากการอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียนแล้ว ซึ่งกฎหมายบังคับให้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อนายทะเบียน มิฉะนั้นเป็นโมฆะ หากภาพจะถูกนำไปใช้เป็นเครื่องหมายการค้าหรือส่วนหนึ่งของเครื่องหมาย ต้องแยกทำสัญญาอีกฉบับและดำเนินการจดทะเบียนตามกฎหมายเครื่องหมายการค้า สิ่งที่ควรเก็บไว้แทนการจดทะเบียน คือไฟล์ต้นฉบับหรือ RAW ข้อมูล EXIF ที่บอกวันและอุปกรณ์ที่ถ่าย หนังสือยินยอมของบุคคลในภาพ และสำเนาสัญญาที่ลงนามครบทั้งสองฝ่าย ทั้งหมดนี้คือสิ่งที่ใช้พิสูจน์ในชั้นศาลเมื่อมีคนอ้างว่าภาพเป็นของเขา
มาตราที่อ้าง	พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ พ.ศ.2537 ม.4, 6, 8, 9, 10, 11, 15, 18; ป.พ.พ. ม.204, 224, 383, 387, 391, 420, 423; พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ.2540 ม.4, 5, 8; พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ.2562 ม.19, 20, 24, 30–34; ประมวลรัษฎากร ม.40(3), 118 และบัญชีอัตราอากรแสตมป์ (ไม่มีลักษณะใดคลุมการอนุญาตใช้ลิขสิทธิ์); คำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.4/2528 ข้อ 3/2
ค่าใช้แบบฟอร์มบนเว็บนี้	249 บาท

ใช้สัญญาฉบับนี้เมื่อไร

ใช้เมื่อซื้อสิทธิใช้ภาพจากช่างภาพหรือเจ้าของภาพเพื่อนำไปลงโฆษณา เว็บไซต์ เพจ หรือสิ่งพิมพ์
ใช้เมื่อภาพถ่ายไว้แล้วและไม่ได้จ้างให้ไปถ่ายใหม่
ใช้เมื่อต้องกำหนดว่าใช้ได้ช่องทางไหน ประเทศไหน นานเท่าไร และตัดต่อได้หรือไม่
ใช้เมื่อในภาพมีบุคคลที่จำหน้าได้ และต้องแยกให้ชัดว่ามีหนังสือยินยอมจากบุคคลนั้นหรือไม่

จุดที่พลาดบ่อยและต้องระวัง

ภาพหนึ่งใบมีสิทธิสองชั้น — ลิขสิทธิ์ของผู้ถ่าย กับสิทธิในชื่อเสียงและความเป็นส่วนตัวของบุคคลในภาพตาม ป.พ.พ. ม.420 ผู้อนุญาตให้ได้เฉพาะชั้นที่ตนมี
ถ้าไม่มีหนังสือยินยอมจากบุคคลในภาพ ห้ามนำไปใช้ในทางการค้าหรือทำให้เข้าใจว่าบุคคลนั้นรับรองสินค้า
ใบหน้าที่จำได้เป็นข้อมูลส่วนบุคคล การนำไปใช้ต้องมีฐานตาม PDPA และผู้เยาว์ต้องได้ความยินยอมของผู้ใช้อำนาจปกครองตาม ม.20
ระบุช่องทาง เขต และระยะเวลาให้ชัด สิทธิที่ไม่ได้อนุญาตยังเป็นของเจ้าของภาพ และการใช้เกินขอบเขตเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์
ผู้สร้างสรรค์ยังมีสิทธิแสดงชื่อและห้ามการดัดแปลงที่ทำลายชื่อเสียงตาม พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ม.18 แม้จะอนุญาตให้ใช้ภาพแล้ว
ค่าตอบแทนเป็นค่าสิทธิตามประมวลรัษฎากร ม.40(3) ผู้จ่ายที่เป็นนิติบุคคลมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย

กรณีที่ไม่ควรใช้ฉบับนี้

ไม่เหมาะเมื่อจ้างช่างภาพให้ไปถ่ายงานที่ยังไม่เกิด ให้ใช้ สัญญาจ้างถ่ายภาพและวิดีโอ
ไม่เหมาะเมื่อต้องการเปลี่ยนเจ้าของลิขสิทธิ์ในภาพอย่างถาวร ให้ใช้ สัญญาโอนลิขสิทธิ์ผลงาน
ไม่เหมาะเมื่อเป็นการให้สิทธิผลิตและขายสินค้าโดยคิดค่าสิทธิตามยอดขาย ให้ใช้ สัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิในทรัพย์สินทางปัญญา
สัญญาอนุญาตให้ใช้ลิขสิทธิ์ ภาษาอังกฤษ — ใช้ Copyright Licence Agreement — สัญญาอนุญาตให้ใช้ลิขสิทธิ์ ภาษาอังกฤษ

อากรแสตมป์

อย่าปิดอากรเผื่อไว้ และอย่าเชื่อคำแนะนำว่าต้องติด 1 บาทต่อพัน ซึ่งเป็นอัตราของสัญญาจ้างทำของ ลักษณะ 4 คนละเรื่องกัน ข้อยกเว้นเดียว คือถ้าสัญญาฉบับเดียวกันมีการจ้างให้ไปถ่ายภาพใหม่ด้วย ส่วนที่เป็นสินจ้างเข้าลักษณะ 4 ต้องปิดอากร 1 บาทต่อทุก 1,000 บาทของสินจ้าง และผู้รับจ้างเป็นผู้เสียอากรกับขีดฆ่า — สัญญาฉบับนี้เป็นการอนุญาตให้ใช้ภาพที่ถ่ายไว้แล้ว ไม่ใช่การจ้างถ่าย

ตราสารอื่นที่ต้องเสียอากรแต่ปิดไม่บริบูรณ์ ใช้เป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้จนกว่าจะเสียอากรและเงินเพิ่มตามประมวลรัษฎากร มาตรา 118

การจดทะเบียน / แบบที่กฎหมายกำหนด

สิ่งที่ควรเก็บไว้แทนการจดทะเบียน คือไฟล์ต้นฉบับหรือ RAW ข้อมูล EXIF ที่บอกวันและอุปกรณ์ที่ถ่าย หนังสือยินยอมของบุคคลในภาพ และสำเนาสัญญาที่ลงนามครบทั้งสองฝ่าย ทั้งหมดนี้คือสิ่งที่ใช้พิสูจน์ในชั้นศาลเมื่อมีคนอ้างว่าภาพเป็นของเขา

ภาษี

ถ้าผู้รับอนุญาตเป็นบุคคลธรรมดา ไม่มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายในกรณีนี้ แต่ผู้อนุญาตยังต้องนำเงินได้ไปยื่นแบบเอง
การอนุญาตให้ใช้ลิขสิทธิ์เป็นการให้บริการในระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม หากผู้อนุญาตเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียน ต้องเรียกเก็บและออกใบกำกับภาษี ให้แยกบรรทัดค่าอนุญาตกับภาษีมูลค่าเพิ่มในใบแจ้งหนี้
ถ้าสัญญารวมทั้งการจ้างถ่ายใหม่และการอนุญาตใช้ภาพเดิม ให้แยกบรรทัดในใบแจ้งหนี้ เพราะค่าจ้างถ่ายเป็นค่าจ้างทำของหักร้อยละ 3 ตามข้อ 8 ส่วนค่าอนุญาตหักร้อยละ 3 ตามข้อ 3/2 อัตราเท่ากันแต่คนละประเภทเงินได้ ซึ่งมีผลต่อการยื่นแบบและการหักค่าใช้จ่ายของผู้รับเงิน
ผู้รับอนุญาตที่จ่ายค่าสิทธิให้ผู้รับที่อยู่ต่างประเทศ มีกฎคนละชุดและต้องตรวจอนุสัญญาภาษีซ้อนก่อนจ่าย

ภาพหนึ่งใบมีสิทธิสองชั้น — จุดที่เสียหายกันมากที่สุด

ช่างภาพขายได้เฉพาะ ลิขสิทธิ์ ซึ่งเป็นสิทธิของคนที่กดชัตเตอร์ แต่คนที่อยู่ในภาพมีสิทธิอีกชั้นหนึ่งคือ สิทธิในชื่อเสียง เกียรติคุณ และความเป็นส่วนตัว การเอาภาพคนไปใช้โฆษณาโดยเขาไม่ยินยอม เป็นการทำละเมิดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 420 แม้ช่างภาพจะมีลิขสิทธิ์เต็มร้อยและเซ็นสัญญาถูกต้องทุกบรรทัด

ที่ผิดพลาดกันบ่อยคือคิดว่าจ่ายเงินให้ช่างภาพแล้วจบ ความจริงคือ ต้องมีหนังสือยินยอมจากบุคคลในภาพแยกอีกฉบับ ที่วงการเรียกว่า model release และหนังสือนั้นก็มีขอบเขตของตัวเอง ถ้าเขายินยอมให้ใช้ในไทย 2 ปี แล้วคุณเอาไปลงโฆษณาที่สิงคโปร์ปีที่ 3 ก็ยังเป็นการละเมิดอยู่ดี สัญญาฉบับนี้จึงเขียนว่าถ้าขอบเขตสองฉบับไม่ตรงกัน ให้ถือฉบับที่แคบกว่า

อีกชั้นหนึ่งที่คนลืมคือใบหน้าที่ระบุตัวได้เป็น ข้อมูลส่วนบุคคล การนำไปใช้ต้องมีฐานทางกฎหมายรองรับ และผู้เยาว์ต้องได้ความยินยอมของผู้ใช้อำนาจปกครอง ถ้าเจ้าของข้อมูลถอนความยินยอมภายหลัง ทั้งสองฝ่ายต้องหยุดใช้ ข้อ 4.5 จึงเขียนไว้ว่าใครรับภาระในกรณีนั้น

ข้อที่คนซื้อและคนขายภาพพลาดบ่อย

เขียนว่า "ซื้อภาพ" แล้วคิดว่าเป็นเจ้าของ — การอนุญาตให้ใช้ไม่ใช่การโอน ลิขสิทธิ์ยังอยู่กับช่างภาพ ถ้าต้องการเป็นเจ้าของจริงต้องทำสัญญาโอนลิขสิทธิ์ซึ่งกฎหมายบังคับให้ทำเป็นหนังสือลงชื่อทั้งสองฝ่าย และถ้าไม่ระบุเวลาไว้ กฎหมายถือว่าโอนกันสิบปีเท่านั้น
ไม่กำหนดระยะเวลา แล้วใช้ต่อเรื่อย ๆ — ไลเซนส์หมดอายุได้ พอหมดแล้วยังปล่อยให้โฆษณาเดิมวิ่งอยู่ ก็กลายเป็นละเมิดตั้งแต่วันถัดจากวันหมดอายุ ข้อ 10.2 จึงกำหนดวันที่ต้องหยุดและลบ
ได้ไฟล์ RAW แล้วคิดว่าได้สิทธิเต็ม — ไฟล์เป็นแค่วัตถุ ลิขสิทธิ์ไม่ได้ติดไปกับไฟล์ ข้อ 1.4 เขียนไว้ชัด
ตัดต่อจนเปลี่ยนความหมาย — ธรรมสิทธิ์ตามกฎหมายลิขสิทธิ์ให้ผู้ถ่ายห้ามการบิดเบือนที่ทำให้ตนเสียชื่อเสียงได้เสมอ แม้จะอนุญาตให้ใช้ภาพแล้ว และถ้าตัดต่อภาพบุคคลจนทำให้เข้าใจผิด ยังมีความเสี่ยงทางอาญาเรื่องหมิ่นประมาทและการนำเข้าข้อมูลเท็จในระบบคอมพิวเตอร์อีกชั้น
เอาภาพไปเป็นโลโก้หรือเครื่องหมายการค้า — เป็นคนละสิทธิกัน ต้องตกลงและจดทะเบียนต่างหาก ข้อ 3.3 ห้ามไว้
ช่างภาพลืมสิทธิแสดงผลงานของตัวเอง — ถ้าไม่เขียนไว้ อาจโดนห้ามลงพอร์ตโฟลิโอ ข้อ 7.3 สงวนสิทธินี้ให้ผู้อนุญาต พร้อมกันช่วงที่ลูกค้ายังไม่เปิดตัว
ไม่เขียนข้อห้ามไว้ล่วงหน้า — ภาพเดียวกันถูกเอาไปประกอบข่าวการเมืองหรือโฆษณาอาหารเสริมได้ ข้อ 3 บังคับให้กรอกรายการที่ห้ามตั้งแต่ต้น ดีกว่าไปเถียงกันตอนภาพขึ้นแล้ว

เอกสารแนบท้ายสัญญา

ผนวก 1 รายการภาพ … จำนวน … ภาพ พร้อมภาพย่อ ชื่อไฟล์หรือรหัสภาพ ให้ชี้ตัวได้ทีละใบ
หลักฐานความเป็นเจ้าของ … และสายการได้สิทธิ หากผู้อนุญาตไม่ใช่ผู้ถ่ายเอง
หนังสือยินยอมของบุคคลในภาพ พร้อมสำเนาบัตรประจำตัว และเอกสารความยินยอมของผู้ใช้อำนาจปกครองกรณีผู้เยาว์หนังสือยืนยันว่าไม่มีบุคคลที่ระบุตัวได้ปรากฏในภาพ
หนังสืออนุญาตจากเจ้าของทรัพย์สิน สถานที่ หรืองานอันมีลิขสิทธิ์ที่ปรากฏในภาพหนังสือยืนยันว่าไม่มีทรัพย์สินหรือสถานที่ที่ต้องขออนุญาตปรากฏในภาพ
ตารางช่องทาง เขต ระยะเวลา และข้อจำกัดการดัดแปลง สำหรับให้ทีมการตลาดใช้ตรวจก่อนลงสื่อทุกครั้ง
หลักฐานการส่งมอบไฟล์ หลักฐานการชำระเงิน และหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย

วันลงนาม

ทำสองฉบับข้อความตรงกัน ลงลายมือชื่อทั้งสองฝ่าย พร้อมลงชื่อกำกับทุกหน้าและเอกสารแนบทุกชุด ตรวจอำนาจลงนามและหนังสือรับรองของฝ่ายที่เป็นนิติบุคคล

ก่อนลงนาม ให้เปิดดูภาพทุกใบในผนวก 1 พร้อมกันทั้งสองฝ่าย และกาไว้ว่าใบไหนมีคนอยู่ในภาพ ใบไหนมีป้ายร้าน โลโก้ หรืองานศิลปะของคนอื่นติดมาด้วย เพราะสองอย่างนี้คือสิ่งที่ทำให้ภาพที่ซื้อมาถูกสั่งให้ถอดทีหลัง จากนั้นบันทึกวันที่ส่งมอบไฟล์ครบถ้วนไว้ให้ชัด เพราะเป็นวันเริ่มนับอายุการอนุญาต

ผู้เขียนและผู้ตรวจทาน

เขียนและตรวจทานโดย ภูวรา ครอบตะคุ ทนายความ (ใบอนุญาต 477/2558) · เนติบัณฑิตไทย · น.ม. กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและสารสนเทศ — การเลือกประเด็น การจัดหมวด และคำอธิบายในบทความนี้เป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ของผู้เขียน ส่วนตัวบทกฎหมายที่ยกมาไม่มีลิขสิทธิ์และตรวจกับราชกิจจานุเบกษาได้เสมอ · ทะเบียนบทความ OKC-AACEE9 · หากนำไปใช้ต่อ โปรดระบุชื่อผู้เขียนและลิงก์ต้นฉบับ

มีแบบฟอร์มฉบับนี้ให้กรอกออนไลน์แล้วกรอกไม่กี่นาที ดูตัวอย่างเต็มฉบับก่อนจ่าย ได้ไฟล์ PDF พร้อมพิมพ์

เปิดแบบฟอร์ม · 249 บาท

คำถามที่พบบ่อย

สัญญาอนุญาตให้ใช้ภาพถ่าย ต้องติดอากรแสตมป์ไหม

สัญญาอนุญาตให้ใช้ลิขสิทธิ์ไม่มีในบัญชีอัตราอากรแสตมป์ จึงไม่ต้องปิดอากรเลย และใบรับเงินค่าตอบแทนก็ไม่ต้องปิด เพราะลักษณะ 28 (ใบรับ) จำกัดเฉพาะใบรับรางวัลสลากกินแบ่งของรัฐบาล ใบรับการโอนอสังหาริมทรัพย์ และใบรับการขายหรือโอนยานพาหนะที่จดทะเบียนเท่านั้น อย่าปิดอากรเผื่อไว้ และอย่าเชื่อคำแนะนำว่าต้องติด 1 บาทต่อพัน ซึ่งเป็นอัตราของสัญญาจ้างทำของ ลักษณะ 4 คนละเรื่องกัน ข้อยกเว้นเดียว คือถ้าสัญญาฉบับเดียวกันมีการจ้างให้ไปถ่ายภาพใหม่ด้วย ส่วนที่เป็นสินจ้างเข้าลักษณะ 4 ต้องปิดอากร 1 บาทต่อทุก 1,000 บาทของสินจ้าง และผู้รับจ้างเป็นผู้เสียอากรกับขีดฆ่า — สัญญาฉบับนี้เป็นการอนุญาตให้ใช้ภาพที่ถ่ายไว้แล้ว ไม่ใช่การจ้างถ่าย ตราสารอื่นที่ต้องเสียอากรแต่ปิดไม่บริบูรณ์ ใช้เป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้จนกว่าจะเสียอากรและเงินเพิ่มตามประมวลรัษฎากร มาตรา 118

สัญญาอนุญาตให้ใช้ภาพถ่าย เสียภาษีอะไรบ้าง

ค่าตอบแทนการอนุญาตให้ใช้ลิขสิทธิ์เป็นค่าแห่งลิขสิทธิ์ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 40(3) ไม่ใช่ค่าจ้างทำของ ถ้าผู้รับอนุญาตเป็นบริษัท ห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล หรือนิติบุคคลอื่น ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายในอัตราร้อยละ 3 ตามคำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.4/2528 ข้อ 3/2 และนำส่งภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป พร้อมออกหนังสือรับรองการหักภาษีให้ผู้อนุญาต ถ้าผู้รับอนุญาตเป็นบุคคลธรรมดา ไม่มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายในกรณีนี้ แต่ผู้อนุญาตยังต้องนำเงินได้ไปยื่นแบบเอง การอนุญาตให้ใช้ลิขสิทธิ์เป็นการให้บริการในระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม หากผู้อนุญาตเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียน ต้องเรียกเก็บและออกใบกำกับภาษี ให้แยกบรรทัดค่าอนุญาตกับภาษีมูลค่าเพิ่มในใบแจ้งหนี้ ถ้าสัญญารวมทั้งการจ้างถ่ายใหม่และการอนุญาตใช้ภาพเดิม ให้แยกบรรทัดในใบแจ้งหนี้ เพราะค่าจ้างถ่ายเป็นค่าจ้างทำของหักร้อยละ 3 ตามข้อ 8 ส่วนค่าอนุญาตหักร้อยละ 3 ตามข้อ 3/2 อัตราเท่ากันแต่คนละประเภทเงินได้ ซึ่งมีผลต่อการยื่นแบบและการหักค่าใช้จ่ายของผู้รับเงิน ผู้รับอนุญาตที่จ่ายค่าสิทธิให้ผู้รับที่อยู่ต่างประเทศ มีกฎคนละชุดและต้องตรวจอนุสัญญาภาษีซ้อนก่อนจ่าย

ใช้สัญญาอนุญาตให้ใช้ภาพถ่ายตอนไหน

ใช้เมื่อซื้อสิทธิใช้ภาพจากช่างภาพหรือเจ้าของภาพเพื่อนำไปลงโฆษณา เว็บไซต์ เพจ หรือสิ่งพิมพ์ · ใช้เมื่อภาพถ่ายไว้แล้วและไม่ได้จ้างให้ไปถ่ายใหม่ · ใช้เมื่อต้องกำหนดว่าใช้ได้ช่องทางไหน ประเทศไหน นานเท่าไร และตัดต่อได้หรือไม่ · ใช้เมื่อในภาพมีบุคคลที่จำหน้าได้ และต้องแยกให้ชัดว่ามีหนังสือยินยอมจากบุคคลนั้นหรือไม่

ทำสัญญาอนุญาตให้ใช้ภาพถ่ายต้องระวังอะไร

ภาพหนึ่งใบมีสิทธิสองชั้น — ลิขสิทธิ์ของผู้ถ่าย กับสิทธิในชื่อเสียงและความเป็นส่วนตัวของบุคคลในภาพตาม ป.พ.พ. ม.420 ผู้อนุญาตให้ได้เฉพาะชั้นที่ตนมี · ถ้าไม่มีหนังสือยินยอมจากบุคคลในภาพ ห้ามนำไปใช้ในทางการค้าหรือทำให้เข้าใจว่าบุคคลนั้นรับรองสินค้า · ใบหน้าที่จำได้เป็นข้อมูลส่วนบุคคล การนำไปใช้ต้องมีฐานตาม PDPA และผู้เยาว์ต้องได้ความยินยอมของผู้ใช้อำนาจปกครองตาม ม.20 · ระบุช่องทาง เขต และระยะเวลาให้ชัด สิทธิที่ไม่ได้อนุญาตยังเป็นของเจ้าของภาพ และการใช้เกินขอบเขตเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ · ผู้สร้างสรรค์ยังมีสิทธิแสดงชื่อและห้ามการดัดแปลงที่ทำลายชื่อเสียงตาม พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ม.18 แม้จะอนุญาตให้ใช้ภาพแล้ว · ค่าตอบแทนเป็นค่าสิทธิตามประมวลรัษฎากร ม.40(3) ผู้จ่ายที่เป็นนิติบุคคลมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย

กรณีไหนที่ไม่ควรใช้สัญญาอนุญาตให้ใช้ภาพถ่าย

ไม่เหมาะเมื่อจ้างช่างภาพให้ไปถ่ายงานที่ยังไม่เกิด ให้ใช้ สัญญาจ้างถ่ายภาพและวิดีโอ · ไม่เหมาะเมื่อต้องการเปลี่ยนเจ้าของลิขสิทธิ์ในภาพอย่างถาวร ให้ใช้ สัญญาโอนลิขสิทธิ์ผลงาน · ไม่เหมาะเมื่อเป็นการให้สิทธิผลิตและขายสินค้าโดยคิดค่าสิทธิตามยอดขาย ให้ใช้ สัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิในทรัพย์สินทางปัญญา · สัญญาอนุญาตให้ใช้ลิขสิทธิ์ ภาษาอังกฤษ — ใช้ Copyright Licence Agreement — สัญญาอนุญาตให้ใช้ลิขสิทธิ์ ภาษาอังกฤษ

สัญญาอนุญาตให้ใช้ภาพถ่าย ต้องจดทะเบียนหรือทำตามแบบที่กฎหมายกำหนดไหม

การอนุญาตให้ใช้ลิขสิทธิ์ไม่ต้องจดทะเบียนและไม่มีแบบบังคับ ต่างจากการอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียนแล้ว ซึ่งกฎหมายบังคับให้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อนายทะเบียน มิฉะนั้นเป็นโมฆะ หากภาพจะถูกนำไปใช้เป็นเครื่องหมายการค้าหรือส่วนหนึ่งของเครื่องหมาย ต้องแยกทำสัญญาอีกฉบับและดำเนินการจดทะเบียนตามกฎหมายเครื่องหมายการค้า สิ่งที่ควรเก็บไว้แทนการจดทะเบียน คือไฟล์ต้นฉบับหรือ RAW ข้อมูล EXIF ที่บอกวันและอุปกรณ์ที่ถ่าย หนังสือยินยอมของบุคคลในภาพ และสำเนาสัญญาที่ลงนามครบทั้งสองฝ่าย ทั้งหมดนี้คือสิ่งที่ใช้พิสูจน์ในชั้นศาลเมื่อมีคนอ้างว่าภาพเป็นของเขา

ลงนามสัญญาอนุญาตให้ใช้ภาพถ่ายต้องมีพยานไหม ทำกี่ฉบับ

ทำสองฉบับข้อความตรงกัน ลงลายมือชื่อทั้งสองฝ่าย พร้อมลงชื่อกำกับทุกหน้าและเอกสารแนบทุกชุด ตรวจอำนาจลงนามและหนังสือรับรองของฝ่ายที่เป็นนิติบุคคล ก่อนลงนาม ให้เปิดดูภาพทุกใบในผนวก 1 พร้อมกันทั้งสองฝ่าย และกาไว้ว่าใบไหนมีคนอยู่ในภาพ ใบไหนมีป้ายร้าน โลโก้ หรืองานศิลปะของคนอื่นติดมาด้วย เพราะสองอย่างนี้คือสิ่งที่ทำให้ภาพที่ซื้อมาถูกสั่งให้ถอดทีหลัง จากนั้นบันทึกวันที่ส่งมอบไฟล์ครบถ้วนไว้ให้ชัด เพราะเป็นวันเริ่มนับอายุการอนุญาต

ทำสัญญาอนุญาตให้ใช้ภาพถ่ายต้องเตรียมเอกสารอะไรแนบท้าย

ผนวก 1 รายการภาพ … จำนวน … ภาพ พร้อมภาพย่อ ชื่อไฟล์หรือรหัสภาพ ให้ชี้ตัวได้ทีละใบ หลักฐานความเป็นเจ้าของ … และสายการได้สิทธิ หากผู้อนุญาตไม่ใช่ผู้ถ่ายเอง หนังสือยินยอมของบุคคลในภาพ พร้อมสำเนาบัตรประจำตัว และเอกสารความยินยอมของผู้ใช้อำนาจปกครองกรณีผู้เยาว์หนังสือยืนยันว่าไม่มีบุคคลที่ระบุตัวได้ปรากฏในภาพ หนังสืออนุญาตจากเจ้าของทรัพย์สิน สถานที่ หรืองานอันมีลิขสิทธิ์ที่ปรากฏในภาพหนังสือยืนยันว่าไม่มีทรัพย์สินหรือสถานที่ที่ต้องขออนุญาตปรากฏในภาพ ตารางช่องทาง เขต ระยะเวลา และข้อจำกัดการดัดแปลง สำหรับให้ทีมการตลาดใช้ตรวจก่อนลงสื่อทุกครั้ง หลักฐานการส่งมอบไฟล์ หลักฐานการชำระเงิน และหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย

กฎหมายที่อ้างถึงในบทความนี้

ถ้อยคำด้านล่างคัดจากตัวบท 24 มาตรา — ใช้อ้างอิงได้ แต่หากต้องใช้ในชั้นศาล ควรตรวจกับราชกิจจานุเบกษาฉบับทางการอีกครั้ง

พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 มาตรา 4

ในพระราชบัญญัตินี้ “ผู้สร้างสรรค์” หมายความว่า ผู้ทำหรือผู้ก่อให้เกิดงานสร้างสรรค์อย่างใดอย่างหนึ่ง ที่เป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ตามพระราชบัญญัตินี้ “ลิขสิทธิ์” หมายความว่า สิทธิแต่ผู้เดียวที่จะทำการใด ๆ ตามพระราชบัญญัตินี้เกี่ยวกับงาน ที่ผู้สร้างสรรค์ได้ทำขึ้น “วรรณกรรม” หมายความว่า งานนิพนธ์ที่ทำขึ้นทุกชนิด เช่น หนังสือ จุลสาร สิ่งเขียน สิ่งพิมพ์ ปาฐกถา เทศนา คำปราศรัย สุนทรพจน์ และให้หมายความรวมถึงโปรแกรมคอมพิวเตอร์ด้วย - 2 - หมายเหตุ: กรมทรัพย์สินทางปัญญารวบรวมพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์เพื่ออำนวยความสะดวกแก่เจ้าของลิขสิทธิ์ ผู้ประกอบการ และประชาชนทั่วไป หากจะนำไปใช้ในทางกฎหมาย โปรดอ้างอิงพระราชบัญญัติฉบับที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา “โปรแกรมคอมพิวเตอร์” หมายความว่า คำสั่ง ชุดคำสั่ง หรือสิ่งอื่นใดที่นำไปใช้กับ เครื่องคอมพิวเตอร์ เพื่อให้เครื่องคอมพิวเตอร์ทำงานหรือเพื่อให้ได้รับผลอย่างหนึ่งอย่างใด ทั้งนี้ ไม่ว่า จะเป็นภาษาโปรแกรมคอมพิวเตอร์ในลักษณะใด “นาฏกรรม” หมายความว่า งานเกี่ยวกับการรำ การเต้น การทำท่า หรือการแสดงที่ประกอบขึ้น เป็นเรื่องราว และให้หมายความรวมถึงการแสดงโดยวิธีใบ้ด้วย “ศิลปกรรม” หมายความว่า งานอันมีลักษณะอย่างหนึ่งอย่างใดหรือหลายอย่าง ดังต่อไปนี้ (1) งานจิตรกรรม ได้แก่ งานสร้างสรรค์รูปทรงที่ประกอบด้วยเส้น แสง สี หรือสิ่งอื่น อย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างรวมกัน ลงบนวัสดุอย่างเดียวหรือหลายอย่าง (2) งานประติมากรรม ได้แก่ งานสร้างสรรค์รูปทรงที่เกี่ยวกับปริมาตรที่สัมผัสและจับต้องได้ (3) งานภาพพิมพ์ ได้แก่ งานสร้างสรรค์ภาพด้วยกรรมวิธีทางการพิมพ์ และหมายความ รวมถึงแม่พิมพ์หรือแบบพิมพ์ที่ใช้ในการพิมพ์ด้วย (4) งานสถาปัตยกรรม ได้แก่ งานออกแบบอาคารหรือสิ่งปลูกสร้าง งานออกแบบตกแต่ง ภายในหรือภายนอก ตลอดจนบริเวณของอาคารหรือสิ่งปลูกสร้าง หรือการสร้างสรรค์หุ่นจำลองของอาคาร หรือสิ่งปลูกสร้าง (5) งานภาพถ่าย ได้แก่ งานสร้างสรรค์ภาพที่เกิดจากการใช้เครื่องมือบันทึกภาพโดยให้แสง ผ่านเลนซ์ไปยังฟิล์มหรือกระจก และล้างด้วยน้ำยาซึ่งมีสูตรเฉพาะ หรือด้วยกรรมวิธีใด ๆ อันทำให้เกิดภาพขึ้น หรือการบันทึกภาพโดยเครื่องมือหรือวิธีการอย่างอื่น (6) งานภาพประกอบ แผนที่ โครงสร้าง ภาพร่าง หรืองานสร้างสรรค์รูปทรงสามมิติ อันเกี่ยวกับภูมิศาสตร์ ภูมิประเทศ หรือวิทยาศาสตร์ (7) งานศิลปประยุกต์ ได้แก่ งานที่นำเอางานตาม (1) ถึง (6) อย่างใดอย่างหนึ่งหรือ หลายอย่างรวมกันไปใช้ประโยชน์อย่างอื่น นอกเหนือจากการชื่นชมในคุณค่าของตัวงานดังกล่าวนั้น เช่น นำไปใช้สอย นำไปตกแต่งวัสดุหรือสิ่งของอันเป็นเครื่องใช้หรือนำไปใช้เพื่อประโยชน์ทางการค้า ทั้งนี้ ไม่ว่างานตาม (1) ถึง (7) จะมีคุณค่าทางศิลปะหรือไม่ และให้หมายความรวมถึง ภาพถ่ายและแผนผังของงานดังกล่าวด้วย “ดนตรีกรรม” หมายความว่า งานเกี่ยวกับเพลงที่แต่งขึ้นเพื่อบรรเลงหรือขับร้องไม่ว่าจะมี ทำนองและคำร้องหรือมีทำนองอย่างเดียว และให้หมายความรวมถึงโน้ตเพลงหรือแผนภูมิเพลงที่ได้แยก และเรียบเรียงเสียงประสานแล้ว “โสตทัศนวัสดุ” หมายความว่า งานอันประกอบด้วยลำดับของภาพโดยบันทึกลงในวัสดุ ไม่ว่าจะมีลักษณะอย่างใด อันสามารถที่จะนำมาเล่นซ้ำได้อีก โดยใช้เครื่องมือที่จำเป็นสำหรับการใช้วัสดุนั้น และให้หมายความรวมถึงเสียงประกอบงานนั้นด้วย ถ้ามี “ภาพยนตร์” หมายความว่า โสตทัศนวัสดุอันประกอบด้วยลำดับของภาพ ซึ่งสามารถ นำออกฉายต่อเนื่องได้อย่างภาพยนตร์หรือสามารถบันทึกลงบนวัสดุอื่น เพื่อนำออกฉายต่อเนื่อง ได้อย่างภาพยนตร์ และให้หมายความรวมถึงเสียงประกอบภาพยนตร์นั้นด้วย ถ้ามี - 3 - หมายเหตุ: กรมทรัพย์สินทางปัญญารวบรวมพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์เพื่ออำนวยความสะดวกแก่เจ้าของลิขสิทธิ์ ผู้ประกอบการ และประชาชนทั่วไป หากจะนำไปใช้ในทางกฎหมาย โปรดอ้างอิงพระราชบัญญัติฉบับที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา “สิ่งบันทึกเสียง” หมายความว่า งานอันประกอบด้วยลำดับของเสียงดนตรี เสียงการแสดง หรือเสียงอื่นใด โดยบันทึกลงในวัสดุไม่ว่าจะมีลักษณะใด ๆ อันสามารถที่จะนำมาเล่นซ้ำได้อีกโดยใช้เครื่องมือ ที่จำเป็นสำหรับการใช้วัสดุนั้น แต่ทั้งนี้มิให้หมายความรวมถึงเสียงประกอบภาพยนตร์หรือเสียงประกอบ โสตทัศนวัสดุอย่างอื่น “นักแสดง” หมายความว่า ผู้แสดง นักดนตรี นักร้อง นักเต้น นักรำ และผู้ซึ่งแสดงท่าทาง ร้อง กล่าว พากย์ แสดงตามบทหรือในลักษณะอื่นใด “งานแพร่เสียงแพร่ภาพ” หมายความว่า งานที่นำออกสู่สาธารณชนโดยการแพร่เสียง ทางวิทยุกระจายเสียง การแพร่เสียงและหรือภาพทางวิทยุโทรทัศน์ หรือโดยวิธีอย่างอื่นอันคล้ายคลึงกัน “ทำซ้ำ” หมายความรวมถึง คัดลอกไม่ว่าโดยวิธีใด ๆ เลียนแบบ ทำสำเนา ทำแม่พิมพ์ บันทึกเสียง บันทึกภาพ หรือบันทึกเสียงและภาพ จากต้นฉบับ จากสำเนา หรือจากการโฆษณาในส่วนอันเป็น สาระสำคัญ ทั้งนี้ ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน สำหรับในส่วนที่เกี่ยวกับโปรแกรมคอมพิวเตอร์ให้หมายความถึง คัดลอกหรือทำสำเนาโปรแกรมคอมพิวเตอร์จากสื่อบันทึกใด ไม่ว่าด้วยวิธีใด ๆ ในส่วนอันเป็นสาระสำคัญ โดยไม่มีลักษณะเป็นการจัดทำงานขึ้นใหม่ ทั้งนี้ ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน “ดัดแปลง” หมายความว่า ทำซ้ำโดยเปลี่ยนรูปใหม่ ปรับปรุงแก้ไขเพิ่มเติม หรือจำลองงาน ต้นฉบับในส่วนอันเป็นสาระสำคัญโดยไม่มีลักษณะเป็นการจัดทำงานขึ้นใหม่ ทั้งนี้ ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน (1) ในส่วนที่เกี่ยวกับวรรณกรรม ให้หมายความรวมถึง แปลวรรณกรรม เปลี่ยนรูป วรรณกรรมหรือรวบรวมวรรณกรรมโดยคัดเลือกและจัดลำดับใหม่ (2) ในส่วนที่เกี่ยวกับโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ให้หมายความรวมถึง ทำซ้ำโดยเปลี่ยนรูปใหม่ ปรับปรุง แก้ไขเพิ่มเติมโปรแกรมคอมพิวเตอร์ในส่วนอันเป็นสาระสำคัญ โดยไม่มีลักษณะเป็นการจัดทำขึ้นใหม่ (3) ในส่วนที่เกี่ยวกับนาฏกรรม ให้หมายความรวมถึง เปลี่ยนงานที่มิใช่นาฏกรรมให้เป็น นาฏกรรม หรือเปลี่ยนนาฏกรรมให้เป็นงานที่มิใช่นาฏกรรม ทั้งนี้ ไม่ว่าในภาษาเดิมหรือต่างภาษากัน (4) ในส่วนที่เกี่ยวกับศิลปกรรม ให้หมายความรวมถึง เปลี่ยนงานที่เป็นรูปสองมิติหรือ สามมิติ ให้เป็นรูปสามมิติหรือสองมิติ หรือทำหุ่นจำลองจากงานต้นฉบับ (5) ในส่วนที่เกี่ยวกับดนตรีกรรม ให้หมายความรวมถึง จัดลำดับเรียบเรียงเสียงประสานหรือ เปลี่ยนคำร้องหรือทำนองใหม่ “เผยแพร่ต่อสาธารณชน” หมายความว่า ทำให้ปรากฏต่อสาธารณชน โดยการแสดง การบรรยาย การสวด การบรรเลง การทำให้ปรากฏด้วยเสียงและหรือภาพ การก่อสร้าง การจำหน่าย หรือโดย วิธีอื่นใดซึ่งงานที่ได้จัดทำขึ้น “การโฆษณา” หมายความว่า การนำสำเนาจำลองของงานไม่ว่าในรูปหรือลักษณะอย่างใด ที่ทำขึ้นโดยความยินยอมของผู้สร้างสรรค์ออกจำหน่าย โดยสำเนาจำลองนั้นมีปรากฏต่อสาธารณชน เป็นจำนวนมากพอสมควรตามสภาพของงานนั้น แต่ทั้งนี้ไม่หมายความรวมถึง การแสดงหรือการทำให้ปรากฏ ซึ่งนาฏกรรม ดนตรีกรรม หรือภาพยนตร์ การบรรยายหรือการปาฐกถา ซึ่งวรรณกรรม การแพร่เสียงแพร่ภาพ เกี่ยวกับงานใด การนำศิลปกรรมออกแสดงและการก่อสร้างงานสถาปัตยกรรม - 4 - หมายเหตุ: กรมทรัพย์สินทางปัญญารวบรวมพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์เพื่ออำนวยความสะดวกแก่เจ้าของลิขสิทธิ์ ผู้ประกอบการ และประชาชนทั่วไป หากจะนำไปใช้ในทางกฎหมาย โปรดอ้างอิงพระราชบัญญัติฉบับที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา “ผู้ให้บริการ” หมายความว่า ผู้ให้บริการเป็นสื่อกลางส่งผ่านข้อมูลคอมพิวเตอร์หรือ ให้สามารถติดต่อถึงกันโดยประการอื่นผ่านทางระบบคอมพิวเตอร์ และให้หมายความรวมถึงผู้ให้บริการ เก็บข้อมูลคอมพิวเตอร์เป็นการชั่วคราว ผู้ให้บริการรับฝากข้อมูลคอมพิวเตอร์ และผู้ให้บริการสืบค้นแหล่งที่ตั้ง ของข้อมูลคอมพิวเตอร์ด้วย ทั้งนี้ ไม่ว่าจะเป็นการให้บริการในนามของตนเองหรือบุคคลอื่น หรือเพื่อประโยชน์ ของบุคคลอื่น “ผู้ใช้บริการ” หมายความว่า ผู้ใช้บริการของผู้ให้บริการไม่ว่าต้องเสียค่าใช้บริการหรือไม่ก็ตาม “ข้อมูลการบริหารสิทธิ” หมายความว่า ข้อมูลที่บ่งชี้ถึงผู้สร้างสรรค์ งานสร้างสรรค์ นักแสดง การแสดง เจ้าของลิขสิทธิ์ หรือระยะเวลาและเงื่อนไขการใช้งานอันมีลิขสิทธิ์ ตลอดจนตัวเลขหรือ รหัสแทนข้อมูลดังกล่าว โดยข้อมูลเช่นว่านี้ติดอยู่หรือปรากฏเกี่ยวข้องกับงานอันมีลิขสิทธิ์หรือสิ่งบันทึก การแสดง “มาตรการทางเทคโนโลยี” หมายความว่า เทคโนโลยีที่ใช้คุ้มครองสิทธิของเจ้าของลิขสิทธิ์ หรือสิทธิของนักแสดงตามพระราชบัญญัตินี้ หรือเทคโนโลยีที่ใช้ควบคุมการเข้าถึงงานอันมีลิขสิทธิ์หรือ สิ่งบันทึกการแสดง ได้อย่างมีประสิทธิภาพ “การหลบเลี่ยงมาตรการทางเทคโนโลยี” (ยกเลิก) “พนักงานเจ้าหน้าที่” หมายความว่า ผู้ซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งให้ปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ “อธิบดี” หมายความว่า อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา และให้หมายความรวมถึงผู้ซึ่งอธิบดี กรมทรัพย์สินทางปัญญามอบหมายด้วย “คณะกรรมการ” หมายความว่า คณะกรรมการลิขสิทธิ์ “รัฐมนตรี” หมายความว่า รัฐมนตรีผู้รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้