สิทธิเรียกร้องตามสัญญาแต่ละแบบขาดอายุความกี่ปี

สัญญาจ้างพัฒนาโปรแกรมบัญชี

• งวดที่ 2 จ่ายเมื่อได้รับรายงานการออกแบบที่ครบถ้วน แต่ อย่าให้ผู้รับจ้างเริ่มพัฒนาจนกว่าจะเห็นชอบแบบเป็นหนังสือ (ข้อ 3.2) ถ้าไม่เห็นชอบแบบ ข้อ 10.3 ให้ทางออกโดยจ่ายเฉพาะงวดออกแบบ
• งวดที่ 4 จ่ายหลังใช้งานจริงครบ … วัน ทำหน้าที่แทนเงินประกันผลงาน
• ค่าปรับรายวันเป็นเบี้ยปรับ ศาลลดได้ถ้าสูงเกินส่วน (ป.พ.พ. มาตรา 383) สัญญาจึงกำหนดเพดานไว้ที่ร้อยละ … ของค่าจ้าง
• รับงานล่าช้า ให้ทำหนังสือสงวนสิทธิเรียกค่าปรับในวันที่รับทุกครั้ง (ส่งอีเมลหรือเขียนในใบรับก็ได้) แม้สัญญาจะเขียนสงวนสิทธิไว้แล้วในข้อ 7.5 — ถ้ารับไว้โดยไม่สงวนสิทธิ อาจเสียสิทธิเรียกค่าปรับ (ป.พ.พ. มาตรา 381 วรรคสาม)
• ข้อบกพร่องที่พบหลังส่งมอบ นอกจากการรับประกันตามข้อ 9 แล้ว กฎหมายจ้างทำของกำหนดความรับผิดของผู้รับจ้างและอายุความไว้ด้วย (ป.พ.พ. มาตรา 600, 601) ให้แจ้งข้อบกพร่องเป็นหนังสือทันทีที่พบ

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 490 บาท

สัญญาจ้างซ่อมแซมและบำรุงรักษาเครื่องปรับอากาศ

• ค่าปรับรายวันเป็นเบี้ยปรับ ศาลลดได้ถ้าสูงเกินส่วน (ป.พ.พ. ม.383) — สัญญานี้มีเพดานรวมไว้แล้ว
• รับงาน/ของล่าช้า ให้ทำหนังสือสงวนสิทธิเรียกค่าปรับในวันที่รับทุกครั้ง (ส่งอีเมลหรือเขียนในใบรับก็ได้) แม้สัญญาจะเขียนสงวนสิทธิไว้แล้ว — ถ้ารับไว้โดยไม่สงวนสิทธิ อาจเสียสิทธิเรียกค่าปรับ
• จะเลิกสัญญาเพราะผู้รับจ้างทำงานไม่ดี ต้องมีหนังสือให้แก้ไขก่อน (ข้อ 11.1) เว้นแต่เกิดอุบัติเหตุหรืออันตรายร้ายแรง (ข้อ 11.2)
• งานซ่อมที่ชำรุดซ้ำ แจ้งเป็นหนังสือทันที สิทธิเรียกร้องเรื่องความชำรุดบกพร่องของงานจ้างทำของมีอายุความ 1 ปีนับแต่ความชำรุดปรากฏ (ป.พ.พ. ม.601)

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 249 บาท

สัญญาขายลดเช็ค

• ทางแพ่ง: ผู้รับซื้อลดเรียกให้ผู้ขายลดชดใช้ตามข้อ 5.2 ได้ทันทีหลังแจ้งตามข้อ 5.1 หรือฟ้องผู้สั่งจ่ายและผู้สลักหลังตามกฎหมายตั๋วเงินก็ได้ แต่รวมทุกทางแล้วได้ไม่เกินจำนวนตามข้อ 5.4 ฟ้องตามเช็คมีอายุความสั้น (โดยทั่วไป 1 ปีนับแต่วันที่เช็คถึงกำหนด) อย่าปล่อยไว้นาน
• ทางอาญา: การออกเช็คที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายอาจเป็นความผิดตามกฎหมายว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค แต่มีเงื่อนไขเฉพาะ เช่น ต้องเป็นเช็คที่ออกเพื่อชำระหนี้ที่มีอยู่จริงและบังคับได้ ผู้ที่รับโอนเช็คมาโดยรู้อยู่แล้วว่าไม่มีเงินพอจ่ายไม่ถือเป็นผู้เสียหาย และต้องร้องทุกข์ภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด — อย่าใช้การขู่แจ้งความเป็นเครื่องมือทวงเงิน และปรึกษาทนายทันทีเมื่อเช็คเด้งถ้าจะดำเนินคดีอาญา
• ผู้รับซื้อลดที่รับซื้อเช็คเป็นทางค้าปกติ เมื่อทวงเงินจากผู้สั่งจ่ายหรือผู้ขายลด อยู่ใต้ พ.ร.บ.การทวงถามหนี้ พ.ศ. 2558 — ห้ามข่มขู่ ห้ามติดต่อคนอื่นที่ไม่ใช่ลูกหนี้เพื่อแจ้งเรื่องหนี้ (ม.3, 8, 11)

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 249 บาท

สัญญาจ้างซ่อมแซมและบำรุงรักษาเครื่องคอมพิวเตอร์

• ถ้าซ่อมไม่ทันกำหนด ผู้รับจ้างต้องจัดเครื่องทดแทนให้ใช้ฟรี ค่าปรับในข้อ 5.3 ใช้เฉพาะเมื่อผู้รับจ้างไม่ซ่อมและไม่จัดเครื่องทดแทนด้วย
• ค่าปรับเป็นเบี้ยปรับ ถ้าสูงเกินส่วนศาลลดลงได้ (ป.พ.พ. ม.383) — สัญญานี้จึงกำหนดเพดานไว้
• รับงาน/ของล่าช้า ให้ทำหนังสือสงวนสิทธิเรียกค่าปรับในวันที่รับทุกครั้ง (ส่งอีเมลหรือเขียนในใบรับก็ได้) แม้สัญญาจะเขียนสงวนสิทธิไว้แล้ว — ถ้ารับไว้โดยไม่สงวนสิทธิ อาจเสียสิทธิเรียกค่าปรับ
• งานซ่อมที่ชำรุดซ้ำ ให้แจ้งเป็นหนังสือทันที สิทธิเรียกร้องเรื่องความชำรุดบกพร่องของงานจ้างทำของมีอายุความ 1 ปีนับแต่ความชำรุดปรากฏ (ป.พ.พ. ม.601)
• ดอกเบี้ยผิดนัดที่กรอกเกินอัตราตามกฎหมาย (ป.พ.พ. ม.224 — ขณะจัดทำคือร้อยละ 5 ต่อปี และอาจเปลี่ยนตามพระราชกฤษฎีกา) มีลักษณะเป็นเบี้ยปรับ ศาลอาจลดได้

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 249 บาท

สัญญาจ้างที่ปรึกษา — ทั่วไป (บริษัท/บุคคล)

• จ้างทำของ (ป.พ.พ. ม.587) — มุ่งผลสำเร็จตามขอบข่ายงาน (TOR) ในผนวก 1 · งานนอก TOR เรียกให้ทำเพิ่มโดยไม่จ่ายเพิ่มไม่ได้ · ถ้าผู้ว่าจ้างสั่งงานรายวัน กำหนดเวลาเข้างาน จ่ายรายเดือน ศาลอาจถือว่าเป็นจ้างแรงงาน (ม.575) และมีค่าชดเชย
• ความรับผิดในความชำรุดบกพร่องของงาน (ม.595–600) · ฟ้องภายใน 1 ปีนับแต่ที่ปรากฏ (ม.601) · อายุความค่าจ้าง 2 ปี (ม.193/34)
• ดอกเบี้ยผิดนัดค่าจ้าง (ข้อ 6.3) ตามกฎหมายคือร้อยละ 5 ต่อปี (ม.7 ประกอบ ม.224 — อัตราตามพระราชกฤษฎีกาที่ใช้บังคับ)

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 349 บาท

หนังสือรับสภาพหนี้และสัญญาผ่อนชำระหนี้

• อายุความสะดุดหยุดลง — เมื่อลูกหนี้รับสภาพหนี้เป็นหนังสือ อายุความเดิมที่เดินอยู่หยุดและเริ่มนับใหม่ตั้งแต่วันรับสภาพหนี้ (ป.พ.พ. ม.193/14 (1)) — หนี้ที่ใกล้ขาดอายุความ (เช่น ค่าสินค้า ค่าจ้าง 2 ปี) ได้เวลาใหม่

• หนี้ที่ ขาดอายุความไปแล้ว ถ้าลูกหนี้ยอมรับสภาพความรับผิดเป็นหนังสือ เจ้าหนี้ฟ้องได้ใหม่ภายใน 2 ปีนับแต่วันรับสภาพ (ม.193/35)

• ลูกหนี้ได้ประโยชน์เรื่องผ่อนได้และไม่ถูกฟ้องทันที เจ้าหนี้ได้หลักฐานหนี้ที่ชัดและเงื่อนไขเร่งหนี้ทั้งก้อนเมื่อผิดนัด

• เก็บสำเนาบัตรและข้อมูลลูกหนี้ได้เพราะจำเป็นต่อการปฏิบัติตามหนังสือนี้และการใช้สิทธิเรียกร้อง (พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ม.24 (3) และ (5)) ไม่ต้องขอความยินยอมแยก — แต่ใช้เพื่ออย่างอื่นไม่ได้ และเมื่อหนี้หมดแล้วเก็บไว้ได้เท่าที่ยังจำเป็นตามอายุความ

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 149 บาท

สัญญาจ้างให้ติดตามหนี้ (ทวงถามหนี้ค้างชำระ)

• หนี้ที่ไม่มีความคืบหน้าภายใน … เดือนต้องส่งคืนตามข้อ 7.4 — ผู้ว่าจ้างจะได้เอาไปฟ้องหรือจ้างรายอื่นก่อนหนี้ขาดอายุความ และไม่ต้องจ่ายค่าตอบแทนจากเงินที่ลูกหนี้มาจ่ายหลังส่งคืน

• ส่งเงินที่รับแทนช้า ผู้รับจ้างเสียดอกเบี้ยร้อยละ … ต่อปีตามข้อ 5.2 — ถ้ากำหนดสูงเกินส่วน ศาลลดลงได้ (ป.พ.พ. มาตรา 383) ตัวแทนที่เอาเงินของตัวการไปใช้ต้องเสียดอกเบี้ยนับแต่วันที่เอาไปใช้ (มาตรา 811)

• ผู้รับจ้างตกลงผ่อนชำระได้เองเฉพาะหนี้ไม่เกิน … และลูกหนี้ต้องจ่ายงวดแรกไม่น้อยกว่าร้อยละ … ของยอดค้าง ในวันทำข้อตกลง — ข้อตกลงต้องทำเป็นหนังสือรับสภาพหนี้ในนามผู้ว่าจ้าง (ข้อ 4.2) ซึ่งทำให้อายุความสะดุดหยุดลง

• ลูกหนี้ที่ผ่อนผ่านผู้รับจ้างไว้ก่อนสัญญาสิ้นสุด ผู้รับจ้างยังได้ค่าตอบแทนจากงวดผ่อนได้ถึง … เดือนหลังสัญญาสิ้นสุด (ข้อ 11.5) และถ้าผู้ว่าจ้างถอนหรือระงับหนี้รายใดเองโดยผู้รับจ้างไม่ได้ผิดสัญญา ก็นับระยะเวลาเดียวกันจากวันแจ้ง — กันการถอนหนี้ออกก่อนลูกหนี้จ่ายเพื่อเลี่ยงค่าตอบแทน

• หนังสือทวงถามและการโทรทวง ไม่ทำให้อายุความสะดุด · อายุความสะดุดเมื่อลูกหนี้รับสภาพหนี้เป็นหนังสือ ชำระบางส่วน หรือเจ้าหนี้ฟ้องคดี

• ข้อ 7.2 ให้ผู้รับจ้างเตือนล่วงหน้า … วัน — ผู้ว่าจ้างควรทำตารางอายุความของหนี้แต่ละรายเองด้วย (ค่าสินค้า/ค่าบริการของผู้ประกอบการมักมีอายุความ 2 ปี ตรวจประเภทหนี้ก่อน)

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 349 บาท

หนังสือทวงถามให้ชำระหนี้ (หนังสือบอกกล่าวก่อนฟ้อง)

• ทำให้ลูกหนี้ตกเป็นผู้ผิดนัด ในหนี้ที่ไม่ได้กำหนดวันชำระแน่นอน — ลูกหนี้ผิดนัดเมื่อเจ้าหนี้เตือนแล้วไม่ชำระ (ป.พ.พ. ม.204) นับดอกเบี้ยผิดนัดได้ตั้งแต่นั้น

• เป็นหลักฐานว่าได้ทวงถามแล้ว ก่อนฟ้อง ศาลเห็นว่าเจ้าหนี้ให้โอกาสลูกหนี้ก่อน

• ไม่ทำให้อายุความสะดุด — อายุความยังเดินต่อ ถ้าหนี้ใกล้ขาดอายุความ (เช่น ค่าสินค้าของพ่อค้า 2 ปี) ต้องให้ลูกหนี้ลงชื่อรับสภาพหนี้ หรือฟ้องคดีก่อนครบกำหนด

• ฟ้องคดีแพ่งได้ที่ศาลที่ลูกหนี้มีภูมิลำเนาหรือที่มูลคดีเกิด · ทุนทรัพย์ไม่มากมักเข้าข่ายคดีมโนสาเร่/คดีผู้บริโภค/ยื่นฟ้องทางระบบ e-Filing ของศาลยุติธรรมได้โดยไม่ต้องไปศาล — ตรวจเงื่อนไขกับศาลก่อน

• ค่าขึ้นศาลคดีเรียกเงินประมาณ ร้อยละ 2 ของยอดที่ฟ้อง สูงสุด 200,000 บาท (ตาราง 1 ท้าย ป.วิ.พ.) — มีอัตราลดสำหรับทุนทรัพย์ไม่สูง ตรวจกับศาลก่อนยื่น

• ลูกหนี้ติดต่อขอผ่อน: ทำ หนังสือรับสภาพหนี้และสัญญาผ่อนชำระหนี้ ทันที อายุความจะเริ่มนับใหม่

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 149 บาท

สัญญาตัวแทนจำหน่ายสินค้า (ซื้อขาดเพื่อขายต่อ)

• ขายส่งมี VAT 7% เจ้าของสินค้าออกใบกำกับภาษีให้ผู้จำหน่ายทุกครั้งที่ส่งมอบ · ซื้อขายสินค้าไม่หัก ณ ที่จ่าย
• ส่วนลด/rebate ตามเป้าที่จ่ายคืนผู้จำหน่าย: ถ้าจ่ายเป็นเงินหลังขาย สรรพากรอาจถือเป็นค่าส่งเสริมการขาย หัก ณ ที่จ่าย 3% — ตกลงรูปแบบให้ชัดในผนวก 1
• เครดิตค้างชำระ = หนี้ทางการค้า อายุความ 2 ปี (ม.193/34 (1)) — เจ้าของสินค้าต้องติดตามใน 2 ปีนับแต่ครบกำหนดชำระ

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 349 บาท

สัญญาจ้างที่ปรึกษา — สถาบันการศึกษาเป็นที่ปรึกษา

• จ้างทำของ (ป.พ.พ. ม.587) — จ้างที่ปรึกษาคือจ้างบริการทางวิชาการที่อาศัยความรู้ความชำนาญเพื่อให้ได้ผลสำเร็จตามขอบเขตงาน (TOR) ที่ผู้ว่าจ้างกำหนด — ผนวก 1 (ขอบข่ายงาน) จึงสำคัญที่สุด งานที่ไม่อยู่ใน TOR เรียกให้ทำเพิ่มโดยไม่จ่ายเพิ่มไม่ได้
• ความรับผิดในความชำรุดบกพร่องของงาน (ม.595–600) · ฟ้องภายใน 1 ปีนับแต่ที่ปรากฏ (ม.601) · อายุความค่าจ้าง 2 ปี (ม.193/34)

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 349 บาท

สัญญาจ้างทำของ — สถาบันการศึกษาเป็นผู้รับจ้าง

• จ้างทำของ (ป.พ.พ. ม.587) — มุ่งผลสำเร็จของงาน ผู้รับจ้างเลือกวิธีทำเอง ผู้ว่าจ้างสั่งงานหรือบงการไม่ได้ ต่างจากจ้างแรงงานที่นายจ้างบังคับบัญชา (ม.575) และมีค่าชดเชยตามกฎหมายแรงงาน
• ผู้รับจ้างจัดหาสัมภาระเอง ต้องจัดหาชนิดที่ดี (ม.595) และรับผิดในความชำรุดบกพร่อง (ม.595–600)
• ฟ้องเรื่องชำรุดบกพร่องต้องฟ้องภายใน 1 ปีนับแต่วันที่ความชำรุดบกพร่องปรากฏ (ม.601) — ระยะประกันในข้อ 6 คือข้อตกลงเพิ่มเติมจากกฎหมาย
• อายุความเรียกค่าจ้างทำของ 2 ปี (ม.193/34)

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 249 บาท

สัญญาจ้างทำวิจัย — สถาบันการศึกษาเป็นผู้วิจัย

• ไม่มีกฎหมายนิยาม «จ้างทำวิจัย» โดยตรง แต่เป็นสัญญาต่างตอบแทนที่มุ่งผลสำเร็จของงาน ผู้วิจัยมีอิสระ จึงเข้าลักษณะจ้างทำของ (ป.พ.พ. ม.587) — สิ่งที่ต่างจากจ้างทำของทั่วไปคือต้องมีกระบวนการที่เชื่อถือได้ มีหลักฐานข้อมูลยืนยัน
• ความรับผิดในความชำรุดบกพร่องของงาน (ม.595–600) · ฟ้องภายใน 1 ปีนับแต่ที่ปรากฏ (ม.601) · อายุความค่าจ้าง 2 ปี (ม.193/34)
• ข้อ 5 ห้ามจ้างช่วง — สอดคล้อง ม.607 ที่ให้ผู้รับจ้างเอางานไปให้ผู้อื่นทำได้เว้นแต่สาระสำคัญอยู่ที่ความรู้ความสามารถของผู้รับจ้าง งานวิจัยจึงห้ามจ้างช่วงเว้นแต่ยินยอมเป็นหนังสือ

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 349 บาท

สัญญาจ้างบำรุงรักษาลิฟท์

• ค่าปรับรายวันเป็นเบี้ยปรับ ศาลลดได้ถ้าสูงเกินส่วน (ป.พ.พ. ม.383) — สัญญานี้มีเพดานรวม
• รับงาน/ของล่าช้า ให้ทำหนังสือสงวนสิทธิเรียกค่าปรับในวันที่รับทุกครั้ง (ส่งอีเมลหรือเขียนในใบรับก็ได้) แม้สัญญาจะเขียนสงวนสิทธิไว้แล้ว — ถ้ารับไว้โดยไม่สงวนสิทธิ อาจเสียสิทธิเรียกค่าปรับ
• จะเลิกสัญญาเพราะงานไม่ดี ต้องมีหนังสือให้แก้ไขก่อน (ข้อ 13.1) เว้นแต่เกิดอุบัติเหตุหรืออันตรายร้ายแรง (ข้อ 13.2)
• งานซ่อมที่ชำรุดซ้ำ แจ้งเป็นหนังสือทันที สิทธิเรียกร้องเรื่องความชำรุดบกพร่องของงานจ้างทำของมีอายุความ 1 ปีนับแต่ความชำรุดปรากฏ (ป.พ.พ. ม.601)
• ค่าจ้างผูกกับบริษัทรายเดิมมักมีช่วงเปลี่ยนผ่าน ข้อ 13.4 ให้ส่งมอบสมุดบันทึกและกุญแจเมื่อเลิก — ขอให้ครบก่อนจ่ายงวดสุดท้าย

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 349 บาท

สัญญาซื้อขายพร้อมติดตั้งเครื่องปรับอากาศ ลิฟต์ และระบบอาคาร

สัญญาที่ผู้ขายต้องจัดหาอุปกรณ์และประกอบติดตั้งจนใช้งานได้เป็นสัญญาผสม ตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกา ศาลดูว่าสาระสำคัญของสัญญาอยู่ที่ตัวทรัพย์หรือที่ผลสำเร็จของงาน ถ้างานติดตั้งเป็นสาระสำคัญ เช่น ลิฟต์ที่ต้องประกอบเข้ากับโครงสร้างอาคาร อาจถูกวินิจฉัยเป็นจ้างทำของ ความต่างมีผลต่ออากรแสตมป์ ภาษี ณ ที่จ่าย และอายุความ สัญญานี้จึงเขียนหน้าที่ทั้งฝั่งซื้อขาย (ของใหม่ตรงสเปก รอนสิทธิ ชำรุดบกพร่อง) และฝั่งงาน (ทดสอบ ส่งมอบ รับประกันฝีมือ) ไว้ครบ

การรับประกันตามข้อ 6 เป็นข้อตกลงเพิ่มจากความรับผิดตามกฎหมาย ป.พ.พ. มาตรา 472 (ซื้อขาย) และมาตรา 600 (จ้างทำของ) ยังใช้บังคับ การรับมอบโดยไม่อิดเอื้อนไม่ตัดสิทธิเรื่องความชำรุดที่มองไม่เห็นในขณะรับมอบ (มาตรา 473 และมาตรา 598) ข้อ 5.3 เขียนยืนยันไว้แล้ว ส่วนอายุความฟ้องเรื่องชำรุดบกพร่องคือหนึ่งปีนับแต่พบความชำรุด (ซื้อขาย มาตรา 474) หรือนับแต่ความชำรุดปรากฏขึ้น (จ้างทำของ มาตรา 601) อย่าปล่อยให้ข้อพิพาทค้างเกินหนึ่งปี

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 349 บาท

สัญญาจ้างผู้เชี่ยวชาญ

ข้อ 7.1 ให้เลิกสัญญาเพราะงานบกพร่องได้หลังแจ้งเป็นหนังสือและให้แก้ไข … วัน แต่วัดจากมาตรฐานผู้เชี่ยวชาญระดับเดียวกัน ไม่ใช่ความพอใจของผู้ว่าจ้างฝ่ายเดียว เก็บบันทึกสรุปคำปรึกษาประจำเดือน (ข้อ 2.4) ไว้เป็นหลักฐานทั้งสองฝ่าย อายุความเรียกค่าจ้างของผู้ประกอบวิชาชีพโดยทั่วไป 2 ปี (มาตรา 193/34) ผู้ที่จ่ายช้าเสียดอกเบี้ยผิดนัดตามมาตรา 224 คิดเฉพาะงวดที่ผิดนัด (มาตรา 224/1)

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 249 บาท

สัญญาเช่าอาคารโรงงาน

• ข้อ 8.3 ตกลงว่าเครื่องจักรที่ผู้เช่าติดตั้งยังเป็นของผู้เช่า — ทำบัญชีรายการเครื่องจักรพร้อมรูปแนบไว้ตั้งแต่วันติดตั้ง จะได้ไม่เถียงกันตอนรื้อ
• ทุกครั้งที่ขออนุมัติแบบ ให้หนังสืออนุมัติเขียนให้ชัดว่า ต้องรื้อคืนสภาพ หรือ คงไว้ (ข้อ 8.4)
• อยู่เกินกำหนดส่งคืน เสียค่าใช้ทรัพย์เท่าค่าเช่ารายวันไปจนกว่าจะคืน บวกเบี้ยปรับอีกครึ่งเท่าของค่าเช่ารายวัน โดยเบี้ยปรับส่วนเพิ่มสูงสุดไม่เกินค่าเช่า 3 เดือน และผู้ให้เช่ายังเรียกค่าเสียหายส่วนที่เกินได้ถ้าพิสูจน์ได้ (ข้อ 15.3) · เบี้ยปรับที่สูงเกินส่วนศาลลดได้ (ม.383)
• ตรวจสภาพร่วมกันไม่น้อยกว่า 15 วันก่อนวันคืน (ข้อ 15.2) — ผู้เช่าที่ทำให้ดินหรือน้ำปนเปื้อนต้องฟื้นฟูใน 60 วัน ไม่ทำ ผู้ให้เช่าจ้างคนอื่นทำแล้วเรียกเก็บได้ และกันเงินประกันไว้ได้เท่าประมาณการค่าฟื้นฟู
• ผู้เช่า: หลังคืนโรงงาน แจ้งเลิกประกอบกิจการโรงงานกับหน่วยงานที่ออกใบอนุญาต แล้วส่งหลักฐานให้ผู้ให้เช่าใน 30 วัน (ข้อ 15.6) — ขั้นตอนและแบบฟอร์มให้ถามสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัด
• ผู้ให้เช่า: รับโรงงานคืนล่าช้า ให้ทำหนังสือสงวนสิทธิเรียกค่าใช้ทรัพย์ตามข้อ 15.3 ในวันที่รับคืนทุกครั้ง (ส่งอีเมลหรือเขียนในบันทึกรับคืนก็ได้) แม้สัญญาข้อ 15.5 จะเขียนสงวนสิทธิไว้แล้ว — ถ้ารับไว้โดยไม่สงวนสิทธิ อาจเสียสิทธิเรียกค่าปรับ
• ฟ้องเรียกค่าเสียหายเรื่องทรัพย์ที่เช่าเสียหายต้องฟ้องภายใน 6 เดือนนับแต่วันรับคืน (ม.563) และเขียนในสัญญาให้ยาวกว่านี้ไม่ได้ (ม.193/11) — ตรวจรับคืนแล้วแจ้งรายการเป็นหนังสือทันที ถ้าการฟื้นฟูตามข้อ 15.2 ยังไม่เสร็จใกล้ครบ 6 เดือน ให้ปรึกษาทนายก่อนอายุความขาด

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 490 บาท

สัญญาจ้างขนส่งสินค้า (กระจายสินค้าประจำ)

ความรับผิดของผู้ขนส่งในสินค้าที่รับขนเป็นไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ลักษณะรับขน ข้อ 6.1 เขียนตามหลักทั่วไปของกฎหมายนั้น คือผู้ขนส่งรับผิดตั้งแต่รับจนส่งมอบ เว้นแต่พิสูจน์ได้ว่าเป็นเหตุสุดวิสัย สภาพของสินค้าเอง หรือความผิดของผู้ส่ง — ก่อนใช้เพดานความรับผิดตามข้อ 6.2 ให้ทนายของคุณตรวจเงื่อนไขของกฎหมายรับขนเรื่องการจำกัดความรับผิดและอายุความฟ้องผู้ขนส่ง แล้ว แจ้งความเสียหายเป็นหนังสือโดยเร็ว อย่ารอจนใกล้สิ้นปี สัญญานี้เลือกจำกัดความรับผิดไว้ … ต่อคันต่อเที่ยว — ข้อจำกัดนี้ใช้ไม่ได้กับการกระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง (ป.พ.พ. มาตรา 373) และถ้าเพดานต่ำเกินส่วน ศาลอาจให้มีผลเท่าที่เป็นธรรม (พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 4)

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 349 บาท

สัญญาจ้างทำของ — ทั่วไป (บริษัท/บุคคล)

• ผู้รับจ้างจัดหาวัสดุเอง ต้องใช้ชนิดที่ดี (ม.595) และรับผิดในความชำรุดบกพร่อง (ม.595–600)
• ฟ้องเรื่องชำรุดบกพร่องต้องฟ้องภายใน 1 ปีนับแต่วันที่ปรากฏ (ม.601) — ระยะประกันในข้อ 6 คือข้อตกลงเพิ่มจากกฎหมาย
• อายุความเรียกค่าจ้างทำของ 2 ปี (ม.193/34)

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 249 บาท

สัญญาจ้างทนายความ (ที่ปรึกษา · คดีแพ่ง · คดีเช็ค · บังคับคดี)

• ความผิดตามกฎหมายว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คเป็น ความผิดอันยอมความได้ — ต้องร้องทุกข์หรือฟ้องภายใน 3 เดือนนับแต่วันรู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด (ป.อ. ม.96) ปกตินับจากวันที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน — เลยกำหนดแล้วคดีอาญาขาดอายุความ ให้ส่งเอกสารให้ทนายทันที
• ยอมความหรือถอนคำร้องทุกข์แล้ว คดีอาญาระงับ ฟ้องใหม่ไม่ได้ — ให้ได้เงินหรือทำสัญญาประนีประนอมยอมความที่ชัดเจนก่อนถอน
• เรียกเงินตามเช็คทางแพ่งมีอายุความ 1 ปีนับแต่วันที่เช็คถึงกำหนด (ป.พ.พ. ม.1002) สั้นกว่าหนี้ทั่วไป — ถ้าเลยแล้วยังฟ้องตามมูลหนี้เดิมได้ (เช่น ค่าสินค้า เงินกู้) ภายในอายุความของหนี้นั้น
• คดีอาญาที่ราษฎรเป็นโจทก์ ไม่มีค่าขึ้นศาล แต่มีค่าใช้จ่ายอื่น เช่น ค่าคัดเอกสาร ค่าเดินทางไปศาลนอกเขต
• กฎหมายเช็คมีการแก้ไขและอภิปรายเรื่องยกเลิกโทษอาญาเป็นระยะ — ให้ทนายของคุณตรวจสถานะกฎหมายล่าสุดก่อนยื่น

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 349 บาท

สัญญากู้ยืมเงิน

• จ่ายคืนแล้วแต่พิสูจน์ไม่ได้ — นี่คือข้อที่ผู้กู้เสียหายมากที่สุด ม.653 วรรคสอง ให้นำสืบการใช้เงินได้เฉพาะเมื่อ มีหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อผู้ให้ยืม หรือ ได้เวนคืนสัญญากู้ หรือ ได้แทงเพิกถอนลงในสัญญา แล้วเท่านั้น จ่ายเป็นเงินสดแล้วไม่ขอใบรับ = พยานบุคคลสิบปากก็ใช้ไม่ได้ จ่ายงวดไหนให้เขียนหลังสัญญาว่ารับเงินงวดนั้นแล้วพร้อมลายมือชื่อผู้ให้กู้ และจ่ายครบให้ขอสัญญาฉบับจริงคืน
• เขียนว่า "ได้รับเงินไปครบถ้วนแล้ว" ทั้งที่ยังไม่ได้รับ — สัญญากู้ยืมสมบูรณ์เมื่อส่งมอบเงิน (ป.พ.พ. ม.650 วรรคสอง) เซ็นก่อนรับเงินแล้วผู้ให้กู้ไม่โอน จะเถียงทีหลังยาก ให้เซ็นวันเดียวกับที่โอนจริงและเก็บสลิปโอนไว้คู่กับสัญญา
• โอนเข้าบัญชีคนอื่นตามที่ผู้กู้ขอ — สลิปจะไม่ตรงกับชื่อผู้กู้ ให้ระบุไว้ในสัญญาหรือแชตว่าให้โอนเข้าบัญชีใครและเก็บข้อความนั้นไว้
• รับสิ่งของแทนเงิน — ถ้าผู้กู้รับทรัพย์สินแทนเงินกู้ หรือผู้ให้กู้รับทรัพย์สินแทนการชำระหนี้ กฎหมายให้คิดเป็นจำนวนเท่ากับ ราคาท้องตลาด ณ เวลาและสถานที่ส่งมอบ ตกลงกันขัดกับข้อนี้เป็นโมฆะ (ม.656)
• ไม่กำหนดวันคืนเงิน — สัญญาฉบับนี้บังคับให้กรอก ซึ่งดีกว่าปล่อยว่าง เพราะวันครบกำหนดคือจุดเริ่มนับผิดนัดและนับอายุความ
• ปล่อยกู้เป็นอาชีพ — ให้กู้หลายรายเป็นปกติธุระเข้าข่ายธุรกิจที่ต้องมีใบอนุญาตและอยู่ใต้กฎหมายเฉพาะ แบบฟอร์มนี้ทำไว้สำหรับการกู้ยืมเป็นรายกรณีระหว่างคนรู้จักหรือระหว่างกิจการ ไม่ใช่สำหรับการปล่อยสินเชื่อ

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — ฟรี

หนังสือมอบอำนาจดำเนินคดีอาญา

ความผิดอันยอมความได้ เช่น ฉ้อโกง ยักยอก หมิ่นประมาท และความผิดตามกฎหมายว่าด้วยเช็ค ต้องร้องทุกข์ภายใน 3 เดือนนับแต่วันที่ผู้เสียหายรู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำ มิฉะนั้นคดีขาดอายุความ ให้ลงนามหนังสือนี้และให้ผู้รับมอบอำนาจไปร้องทุกข์โดยเร็ว อย่ารอจนใกล้ครบกำหนด หากไม่แน่ใจว่าความผิดใดยอมความได้ ให้ถือว่าต้องรีบ

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 149 บาท

สัญญารับพรีออเดอร์สินค้า

• เก็บเงินล่วงหน้าแล้วไม่มีสินค้าจริงไม่ใช่แค่ผิดสัญญา ถ้ารับเงินโดยรู้อยู่แล้วว่าจัดหาให้ไม่ได้ หรือโฆษณาชวนคนจำนวนมากสั่งโดยไม่มีของ อาจเป็นความผิดอาญาฐานฉ้อโกงหรือฉ้อโกงประชาชนต่างหากจากคดีแพ่ง และยอมความแทนการคืนเงินไม่ได้ทุกกรณี — ข้อ 4.2 จึงบังคับให้แจ้งเหตุพร้อมหลักฐานทันทีที่รู้ว่าจัดหาไม่ได้ และข้อ 8.1 ห้ามรอเงินจากต้นทางก่อนคืน
• เขียนว่า “มัดจำไม่คืนทุกกรณี” ใช้ไม่ได้ เงินที่รับไว้ในแบบนี้เป็นราคาบางส่วน ไม่ใช่มัดจำตาม ป.พ.พ. ม.377–378 และต่อให้ตกลงเป็นเบี้ยปรับ ถ้าสูงเกินส่วนศาลลดได้ตาม ม.383 ทั้งยังอาจเป็นข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรมตาม พ.ร.บ.ฯ 2540 ม.4 — ข้อ 7.2 จึงให้เรียกได้เฉพาะต้นทุนที่พิสูจน์ได้และมีเพดาน
• สิทธิเรียกร้องเรื่องของชำรุดมีอายุความ 1 ปี นับแต่วันที่พบเห็นความชำรุด ไม่ใช่นับแต่วันรับของ (ม.474) ผู้ซื้อที่เจอปัญหาแล้วปล่อยไว้เกินปีฟ้องไม่ได้ · ส่วนผู้ขายที่อยากยกข้อ 6 ขึ้นต่อสู้ต้องดูว่าตนเข้าข้อยกเว้น ม.473 หรือไม่
• ตำหนิที่เปิดเผยไว้แล้ว ผู้ขายไม่ต้องรับผิด (ม.473) แต่ต้องเปิดเผยก่อนรับเงิน และระบุไว้ในผนวกรายการสินค้าให้เห็นชัด — บอกทีหลังตอนลูกค้าทักว่า “ของพรีออเดอร์เป็นแบบนี้” ไม่ช่วย
• VAT เกิดตอนรับเงินล่วงหน้า ไม่ใช่ตอนส่งของ ผู้ขายที่จด VAT ต้องออกใบกำกับภาษีตามส่วนที่รับมาแต่ละงวด (ประมวลรัษฎากร ม.78, 86) คนทำพรีออเดอร์มักออกใบกำกับทีเดียวตอนส่งมอบซึ่งผิดจุดความรับผิด
• ยอดพรีออเดอร์นับรวมเข้าเกณฑ์ 1.8 ล้านบาทต่อปี เมื่อถึงเกณฑ์ต้องจดทะเบียน VAT แม้ของยังไม่ได้ส่ง

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 249 บาท

ตั๋วสัญญาใช้เงิน

• ฟ้องผู้ออกตั๋ว (และผู้รับอาวัลของผู้ออกตั๋ว) ต้องฟ้องภายใน 3 ปีนับแต่วันตั๋วถึงกำหนด — สัญญากู้ยืมเงินทั่วไปมีอายุความ 10 ปี (ป.พ.พ. ม.193/30) ผู้ทรงจึงอย่าปล่อยตั๋วค้างไว้นาน
• ตั๋วฉบับนี้ใช้เงินเมื่อได้เห็น (เมื่อทวงถาม) — ให้ถือว่าอายุความ 3 ปีเริ่มนับแต่วันออกตั๋ว ไม่ใช่วันที่ทวงถาม เพราะผู้ทรงนำตั๋วมาเรียกเงินได้ตั้งแต่วันออกตั๋ว การยังไม่ทวงถามจึงไม่ได้ยืดอายุความออกไป ถ้าจะให้ผู้ออกตั๋วใช้เงินนานกว่านั้น ให้ทำสัญญากู้ยืมเงินคู่กันไว้หรือออกตั๋วฉบับใหม่ก่อนครบ 3 ปี
• สิทธิไล่เบี้ยผู้สลักหลังมีอายุความสั้นกว่านั้นอีก และบางกรณีต้องยื่นตั๋วหรือทำคำคัดค้านภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด ถ้าจะเรียกจากผู้สลักหลังให้ปรึกษาทนายทันทีเมื่อผู้ออกตั๋วไม่จ่าย
• ถ้ามีสัญญากู้หรือหนังสือรับสภาพหนี้อยู่ด้วย เจ้าหนี้ยังฟ้องตามหนี้เดิมนั้นได้ตามอายุความของหนี้เดิม

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 149 บาท

สัญญาจ้างทำวิจัย — ทั่วไป (บริษัท/นักวิจัยอิสระ)

• ไม่มีกฎหมายนิยาม «จ้างทำวิจัย» โดยตรง แต่เข้าลักษณะจ้างทำของ (ป.พ.พ. ม.587) — ผู้วิจัยมีอิสระในวิธีทำ ผู้ว่าจ้างสั่งงานรายวันไม่ได้ · ถ้าสั่งงานรายวัน กำหนดเวลาเข้างาน จ่ายรายเดือน อาจกลายเป็นจ้างแรงงาน (ม.575)
• ความรับผิดในความชำรุดบกพร่องของงาน (ม.595–600) · ฟ้องภายใน 1 ปีนับแต่ที่ปรากฏ (ม.601) · อายุความค่าจ้าง 2 ปี (ม.193/34)
• ข้อ 5 ห้ามจ้างช่วง — สอดคล้อง ม.607 (งานที่สาระสำคัญอยู่ที่ความรู้ความสามารถของผู้รับจ้าง)

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 349 บาท

สัญญาจ้างให้จัดเก็บหนี้การค้า

หนี้ค่าสินค้าและค่าบริการของผู้ประกอบการค้ามีอายุความ 2 ปี (ป.พ.พ. มาตรา 193/34 (1)) แต่ถ้าลูกหนี้ซื้อสินค้าหรือบริการไปใช้ในกิจการของลูกหนี้เอง เช่น ร้านค้าซื้อไปขายต่อหรือโรงงานซื้อวัตถุดิบ อายุความเป็น 5 ปี (มาตรา 193/33 (5)) การไปวางบิลหรือทวงถามไม่ทำให้อายุความสะดุด ผู้ว่าจ้างต้องทำตารางหนี้ค้างเองและดำเนินการก่อนหมดอายุความ

เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้ — 349 บาท

เรียบเรียงจากคำอธิบายท้ายสัญญาที่ยกร่างและตรวจทานโดย ภูวรา ครอบตะคุ ทนายความ (ใบอนุญาต 477/2558) · เนติบัณฑิตไทย · น.ม. กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและสารสนเทศ — การเลือกประเด็น การจัดหมวด และคำอธิบายในบทความนี้เป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ของผู้เขียน ส่วนตัวบทกฎหมายที่ยกมาไม่มีลิขสิทธิ์และตรวจกับราชกิจจานุเบกษาได้เสมอ · ทะเบียนบทความ OKC-341BB0 · หากนำไปใช้ต่อ โปรดระบุชื่อผู้เขียนและลิงก์ต้นฉบับ