# สิทธิเรียกร้องตามสัญญาแต่ละแบบขาดอายุความกี่ปี

> รวมจากสัญญา 25 ฉบับที่ทนายยกร่างไว้ ว่าหัวข้อนี้ถูกเขียนลงสัญญาแต่ละแบบอย่างไร พร้อมมาตราที่อ้างอิง

ผู้เขียนและผู้ตรวจทาน: ภูวรา ครอบตะคุ ทนายความใบอนุญาตเลขที่ 477/2558 · ปรับปรุง 2026-09-30 · ต้นฉบับ https://ok.aipdpa.com/kb/%E0%B8%AD%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%B8%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%95%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%8D%E0%B8%B2

## ตอบสั้น

อายุความไม่ได้เป็นสิบปีเท่ากันทุกกรณี สิทธิเรียกร้องของพ่อค้าในการเรียกเอาค่าของที่ส่งมอบ ค่าจ้างทำของ และค่าเช่า มีอายุความสั้นกว่าหลักทั่วไปมาก และเริ่มนับคนละจุดกัน ปล่อยให้ขาดอายุความแล้วหนี้ยังอยู่แต่ฟ้องบังคับไม่ได้ ข้างล่างคือกำหนดเวลาที่เกี่ยวกับสัญญาแต่ละแบบ

## ข้อเท็จจริงที่อ้างอิงได้

- **พบในสัญญา:** 25 ฉบับ
- **ปรับปรุงล่าสุด:** 2026-09-30

## อายุความที่ระบุไว้ในสัญญาแต่ละแบบ

### สัญญาจ้างพัฒนาโปรแกรมบัญชี

- งวดที่ 2 จ่ายเมื่อได้รับรายงานการออกแบบที่ครบถ้วน แต่ **อย่าให้ผู้รับจ้างเริ่มพัฒนาจนกว่าจะเห็นชอบแบบเป็นหนังสือ** (ข้อ 3.2) ถ้าไม่เห็นชอบแบบ ข้อ 10.3 ให้ทางออกโดยจ่ายเฉพาะงวดออกแบบ
- งวดที่ 4 จ่ายหลังใช้งานจริงครบ … วัน ทำหน้าที่แทนเงินประกันผลงาน
- ค่าปรับรายวันเป็นเบี้ยปรับ ศาลลดได้ถ้าสูงเกินส่วน (ป.พ.พ. มาตรา 383) สัญญาจึงกำหนดเพดานไว้ที่ร้อยละ … ของค่าจ้าง
- **รับงานล่าช้า ให้ทำหนังสือสงวนสิทธิเรียกค่าปรับในวันที่รับทุกครั้ง** (ส่งอีเมลหรือเขียนในใบรับก็ได้) แม้สัญญาจะเขียนสงวนสิทธิไว้แล้วในข้อ 7.5 — ถ้ารับไว้โดยไม่สงวนสิทธิ อาจเสียสิทธิเรียกค่าปรับ (ป.พ.พ. มาตรา 381 วรรคสาม)
- ข้อบกพร่องที่พบหลังส่งมอบ นอกจากการรับประกันตามข้อ 9 แล้ว กฎหมายจ้างทำของกำหนดความรับผิดของผู้รับจ้างและอายุความไว้ด้วย (ป.พ.พ. มาตรา 600, 601) ให้แจ้งข้อบกพร่องเป็นหนังสือทันทีที่พบ

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_accounting_software_development) — 490 บาท

### สัญญาจ้างซ่อมแซมและบำรุงรักษาเครื่องปรับอากาศ

- ค่าปรับรายวันเป็นเบี้ยปรับ ศาลลดได้ถ้าสูงเกินส่วน (ป.พ.พ. ม.383) — สัญญานี้มีเพดานรวมไว้แล้ว
- **รับงาน/ของล่าช้า ให้ทำหนังสือสงวนสิทธิเรียกค่าปรับในวันที่รับทุกครั้ง** (ส่งอีเมลหรือเขียนในใบรับก็ได้) แม้สัญญาจะเขียนสงวนสิทธิไว้แล้ว — ถ้ารับไว้โดยไม่สงวนสิทธิ อาจเสียสิทธิเรียกค่าปรับ
- จะเลิกสัญญาเพราะผู้รับจ้างทำงานไม่ดี ต้องมีหนังสือให้แก้ไขก่อน (ข้อ 11.1) เว้นแต่เกิดอุบัติเหตุหรืออันตรายร้ายแรง (ข้อ 11.2)
- งานซ่อมที่ชำรุดซ้ำ แจ้งเป็นหนังสือทันที สิทธิเรียกร้องเรื่องความชำรุดบกพร่องของงานจ้างทำของมีอายุความ 1 ปีนับแต่ความชำรุดปรากฏ (ป.พ.พ. ม.601)

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_aircon_maintenance) — 249 บาท

### สัญญาขายลดเช็ค

- **ทางแพ่ง**: ผู้รับซื้อลดเรียกให้ผู้ขายลดชดใช้ตามข้อ 5.2 ได้ทันทีหลังแจ้งตามข้อ 5.1 หรือฟ้องผู้สั่งจ่ายและผู้สลักหลังตามกฎหมายตั๋วเงินก็ได้ แต่รวมทุกทางแล้วได้ไม่เกินจำนวนตามข้อ 5.4 ฟ้องตามเช็คมีอายุความสั้น (โดยทั่วไป 1 ปีนับแต่วันที่เช็คถึงกำหนด) อย่าปล่อยไว้นาน
- **ทางอาญา**: การออกเช็คที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายอาจเป็นความผิดตามกฎหมายว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค แต่มีเงื่อนไขเฉพาะ เช่น ต้องเป็นเช็คที่ออกเพื่อชำระหนี้ที่มีอยู่จริงและบังคับได้ ผู้ที่รับโอนเช็คมาโดยรู้อยู่แล้วว่าไม่มีเงินพอจ่ายไม่ถือเป็นผู้เสียหาย และต้องร้องทุกข์ภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด — **อย่าใช้การขู่แจ้งความเป็นเครื่องมือทวงเงิน** และปรึกษาทนายทันทีเมื่อเช็คเด้งถ้าจะดำเนินคดีอาญา
- ผู้รับซื้อลดที่รับซื้อเช็คเป็นทางค้าปกติ เมื่อทวงเงินจากผู้สั่งจ่ายหรือผู้ขายลด อยู่ใต้ พ.ร.บ.การทวงถามหนี้ พ.ศ. 2558 — ห้ามข่มขู่ ห้ามติดต่อคนอื่นที่ไม่ใช่ลูกหนี้เพื่อแจ้งเรื่องหนี้ (ม.3, 8, 11)

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_cheque_discounting) — 249 บาท

### สัญญาจ้างซ่อมแซมและบำรุงรักษาเครื่องคอมพิวเตอร์

- ถ้าซ่อมไม่ทันกำหนด ผู้รับจ้างต้อง**จัดเครื่องทดแทนให้ใช้ฟรี** ค่าปรับในข้อ 5.3 ใช้เฉพาะเมื่อผู้รับจ้างไม่ซ่อมและไม่จัดเครื่องทดแทนด้วย
- ค่าปรับเป็นเบี้ยปรับ ถ้าสูงเกินส่วนศาลลดลงได้ (ป.พ.พ. ม.383) — สัญญานี้จึงกำหนดเพดานไว้
- **รับงาน/ของล่าช้า ให้ทำหนังสือสงวนสิทธิเรียกค่าปรับในวันที่รับทุกครั้ง** (ส่งอีเมลหรือเขียนในใบรับก็ได้) แม้สัญญาจะเขียนสงวนสิทธิไว้แล้ว — ถ้ารับไว้โดยไม่สงวนสิทธิ อาจเสียสิทธิเรียกค่าปรับ
- งานซ่อมที่ชำรุดซ้ำ ให้แจ้งเป็นหนังสือทันที สิทธิเรียกร้องเรื่องความชำรุดบกพร่องของงานจ้างทำของมีอายุความ 1 ปีนับแต่ความชำรุดปรากฏ (ป.พ.พ. ม.601)
- ดอกเบี้ยผิดนัดที่กรอกเกินอัตราตามกฎหมาย (ป.พ.พ. ม.224 — ขณะจัดทำคือร้อยละ 5 ต่อปี และอาจเปลี่ยนตามพระราชกฤษฎีกา) มีลักษณะเป็นเบี้ยปรับ ศาลอาจลดได้

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_computer_maintenance) — 249 บาท

### สัญญาจ้างที่ปรึกษา — ทั่วไป (บริษัท/บุคคล)

- จ้างทำของ (ป.พ.พ. ม.587) — มุ่งผลสำเร็จตามขอบข่ายงาน (TOR) ในผนวก 1 · งานนอก TOR เรียกให้ทำเพิ่มโดยไม่จ่ายเพิ่มไม่ได้ · ถ้าผู้ว่าจ้างสั่งงานรายวัน กำหนดเวลาเข้างาน จ่ายรายเดือน ศาลอาจถือว่าเป็นจ้างแรงงาน (ม.575) และมีค่าชดเชย
- ความรับผิดในความชำรุดบกพร่องของงาน (ม.595–600) · ฟ้องภายใน 1 ปีนับแต่ที่ปรากฏ (ม.601) · อายุความค่าจ้าง 2 ปี (ม.193/34)
- ดอกเบี้ยผิดนัดค่าจ้าง (ข้อ 6.3) ตามกฎหมายคือร้อยละ 5 ต่อปี (ม.7 ประกอบ ม.224 — อัตราตามพระราชกฤษฎีกาที่ใช้บังคับ)

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_consulting) — 349 บาท

### หนังสือรับสภาพหนี้และสัญญาผ่อนชำระหนี้

- **อายุความสะดุดหยุดลง** — เมื่อลูกหนี้รับสภาพหนี้เป็นหนังสือ อายุความเดิมที่เดินอยู่หยุดและเริ่มนับใหม่ตั้งแต่วันรับสภาพหนี้ (ป.พ.พ. ม.193/14 (1)) — หนี้ที่ใกล้ขาดอายุความ (เช่น ค่าสินค้า ค่าจ้าง 2 ปี) ได้เวลาใหม่
- หนี้ที่ **ขาดอายุความไปแล้ว** ถ้าลูกหนี้ยอมรับสภาพความรับผิดเป็นหนังสือ เจ้าหนี้ฟ้องได้ใหม่ภายใน 2 ปีนับแต่วันรับสภาพ (ม.193/35)
- ลูกหนี้ได้ประโยชน์เรื่องผ่อนได้และไม่ถูกฟ้องทันที เจ้าหนี้ได้หลักฐานหนี้ที่ชัดและเงื่อนไขเร่งหนี้ทั้งก้อนเมื่อผิดนัด

- เก็บสำเนาบัตรและข้อมูลลูกหนี้ได้เพราะจำเป็นต่อการปฏิบัติตามหนังสือนี้และการใช้สิทธิเรียกร้อง (พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ม.24 (3) และ (5)) ไม่ต้องขอความยินยอมแยก — แต่ใช้เพื่ออย่างอื่นไม่ได้ และเมื่อหนี้หมดแล้วเก็บไว้ได้เท่าที่ยังจำเป็นตามอายุความ

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_debt_acknowledgment) — 149 บาท

### สัญญาจ้างให้ติดตามหนี้ (ทวงถามหนี้ค้างชำระ)

- หนี้ที่ไม่มีความคืบหน้าภายใน … เดือนต้องส่งคืนตามข้อ 7.4 — ผู้ว่าจ้างจะได้เอาไปฟ้องหรือจ้างรายอื่นก่อนหนี้ขาดอายุความ และไม่ต้องจ่ายค่าตอบแทนจากเงินที่ลูกหนี้มาจ่ายหลังส่งคืน
- ส่งเงินที่รับแทนช้า ผู้รับจ้างเสียดอกเบี้ยร้อยละ … ต่อปีตามข้อ 5.2 — ถ้ากำหนดสูงเกินส่วน ศาลลดลงได้ (ป.พ.พ. มาตรา 383) ตัวแทนที่เอาเงินของตัวการไปใช้ต้องเสียดอกเบี้ยนับแต่วันที่เอาไปใช้ (มาตรา 811)
- ผู้รับจ้างตกลงผ่อนชำระได้เองเฉพาะหนี้ไม่เกิน … และลูกหนี้ต้องจ่ายงวดแรกไม่น้อยกว่าร้อยละ … ของยอดค้าง ในวันทำข้อตกลง — ข้อตกลงต้องทำเป็นหนังสือรับสภาพหนี้ในนามผู้ว่าจ้าง (ข้อ 4.2) ซึ่งทำให้อายุความสะดุดหยุดลง
- ลูกหนี้ที่ผ่อนผ่านผู้รับจ้างไว้ก่อนสัญญาสิ้นสุด ผู้รับจ้างยังได้ค่าตอบแทนจากงวดผ่อนได้ถึง … เดือนหลังสัญญาสิ้นสุด (ข้อ 11.5) และถ้าผู้ว่าจ้างถอนหรือระงับหนี้รายใดเองโดยผู้รับจ้างไม่ได้ผิดสัญญา ก็นับระยะเวลาเดียวกันจากวันแจ้ง — กันการถอนหนี้ออกก่อนลูกหนี้จ่ายเพื่อเลี่ยงค่าตอบแทน

- หนังสือทวงถามและการโทรทวง **ไม่ทำให้อายุความสะดุด** · อายุความสะดุดเมื่อลูกหนี้รับสภาพหนี้เป็นหนังสือ ชำระบางส่วน หรือเจ้าหนี้ฟ้องคดี
- ข้อ 7.2 ให้ผู้รับจ้างเตือนล่วงหน้า … วัน — ผู้ว่าจ้างควรทำตารางอายุความของหนี้แต่ละรายเองด้วย (ค่าสินค้า/ค่าบริการของผู้ประกอบการมักมีอายุความ 2 ปี ตรวจประเภทหนี้ก่อน)

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_debt_collection_service) — 349 บาท

### หนังสือทวงถามให้ชำระหนี้ (หนังสือบอกกล่าวก่อนฟ้อง)

- **ทำให้ลูกหนี้ตกเป็นผู้ผิดนัด** ในหนี้ที่ไม่ได้กำหนดวันชำระแน่นอน — ลูกหนี้ผิดนัดเมื่อเจ้าหนี้เตือนแล้วไม่ชำระ (ป.พ.พ. ม.204) นับดอกเบี้ยผิดนัดได้ตั้งแต่นั้น
- **เป็นหลักฐานว่าได้ทวงถามแล้ว** ก่อนฟ้อง ศาลเห็นว่าเจ้าหนี้ให้โอกาสลูกหนี้ก่อน
- **ไม่ทำให้อายุความสะดุด** — อายุความยังเดินต่อ ถ้าหนี้ใกล้ขาดอายุความ (เช่น ค่าสินค้าของพ่อค้า 2 ปี) ต้องให้ลูกหนี้ลงชื่อรับสภาพหนี้ หรือฟ้องคดีก่อนครบกำหนด

- ฟ้องคดีแพ่งได้ที่ศาลที่ลูกหนี้มีภูมิลำเนาหรือที่มูลคดีเกิด · ทุนทรัพย์ไม่มากมักเข้าข่ายคดีมโนสาเร่/คดีผู้บริโภค/ยื่นฟ้องทางระบบ e-Filing ของศาลยุติธรรมได้โดยไม่ต้องไปศาล — ตรวจเงื่อนไขกับศาลก่อน
- ค่าขึ้นศาลคดีเรียกเงินประมาณ **ร้อยละ 2 ของยอดที่ฟ้อง สูงสุด 200,000 บาท** (ตาราง 1 ท้าย ป.วิ.พ.) — มีอัตราลดสำหรับทุนทรัพย์ไม่สูง ตรวจกับศาลก่อนยื่น
- ลูกหนี้ติดต่อขอผ่อน: ทำ **หนังสือรับสภาพหนี้และสัญญาผ่อนชำระหนี้** ทันที อายุความจะเริ่มนับใหม่

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_debt_demand_letter) — 149 บาท

### สัญญาตัวแทนจำหน่ายสินค้า (ซื้อขาดเพื่อขายต่อ)

- ขายส่งมี **VAT 7%** เจ้าของสินค้าออกใบกำกับภาษีให้ผู้จำหน่ายทุกครั้งที่ส่งมอบ · ซื้อขายสินค้า**ไม่หัก ณ ที่จ่าย**
- ส่วนลด/rebate ตามเป้าที่จ่ายคืนผู้จำหน่าย: ถ้าจ่ายเป็นเงินหลังขาย สรรพากรอาจถือเป็นค่าส่งเสริมการขาย หัก ณ ที่จ่าย 3% — ตกลงรูปแบบให้ชัดในผนวก 1
- เครดิตค้างชำระ = หนี้ทางการค้า อายุความ 2 ปี (ม.193/34 (1)) — เจ้าของสินค้าต้องติดตามใน 2 ปีนับแต่ครบกำหนดชำระ

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_distributor) — 349 บาท

### สัญญาจ้างที่ปรึกษา — สถาบันการศึกษาเป็นที่ปรึกษา

- จ้างทำของ (ป.พ.พ. ม.587) — จ้างที่ปรึกษาคือจ้างบริการทางวิชาการที่อาศัยความรู้ความชำนาญเพื่อให้ได้ผลสำเร็จตามขอบเขตงาน (TOR) ที่ผู้ว่าจ้างกำหนด — ผนวก 1 (ขอบข่ายงาน) จึงสำคัญที่สุด งานที่ไม่อยู่ใน TOR เรียกให้ทำเพิ่มโดยไม่จ่ายเพิ่มไม่ได้
- ความรับผิดในความชำรุดบกพร่องของงาน (ม.595–600) · ฟ้องภายใน 1 ปีนับแต่ที่ปรากฏ (ม.601) · อายุความค่าจ้าง 2 ปี (ม.193/34)

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_edu_consulting) — 349 บาท

### สัญญาจ้างทำของ — สถาบันการศึกษาเป็นผู้รับจ้าง

- จ้างทำของ (ป.พ.พ. ม.587) — มุ่งผลสำเร็จของงาน ผู้รับจ้างเลือกวิธีทำเอง ผู้ว่าจ้างสั่งงานหรือบงการไม่ได้ ต่างจากจ้างแรงงานที่นายจ้างบังคับบัญชา (ม.575) และมีค่าชดเชยตามกฎหมายแรงงาน
- ผู้รับจ้างจัดหาสัมภาระเอง ต้องจัดหาชนิดที่ดี (ม.595) และรับผิดในความชำรุดบกพร่อง (ม.595–600)
- ฟ้องเรื่องชำรุดบกพร่องต้องฟ้องภายใน 1 ปีนับแต่วันที่ความชำรุดบกพร่องปรากฏ (ม.601) — ระยะประกันในข้อ 6 คือข้อตกลงเพิ่มเติมจากกฎหมาย
- อายุความเรียกค่าจ้างทำของ 2 ปี (ม.193/34)

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_edu_hire_of_work) — 249 บาท

### สัญญาจ้างทำวิจัย — สถาบันการศึกษาเป็นผู้วิจัย

- ไม่มีกฎหมายนิยาม «จ้างทำวิจัย» โดยตรง แต่เป็นสัญญาต่างตอบแทนที่มุ่งผลสำเร็จของงาน ผู้วิจัยมีอิสระ จึงเข้าลักษณะจ้างทำของ (ป.พ.พ. ม.587) — สิ่งที่ต่างจากจ้างทำของทั่วไปคือต้องมีกระบวนการที่เชื่อถือได้ มีหลักฐานข้อมูลยืนยัน
- ความรับผิดในความชำรุดบกพร่องของงาน (ม.595–600) · ฟ้องภายใน 1 ปีนับแต่ที่ปรากฏ (ม.601) · อายุความค่าจ้าง 2 ปี (ม.193/34)
- ข้อ 5 ห้ามจ้างช่วง — สอดคล้อง ม.607 ที่ให้ผู้รับจ้างเอางานไปให้ผู้อื่นทำได้เว้นแต่สาระสำคัญอยู่ที่ความรู้ความสามารถของผู้รับจ้าง งานวิจัยจึงห้ามจ้างช่วงเว้นแต่ยินยอมเป็นหนังสือ

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_edu_research) — 349 บาท

### สัญญาจ้างบำรุงรักษาลิฟท์

- ค่าปรับรายวันเป็นเบี้ยปรับ ศาลลดได้ถ้าสูงเกินส่วน (ป.พ.พ. ม.383) — สัญญานี้มีเพดานรวม
- **รับงาน/ของล่าช้า ให้ทำหนังสือสงวนสิทธิเรียกค่าปรับในวันที่รับทุกครั้ง** (ส่งอีเมลหรือเขียนในใบรับก็ได้) แม้สัญญาจะเขียนสงวนสิทธิไว้แล้ว — ถ้ารับไว้โดยไม่สงวนสิทธิ อาจเสียสิทธิเรียกค่าปรับ
- จะเลิกสัญญาเพราะงานไม่ดี ต้องมีหนังสือให้แก้ไขก่อน (ข้อ 13.1) เว้นแต่เกิดอุบัติเหตุหรืออันตรายร้ายแรง (ข้อ 13.2)
- งานซ่อมที่ชำรุดซ้ำ แจ้งเป็นหนังสือทันที สิทธิเรียกร้องเรื่องความชำรุดบกพร่องของงานจ้างทำของมีอายุความ 1 ปีนับแต่ความชำรุดปรากฏ (ป.พ.พ. ม.601)
- ค่าจ้างผูกกับบริษัทรายเดิมมักมีช่วงเปลี่ยนผ่าน ข้อ 13.4 ให้ส่งมอบสมุดบันทึกและกุญแจเมื่อเลิก — ขอให้ครบก่อนจ่ายงวดสุดท้าย

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_elevator_maintenance) — 349 บาท

### สัญญาซื้อขายพร้อมติดตั้งเครื่องปรับอากาศ ลิฟต์ และระบบอาคาร

สัญญาที่ผู้ขายต้องจัดหาอุปกรณ์และประกอบติดตั้งจนใช้งานได้เป็นสัญญาผสม ตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกา ศาลดูว่าสาระสำคัญของสัญญาอยู่ที่ตัวทรัพย์หรือที่ผลสำเร็จของงาน ถ้างานติดตั้งเป็นสาระสำคัญ เช่น ลิฟต์ที่ต้องประกอบเข้ากับโครงสร้างอาคาร อาจถูกวินิจฉัยเป็นจ้างทำของ ความต่างมีผลต่ออากรแสตมป์ ภาษี ณ ที่จ่าย และอายุความ สัญญานี้จึงเขียนหน้าที่ทั้งฝั่งซื้อขาย (ของใหม่ตรงสเปก รอนสิทธิ ชำรุดบกพร่อง) และฝั่งงาน (ทดสอบ ส่งมอบ รับประกันฝีมือ) ไว้ครบ

การรับประกันตามข้อ 6 เป็นข้อตกลงเพิ่มจากความรับผิดตามกฎหมาย ป.พ.พ. มาตรา 472 (ซื้อขาย) และมาตรา 600 (จ้างทำของ) ยังใช้บังคับ การรับมอบโดยไม่อิดเอื้อนไม่ตัดสิทธิเรื่องความชำรุดที่มองไม่เห็นในขณะรับมอบ (มาตรา 473 และมาตรา 598) ข้อ 5.3 เขียนยืนยันไว้แล้ว ส่วนอายุความฟ้องเรื่องชำรุดบกพร่องคือหนึ่งปีนับแต่พบความชำรุด (ซื้อขาย มาตรา 474) หรือนับแต่ความชำรุดปรากฏขึ้น (จ้างทำของ มาตรา 601) อย่าปล่อยให้ข้อพิพาทค้างเกินหนึ่งปี

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_equipment_supply_installation) — 349 บาท

### สัญญาจ้างผู้เชี่ยวชาญ

ข้อ 7.1 ให้เลิกสัญญาเพราะงานบกพร่องได้หลังแจ้งเป็นหนังสือและให้แก้ไข … วัน แต่วัดจากมาตรฐานผู้เชี่ยวชาญระดับเดียวกัน ไม่ใช่ความพอใจของผู้ว่าจ้างฝ่ายเดียว เก็บบันทึกสรุปคำปรึกษาประจำเดือน (ข้อ 2.4) ไว้เป็นหลักฐานทั้งสองฝ่าย อายุความเรียกค่าจ้างของผู้ประกอบวิชาชีพโดยทั่วไป 2 ปี (มาตรา 193/34) ผู้ที่จ่ายช้าเสียดอกเบี้ยผิดนัดตามมาตรา 224 คิดเฉพาะงวดที่ผิดนัด (มาตรา 224/1)

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_expert_engagement) — 249 บาท

### สัญญาเช่าอาคารโรงงาน

- ข้อ 8.3 ตกลงว่าเครื่องจักรที่ผู้เช่าติดตั้งยังเป็นของผู้เช่า — ทำบัญชีรายการเครื่องจักรพร้อมรูปแนบไว้ตั้งแต่วันติดตั้ง จะได้ไม่เถียงกันตอนรื้อ
- ทุกครั้งที่ขออนุมัติแบบ ให้หนังสืออนุมัติเขียนให้ชัดว่า **ต้องรื้อคืนสภาพ** หรือ **คงไว้** (ข้อ 8.4)
- อยู่เกินกำหนดส่งคืน เสียค่าใช้ทรัพย์เท่าค่าเช่ารายวันไปจนกว่าจะคืน บวกเบี้ยปรับอีกครึ่งเท่าของค่าเช่ารายวัน โดยเบี้ยปรับส่วนเพิ่มสูงสุดไม่เกินค่าเช่า 3 เดือน และผู้ให้เช่ายังเรียกค่าเสียหายส่วนที่เกินได้ถ้าพิสูจน์ได้ (ข้อ 15.3) · เบี้ยปรับที่สูงเกินส่วนศาลลดได้ (ม.383)
- ตรวจสภาพร่วมกันไม่น้อยกว่า 15 วันก่อนวันคืน (ข้อ 15.2) — ผู้เช่าที่ทำให้ดินหรือน้ำปนเปื้อนต้องฟื้นฟูใน 60 วัน ไม่ทำ ผู้ให้เช่าจ้างคนอื่นทำแล้วเรียกเก็บได้ และกันเงินประกันไว้ได้เท่าประมาณการค่าฟื้นฟู
- **ผู้เช่า:** หลังคืนโรงงาน แจ้งเลิกประกอบกิจการโรงงานกับหน่วยงานที่ออกใบอนุญาต แล้วส่งหลักฐานให้ผู้ให้เช่าใน 30 วัน (ข้อ 15.6) — ขั้นตอนและแบบฟอร์มให้ถามสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัด
- **ผู้ให้เช่า: รับโรงงานคืนล่าช้า ให้ทำหนังสือสงวนสิทธิเรียกค่าใช้ทรัพย์ตามข้อ 15.3 ในวันที่รับคืนทุกครั้ง** (ส่งอีเมลหรือเขียนในบันทึกรับคืนก็ได้) แม้สัญญาข้อ 15.5 จะเขียนสงวนสิทธิไว้แล้ว — ถ้ารับไว้โดยไม่สงวนสิทธิ อาจเสียสิทธิเรียกค่าปรับ
- ฟ้องเรียกค่าเสียหายเรื่องทรัพย์ที่เช่าเสียหายต้องฟ้องภายใน 6 เดือนนับแต่วันรับคืน (ม.563) และเขียนในสัญญาให้ยาวกว่านี้ไม่ได้ (ม.193/11) — ตรวจรับคืนแล้วแจ้งรายการเป็นหนังสือทันที ถ้าการฟื้นฟูตามข้อ 15.2 ยังไม่เสร็จใกล้ครบ 6 เดือน ให้ปรึกษาทนายก่อนอายุความขาด

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_factory_lease) — 490 บาท

### สัญญาจ้างขนส่งสินค้า (กระจายสินค้าประจำ)

ความรับผิดของผู้ขนส่งในสินค้าที่รับขนเป็นไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ลักษณะรับขน ข้อ 6.1 เขียนตามหลักทั่วไปของกฎหมายนั้น คือผู้ขนส่งรับผิดตั้งแต่รับจนส่งมอบ เว้นแต่พิสูจน์ได้ว่าเป็นเหตุสุดวิสัย สภาพของสินค้าเอง หรือความผิดของผู้ส่ง — ก่อนใช้เพดานความรับผิดตามข้อ 6.2 ให้ทนายของคุณตรวจเงื่อนไขของกฎหมายรับขนเรื่องการจำกัดความรับผิดและอายุความฟ้องผู้ขนส่ง แล้ว **แจ้งความเสียหายเป็นหนังสือโดยเร็ว** อย่ารอจนใกล้สิ้นปี สัญญานี้เลือกจำกัดความรับผิดไว้ … ต่อคันต่อเที่ยว — ข้อจำกัดนี้ใช้ไม่ได้กับการกระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง (ป.พ.พ. มาตรา 373) และถ้าเพดานต่ำเกินส่วน ศาลอาจให้มีผลเท่าที่เป็นธรรม (พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 4)

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_goods_distribution) — 349 บาท

### สัญญาจ้างทำของ — ทั่วไป (บริษัท/บุคคล)

- ผู้รับจ้างจัดหาวัสดุเอง ต้องใช้ชนิดที่ดี (ม.595) และรับผิดในความชำรุดบกพร่อง (ม.595–600)
- ฟ้องเรื่องชำรุดบกพร่องต้องฟ้องภายใน 1 ปีนับแต่วันที่ปรากฏ (ม.601) — ระยะประกันในข้อ 6 คือข้อตกลงเพิ่มจากกฎหมาย
- อายุความเรียกค่าจ้างทำของ 2 ปี (ม.193/34)

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_hire_of_work) — 249 บาท

### สัญญาจ้างทนายความ (ที่ปรึกษา · คดีแพ่ง · คดีเช็ค · บังคับคดี)

- ความผิดตามกฎหมายว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คเป็น **ความผิดอันยอมความได้** — ต้องร้องทุกข์หรือฟ้องภายใน **3 เดือนนับแต่วันรู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด** (ป.อ. ม.96) ปกตินับจากวันที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน — **เลยกำหนดแล้วคดีอาญาขาดอายุความ** ให้ส่งเอกสารให้ทนายทันที
- ยอมความหรือถอนคำร้องทุกข์แล้ว คดีอาญาระงับ ฟ้องใหม่ไม่ได้ — ให้ได้เงินหรือทำสัญญาประนีประนอมยอมความที่ชัดเจนก่อนถอน
- เรียกเงินตามเช็คทางแพ่งมีอายุความ **1 ปีนับแต่วันที่เช็คถึงกำหนด** (ป.พ.พ. ม.1002) สั้นกว่าหนี้ทั่วไป — ถ้าเลยแล้วยังฟ้องตามมูลหนี้เดิมได้ (เช่น ค่าสินค้า เงินกู้) ภายในอายุความของหนี้นั้น
- คดีอาญาที่ราษฎรเป็นโจทก์ **ไม่มีค่าขึ้นศาล** แต่มีค่าใช้จ่ายอื่น เช่น ค่าคัดเอกสาร ค่าเดินทางไปศาลนอกเขต
- กฎหมายเช็คมีการแก้ไขและอภิปรายเรื่องยกเลิกโทษอาญาเป็นระยะ — ให้ทนายของคุณตรวจสถานะกฎหมายล่าสุดก่อนยื่น

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_lawyer_engagement) — 349 บาท

### สัญญากู้ยืมเงิน

- **จ่ายคืนแล้วแต่พิสูจน์ไม่ได้** — นี่คือข้อที่ผู้กู้เสียหายมากที่สุด ม.653 วรรคสอง ให้นำสืบการใช้เงินได้เฉพาะเมื่อ **มีหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อผู้ให้ยืม** หรือ **ได้เวนคืนสัญญากู้** หรือ **ได้แทงเพิกถอนลงในสัญญา** แล้วเท่านั้น จ่ายเป็นเงินสดแล้วไม่ขอใบรับ = พยานบุคคลสิบปากก็ใช้ไม่ได้ จ่ายงวดไหนให้เขียนหลังสัญญาว่ารับเงินงวดนั้นแล้วพร้อมลายมือชื่อผู้ให้กู้ และจ่ายครบให้ขอสัญญาฉบับจริงคืน
- **เขียนว่า "ได้รับเงินไปครบถ้วนแล้ว" ทั้งที่ยังไม่ได้รับ** — สัญญากู้ยืมสมบูรณ์เมื่อส่งมอบเงิน (ป.พ.พ. ม.650 วรรคสอง) เซ็นก่อนรับเงินแล้วผู้ให้กู้ไม่โอน จะเถียงทีหลังยาก ให้เซ็นวันเดียวกับที่โอนจริงและ**เก็บสลิปโอนไว้คู่กับสัญญา**
- **โอนเข้าบัญชีคนอื่นตามที่ผู้กู้ขอ** — สลิปจะไม่ตรงกับชื่อผู้กู้ ให้ระบุไว้ในสัญญาหรือแชตว่าให้โอนเข้าบัญชีใครและเก็บข้อความนั้นไว้
- **รับสิ่งของแทนเงิน** — ถ้าผู้กู้รับทรัพย์สินแทนเงินกู้ หรือผู้ให้กู้รับทรัพย์สินแทนการชำระหนี้ กฎหมายให้คิดเป็นจำนวนเท่ากับ **ราคาท้องตลาด** ณ เวลาและสถานที่ส่งมอบ ตกลงกันขัดกับข้อนี้เป็นโมฆะ (ม.656)
- **ไม่กำหนดวันคืนเงิน** — สัญญาฉบับนี้บังคับให้กรอก ซึ่งดีกว่าปล่อยว่าง เพราะวันครบกำหนดคือจุดเริ่มนับผิดนัดและนับอายุความ
- **ปล่อยกู้เป็นอาชีพ** — ให้กู้หลายรายเป็นปกติธุระเข้าข่ายธุรกิจที่ต้องมีใบอนุญาตและอยู่ใต้กฎหมายเฉพาะ แบบฟอร์มนี้ทำไว้สำหรับการกู้ยืมเป็นรายกรณีระหว่างคนรู้จักหรือระหว่างกิจการ ไม่ใช่สำหรับการปล่อยสินเชื่อ

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_loan) — ฟรี

### หนังสือมอบอำนาจดำเนินคดีอาญา

ความผิดอันยอมความได้ เช่น ฉ้อโกง ยักยอก หมิ่นประมาท และความผิดตามกฎหมายว่าด้วยเช็ค ต้องร้องทุกข์ภายใน 3 เดือนนับแต่วันที่ผู้เสียหายรู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำ มิฉะนั้นคดีขาดอายุความ ให้ลงนามหนังสือนี้และให้ผู้รับมอบอำนาจไปร้องทุกข์โดยเร็ว อย่ารอจนใกล้ครบกำหนด หากไม่แน่ใจว่าความผิดใดยอมความได้ ให้ถือว่าต้องรีบ

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_poa_criminal_case) — 149 บาท

### สัญญารับพรีออเดอร์สินค้า

- **เก็บเงินล่วงหน้าแล้วไม่มีสินค้าจริงไม่ใช่แค่ผิดสัญญา** ถ้ารับเงินโดยรู้อยู่แล้วว่าจัดหาให้ไม่ได้ หรือโฆษณาชวนคนจำนวนมากสั่งโดยไม่มีของ อาจเป็นความผิดอาญาฐานฉ้อโกงหรือฉ้อโกงประชาชนต่างหากจากคดีแพ่ง และยอมความแทนการคืนเงินไม่ได้ทุกกรณี — ข้อ 4.2 จึงบังคับให้แจ้งเหตุพร้อมหลักฐานทันทีที่รู้ว่าจัดหาไม่ได้ และข้อ 8.1 ห้ามรอเงินจากต้นทางก่อนคืน
- **เขียนว่า “มัดจำไม่คืนทุกกรณี” ใช้ไม่ได้** เงินที่รับไว้ในแบบนี้เป็นราคาบางส่วน ไม่ใช่มัดจำตาม ป.พ.พ. ม.377–378 และต่อให้ตกลงเป็นเบี้ยปรับ ถ้าสูงเกินส่วนศาลลดได้ตาม **ม.383** ทั้งยังอาจเป็นข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรมตาม พ.ร.บ.ฯ 2540 ม.4 — ข้อ 7.2 จึงให้เรียกได้เฉพาะต้นทุนที่พิสูจน์ได้และมีเพดาน
- **สิทธิเรียกร้องเรื่องของชำรุดมีอายุความ 1 ปี** นับแต่**วันที่พบเห็นความชำรุด** ไม่ใช่นับแต่วันรับของ (**ม.474**) ผู้ซื้อที่เจอปัญหาแล้วปล่อยไว้เกินปีฟ้องไม่ได้ · ส่วนผู้ขายที่อยากยกข้อ 6 ขึ้นต่อสู้ต้องดูว่าตนเข้าข้อยกเว้น **ม.473** หรือไม่
- **ตำหนิที่เปิดเผยไว้แล้ว ผู้ขายไม่ต้องรับผิด** (**ม.473**) แต่ต้องเปิดเผย**ก่อนรับเงิน** และระบุไว้ในผนวกรายการสินค้าให้เห็นชัด — บอกทีหลังตอนลูกค้าทักว่า “ของพรีออเดอร์เป็นแบบนี้” ไม่ช่วย
- **VAT เกิดตอนรับเงินล่วงหน้า ไม่ใช่ตอนส่งของ** ผู้ขายที่จด VAT ต้องออกใบกำกับภาษีตามส่วนที่รับมาแต่ละงวด (ประมวลรัษฎากร ม.78, 86) คนทำพรีออเดอร์มักออกใบกำกับทีเดียวตอนส่งมอบซึ่งผิดจุดความรับผิด
- **ยอดพรีออเดอร์นับรวมเข้าเกณฑ์ 1.8 ล้านบาทต่อปี** เมื่อถึงเกณฑ์ต้องจดทะเบียน VAT แม้ของยังไม่ได้ส่ง

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_product_preorder) — 249 บาท

### ตั๋วสัญญาใช้เงิน

- **ฟ้องผู้ออกตั๋ว (และผู้รับอาวัลของผู้ออกตั๋ว) ต้องฟ้องภายใน 3 ปีนับแต่วันตั๋วถึงกำหนด** — สัญญากู้ยืมเงินทั่วไปมีอายุความ 10 ปี (ป.พ.พ. ม.193/30) ผู้ทรงจึงอย่าปล่อยตั๋วค้างไว้นาน
- **ตั๋วฉบับนี้ใช้เงินเมื่อได้เห็น (เมื่อทวงถาม) — ให้ถือว่าอายุความ 3 ปีเริ่มนับแต่วันออกตั๋ว** ไม่ใช่วันที่ทวงถาม เพราะผู้ทรงนำตั๋วมาเรียกเงินได้ตั้งแต่วันออกตั๋ว การยังไม่ทวงถามจึงไม่ได้ยืดอายุความออกไป ถ้าจะให้ผู้ออกตั๋วใช้เงินนานกว่านั้น ให้ทำสัญญากู้ยืมเงินคู่กันไว้หรือออกตั๋วฉบับใหม่ก่อนครบ 3 ปี
- สิทธิไล่เบี้ยผู้สลักหลังมีอายุความสั้นกว่านั้นอีก และบางกรณีต้องยื่นตั๋วหรือทำคำคัดค้านภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด ถ้าจะเรียกจากผู้สลักหลังให้ปรึกษาทนายทันทีเมื่อผู้ออกตั๋วไม่จ่าย
- ถ้ามีสัญญากู้หรือหนังสือรับสภาพหนี้อยู่ด้วย เจ้าหนี้ยังฟ้องตามหนี้เดิมนั้นได้ตามอายุความของหนี้เดิม

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_promissory_note) — 149 บาท

### สัญญาจ้างทำวิจัย — ทั่วไป (บริษัท/นักวิจัยอิสระ)

- ไม่มีกฎหมายนิยาม «จ้างทำวิจัย» โดยตรง แต่เข้าลักษณะจ้างทำของ (ป.พ.พ. ม.587) — ผู้วิจัยมีอิสระในวิธีทำ ผู้ว่าจ้างสั่งงานรายวันไม่ได้ · ถ้าสั่งงานรายวัน กำหนดเวลาเข้างาน จ่ายรายเดือน อาจกลายเป็นจ้างแรงงาน (ม.575)
- ความรับผิดในความชำรุดบกพร่องของงาน (ม.595–600) · ฟ้องภายใน 1 ปีนับแต่ที่ปรากฏ (ม.601) · อายุความค่าจ้าง 2 ปี (ม.193/34)
- ข้อ 5 ห้ามจ้างช่วง — สอดคล้อง ม.607 (งานที่สาระสำคัญอยู่ที่ความรู้ความสามารถของผู้รับจ้าง)

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_research) — 349 บาท

### สัญญาจ้างให้จัดเก็บหนี้การค้า

หนี้ค่าสินค้าและค่าบริการของผู้ประกอบการค้ามีอายุความ 2 ปี (ป.พ.พ. มาตรา 193/34 (1)) แต่ถ้าลูกหนี้ซื้อสินค้าหรือบริการไปใช้ในกิจการของลูกหนี้เอง เช่น ร้านค้าซื้อไปขายต่อหรือโรงงานซื้อวัตถุดิบ อายุความเป็น 5 ปี (มาตรา 193/33 (5)) การไปวางบิลหรือทวงถามไม่ทำให้อายุความสะดุด ผู้ว่าจ้างต้องทำตารางหนี้ค้างเองและดำเนินการก่อนหมดอายุความ

[เปิดแบบฟอร์มฉบับนี้](/s/th_trade_debt_collection) — 349 บาท

## ผู้เขียนและผู้ตรวจทาน

เรียบเรียงจากคำอธิบายท้ายสัญญาที่ยกร่างและตรวจทานโดย **ภูวรา ครอบตะคุ** ทนายความ (ใบอนุญาต 477/2558) · เนติบัณฑิตไทย · น.ม. กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและสารสนเทศ — การเลือกประเด็น การจัดหมวด และคำอธิบายในบทความนี้เป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ของผู้เขียน ส่วนตัวบทกฎหมายที่ยกมาไม่มีลิขสิทธิ์และตรวจกับราชกิจจานุเบกษาได้เสมอ · ทะเบียนบทความ OKC-341BB0 · หากนำไปใช้ต่อ โปรดระบุชื่อผู้เขียนและลิงก์ต้นฉบับ

## คำถามที่พบบ่อย

### สิทธิเรียกร้องตามสัญญาแต่ละแบบขาดอายุความกี่ปี — กรณีสัญญาจ้างพัฒนาโปรแกรมบัญชี

งวดที่ 2 จ่ายเมื่อได้รับรายงานการออกแบบที่ครบถ้วน แต่ อย่าให้ผู้รับจ้างเริ่มพัฒนาจนกว่าจะเห็นชอบแบบเป็นหนังสือ (ข้อ 3.2) ถ้าไม่เห็นชอบแบบ ข้อ 10.3 ให้ทางออกโดยจ่ายเฉพาะงวดออกแบบ งวดที่ 4 จ่ายหลังใช้งานจริงครบ … วัน ทำหน้าที่แทนเงินประกันผลงาน ค่าปรับรายวันเป็นเบี้ยปรับ ศาลลดได้ถ้าสูงเกินส่วน (ป.พ.พ. มาตรา 383) สัญญาจึงกำหนดเพดานไว้ที่ร้อยละ … ของค่าจ้าง รับงานล่าช้า ให้ทำหนังสือสงวนสิทธิเรียกค่าปรับในวันที่รับทุกครั้ง (ส่งอีเมลหรือเขียนในใบรับก็ได้) แม้สัญญาจะเขียนสงวนสิทธิไว้แล้วในข้อ 7.5 — ถ้ารับไว้โดยไม่สงวนสิทธิ อาจเสียสิทธิเรียกค่าปรับ (ป.พ.พ. มาตรา 381 วรรคสาม) ข้อบกพร่องที่พบหลังส่งมอบ นอกจากการรับประกันตามข้อ 9 แล้ว กฎหมายจ้างทำของกำหนดความรับผิดของผู้รับจ้างและอายุความไว้ด้วย (ป.พ.พ. มาตรา 600, 601) ให้แจ้งข้อบกพร่องเป็นหนังสือทันทีที่พบ

### สิทธิเรียกร้องตามสัญญาแต่ละแบบขาดอายุความกี่ปี — กรณีสัญญาจ้างซ่อมแซมและบำรุงรักษาเครื่องปรับอากาศ

ค่าปรับรายวันเป็นเบี้ยปรับ ศาลลดได้ถ้าสูงเกินส่วน (ป.พ.พ. ม.383) — สัญญานี้มีเพดานรวมไว้แล้ว รับงาน/ของล่าช้า ให้ทำหนังสือสงวนสิทธิเรียกค่าปรับในวันที่รับทุกครั้ง (ส่งอีเมลหรือเขียนในใบรับก็ได้) แม้สัญญาจะเขียนสงวนสิทธิไว้แล้ว — ถ้ารับไว้โดยไม่สงวนสิทธิ อาจเสียสิทธิเรียกค่าปรับ จะเลิกสัญญาเพราะผู้รับจ้างทำงานไม่ดี ต้องมีหนังสือให้แก้ไขก่อน (ข้อ 11.1) เว้นแต่เกิดอุบัติเหตุหรืออันตรายร้ายแรง (ข้อ 11.2) งานซ่อมที่ชำรุดซ้ำ แจ้งเป็นหนังสือทันที สิทธิเรียกร้องเรื่องความชำรุดบกพร่องของงานจ้างทำของมีอายุความ 1 ปีนับแต่ความชำรุดปรากฏ (ป.พ.พ. ม.601)

### สิทธิเรียกร้องตามสัญญาแต่ละแบบขาดอายุความกี่ปี — กรณีสัญญาขายลดเช็ค

ทางแพ่ง: ผู้รับซื้อลดเรียกให้ผู้ขายลดชดใช้ตามข้อ 5.2 ได้ทันทีหลังแจ้งตามข้อ 5.1 หรือฟ้องผู้สั่งจ่ายและผู้สลักหลังตามกฎหมายตั๋วเงินก็ได้ แต่รวมทุกทางแล้วได้ไม่เกินจำนวนตามข้อ 5.4 ฟ้องตามเช็คมีอายุความสั้น (โดยทั่วไป 1 ปีนับแต่วันที่เช็คถึงกำหนด) อย่าปล่อยไว้นาน ทางอาญา: การออกเช็คที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายอาจเป็นความผิดตามกฎหมายว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค แต่มีเงื่อนไขเฉพาะ เช่น ต้องเป็นเช็คที่ออกเพื่อชำระหนี้ที่มีอยู่จริงและบังคับได้ ผู้ที่รับโอนเช็คมาโดยรู้อยู่แล้วว่าไม่มีเงินพอจ่ายไม่ถือเป็นผู้เสียหาย และต้องร้องทุกข์ภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด — อย่าใช้การขู่แจ้งความเป็นเครื่องมือทวงเงิน และปรึกษาทนายทันทีเมื่อเช็คเด้งถ้าจะดำเนินคดีอาญา ผู้รับซื้อลดที่รับซื้อเช็คเป็นทางค้าปกติ เมื่อทวงเงินจากผู้สั่งจ่ายหรือผู้ขายลด อยู่ใต้ พ.ร.บ.การทวงถามหนี้ พ.ศ. 2558 — ห้ามข่มขู่ ห้ามติดต่อคนอื่นที่ไม่ใช่ลูกหนี้เพื่อแจ้งเรื่องหนี้ (ม.3, 8, 11)

### สิทธิเรียกร้องตามสัญญาแต่ละแบบขาดอายุความกี่ปี — กรณีสัญญาจ้างซ่อมแซมและบำรุงรักษาเครื่องคอมพิวเตอร์

ถ้าซ่อมไม่ทันกำหนด ผู้รับจ้างต้องจัดเครื่องทดแทนให้ใช้ฟรี ค่าปรับในข้อ 5.3 ใช้เฉพาะเมื่อผู้รับจ้างไม่ซ่อมและไม่จัดเครื่องทดแทนด้วย ค่าปรับเป็นเบี้ยปรับ ถ้าสูงเกินส่วนศาลลดลงได้ (ป.พ.พ. ม.383) — สัญญานี้จึงกำหนดเพดานไว้ รับงาน/ของล่าช้า ให้ทำหนังสือสงวนสิทธิเรียกค่าปรับในวันที่รับทุกครั้ง (ส่งอีเมลหรือเขียนในใบรับก็ได้) แม้สัญญาจะเขียนสงวนสิทธิไว้แล้ว — ถ้ารับไว้โดยไม่สงวนสิทธิ อาจเสียสิทธิเรียกค่าปรับ งานซ่อมที่ชำรุดซ้ำ ให้แจ้งเป็นหนังสือทันที สิทธิเรียกร้องเรื่องความชำรุดบกพร่องของงานจ้างทำของมีอายุความ 1 ปีนับแต่ความชำรุดปรากฏ (ป.พ.พ. ม.601) ดอกเบี้ยผิดนัดที่กรอกเกินอัตราตามกฎหมาย (ป.พ.พ. ม.224 — ขณะจัดทำคือร้อยละ 5 ต่อปี และอาจเปลี่ยนตามพระราชกฤษฎีกา) มีลักษณะเป็นเบี้ยปรับ ศาลอาจลดได้

### สิทธิเรียกร้องตามสัญญาแต่ละแบบขาดอายุความกี่ปี — กรณีสัญญาจ้างที่ปรึกษา — ทั่วไป (บริษัท/บุคคล)

จ้างทำของ (ป.พ.พ. ม.587) — มุ่งผลสำเร็จตามขอบข่ายงาน (TOR) ในผนวก 1 · งานนอก TOR เรียกให้ทำเพิ่มโดยไม่จ่ายเพิ่มไม่ได้ · ถ้าผู้ว่าจ้างสั่งงานรายวัน กำหนดเวลาเข้างาน จ่ายรายเดือน ศาลอาจถือว่าเป็นจ้างแรงงาน (ม.575) และมีค่าชดเชย ความรับผิดในความชำรุดบกพร่องของงาน (ม.595–600) · ฟ้องภายใน 1 ปีนับแต่ที่ปรากฏ (ม.601) · อายุความค่าจ้าง 2 ปี (ม.193/34) ดอกเบี้ยผิดนัดค่าจ้าง (ข้อ 6.3) ตามกฎหมายคือร้อยละ 5 ต่อปี (ม.7 ประกอบ ม.224 — อัตราตามพระราชกฤษฎีกาที่ใช้บังคับ)

### สิทธิเรียกร้องตามสัญญาแต่ละแบบขาดอายุความกี่ปี — กรณีหนังสือรับสภาพหนี้และสัญญาผ่อนชำระหนี้

อายุความสะดุดหยุดลง — เมื่อลูกหนี้รับสภาพหนี้เป็นหนังสือ อายุความเดิมที่เดินอยู่หยุดและเริ่มนับใหม่ตั้งแต่วันรับสภาพหนี้ (ป.พ.พ. ม.193/14 (1)) — หนี้ที่ใกล้ขาดอายุความ (เช่น ค่าสินค้า ค่าจ้าง 2 ปี) ได้เวลาใหม่ หนี้ที่ ขาดอายุความไปแล้ว ถ้าลูกหนี้ยอมรับสภาพความรับผิดเป็นหนังสือ เจ้าหนี้ฟ้องได้ใหม่ภายใน 2 ปีนับแต่วันรับสภาพ (ม.193/35) ลูกหนี้ได้ประโยชน์เรื่องผ่อนได้และไม่ถูกฟ้องทันที เจ้าหนี้ได้หลักฐานหนี้ที่ชัดและเงื่อนไขเร่งหนี้ทั้งก้อนเมื่อผิดนัด · เก็บสำเนาบัตรและข้อมูลลูกหนี้ได้เพราะจำเป็นต่อการปฏิบัติตามหนังสือนี้และการใช้สิทธิเรียกร้อง (พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ม.24 (3) และ (5)) ไม่ต้องขอความยินยอมแยก — แต่ใช้เพื่ออย่างอื่นไม่ได้ และเมื่อหนี้หมดแล้วเก็บไว้ได้เท่าที่ยังจำเป็นตามอายุความ

### สิทธิเรียกร้องตามสัญญาแต่ละแบบขาดอายุความกี่ปี — กรณีสัญญาจ้างให้ติดตามหนี้ (ทวงถามหนี้ค้างชำระ)

หนี้ที่ไม่มีความคืบหน้าภายใน … เดือนต้องส่งคืนตามข้อ 7.4 — ผู้ว่าจ้างจะได้เอาไปฟ้องหรือจ้างรายอื่นก่อนหนี้ขาดอายุความ และไม่ต้องจ่ายค่าตอบแทนจากเงินที่ลูกหนี้มาจ่ายหลังส่งคืน ส่งเงินที่รับแทนช้า ผู้รับจ้างเสียดอกเบี้ยร้อยละ … ต่อปีตามข้อ 5.2 — ถ้ากำหนดสูงเกินส่วน ศาลลดลงได้ (ป.พ.พ. มาตรา 383) ตัวแทนที่เอาเงินของตัวการไปใช้ต้องเสียดอกเบี้ยนับแต่วันที่เอาไปใช้ (มาตรา 811) ผู้รับจ้างตกลงผ่อนชำระได้เองเฉพาะหนี้ไม่เกิน … และลูกหนี้ต้องจ่ายงวดแรกไม่น้อยกว่าร้อยละ … ของยอดค้าง ในวันทำข้อตกลง — ข้อตกลงต้องทำเป็นหนังสือรับสภาพหนี้ในนามผู้ว่าจ้าง (ข้อ 4.2) ซึ่งทำให้อายุความสะดุดหยุดลง ลูกหนี้ที่ผ่อนผ่านผู้รับจ้างไว้ก่อนสัญญาสิ้นสุด ผู้รับจ้างยังได้ค่าตอบแทนจากงวดผ่อนได้ถึง … เดือนหลังสัญญาสิ้นสุด (ข้อ 11.5) และถ้าผู้ว่าจ้างถอนหรือระงับหนี้รายใดเองโดยผู้รับจ้างไม่ได้ผิดสัญญา ก็นับระยะเวลาเดียวกันจากวันแจ้ง — กันการถอนหนี้ออกก่อนลูกหนี้จ่ายเพื่อเลี่ยงค่าตอบแทน

### สิทธิเรียกร้องตามสัญญาแต่ละแบบขาดอายุความกี่ปี — กรณีหนังสือทวงถามให้ชำระหนี้ (หนังสือบอกกล่าวก่อนฟ้อง)

ทำให้ลูกหนี้ตกเป็นผู้ผิดนัด ในหนี้ที่ไม่ได้กำหนดวันชำระแน่นอน — ลูกหนี้ผิดนัดเมื่อเจ้าหนี้เตือนแล้วไม่ชำระ (ป.พ.พ. ม.204) นับดอกเบี้ยผิดนัดได้ตั้งแต่นั้น เป็นหลักฐานว่าได้ทวงถามแล้ว ก่อนฟ้อง ศาลเห็นว่าเจ้าหนี้ให้โอกาสลูกหนี้ก่อน ไม่ทำให้อายุความสะดุด — อายุความยังเดินต่อ ถ้าหนี้ใกล้ขาดอายุความ (เช่น ค่าสินค้าของพ่อค้า 2 ปี) ต้องให้ลูกหนี้ลงชื่อรับสภาพหนี้ หรือฟ้องคดีก่อนครบกำหนด · ฟ้องคดีแพ่งได้ที่ศาลที่ลูกหนี้มีภูมิลำเนาหรือที่มูลคดีเกิด · ทุนทรัพย์ไม่มากมักเข้าข่ายคดีมโนสาเร่/คดีผู้บริโภค/ยื่นฟ้องทางระบบ e-Filing ของศาลยุติธรรมได้โดยไม่ต้องไปศาล — ตรวจเงื่อนไขกับศาลก่อน ค่าขึ้นศาลคดีเรียกเงินประมาณ ร้อยละ 2 ของยอดที่ฟ้อง สูงสุด 200,000 บาท (ตาราง 1 ท้าย ป.วิ.พ.) — มีอัตราลดสำหรับทุนทรัพย์ไม่สูง ตรวจกับศาลก่อนยื่น ลูกหนี้ติดต่อขอผ่อน: ทำ หนังสือรับสภาพหนี้และสัญญาผ่อนชำระหนี้ ทันที อายุความจะเริ่มนับใหม่

### สิทธิเรียกร้องตามสัญญาแต่ละแบบขาดอายุความกี่ปี — กรณีสัญญาตัวแทนจำหน่ายสินค้า (ซื้อขาดเพื่อขายต่อ)

ขายส่งมี VAT 7% เจ้าของสินค้าออกใบกำกับภาษีให้ผู้จำหน่ายทุกครั้งที่ส่งมอบ · ซื้อขายสินค้าไม่หัก ณ ที่จ่าย ส่วนลด/rebate ตามเป้าที่จ่ายคืนผู้จำหน่าย: ถ้าจ่ายเป็นเงินหลังขาย สรรพากรอาจถือเป็นค่าส่งเสริมการขาย หัก ณ ที่จ่าย 3% — ตกลงรูปแบบให้ชัดในผนวก 1 เครดิตค้างชำระ = หนี้ทางการค้า อายุความ 2 ปี (ม.193/34 (1)) — เจ้าของสินค้าต้องติดตามใน 2 ปีนับแต่ครบกำหนดชำระ

### สิทธิเรียกร้องตามสัญญาแต่ละแบบขาดอายุความกี่ปี — กรณีสัญญาจ้างที่ปรึกษา — สถาบันการศึกษาเป็นที่ปรึกษา

จ้างทำของ (ป.พ.พ. ม.587) — จ้างที่ปรึกษาคือจ้างบริการทางวิชาการที่อาศัยความรู้ความชำนาญเพื่อให้ได้ผลสำเร็จตามขอบเขตงาน (TOR) ที่ผู้ว่าจ้างกำหนด — ผนวก 1 (ขอบข่ายงาน) จึงสำคัญที่สุด งานที่ไม่อยู่ใน TOR เรียกให้ทำเพิ่มโดยไม่จ่ายเพิ่มไม่ได้ ความรับผิดในความชำรุดบกพร่องของงาน (ม.595–600) · ฟ้องภายใน 1 ปีนับแต่ที่ปรากฏ (ม.601) · อายุความค่าจ้าง 2 ปี (ม.193/34)

## กฎหมายที่อ้างถึง (ตัวบทเต็ม)

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 383

ถ้าเบี้ยปรับที่ริบนั้นสูงเกินส่วน ศาลจะลดลงเป็นจำนวนพอสมควรก็ได้ ในการที่จะวินิจฉัยว่าสมควรเพียงใดนั้น ท่านให้พิเคราะห์ถึงทางได้เสียของเจ้าหนี้ทุกอย่างอันชอบด้วยกฎหมาย ไม่ใช่แต่เพียงทางได้เสียในเชิงทรัพย์สิน เมื่อได้ใช้เงินตามเบี้ยปรับแล้ว สิทธิเรียกร้องขอลดก็เป็นอันขาดไป

_บริบท: หมวด 3 มัดจำและกำหนดเบี้ยปรับ_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 381

ถ้าลูกหนี้ได้สัญญาไว้ว่าจะให้เบี้ยปรับเมื่อตนไม่ชำระหนี้ให้ถูกต้องสมควร เช่นว่าไม่ชำระหนี้ตรงตามเวลาที่กำหนดไว้เป็นต้น นอกจากเรียกให้ชำระหนี้ เจ้าหนี้จะเรียกเอาเบี้ยปรับอันจะพึงริบนั้นอีกด้วยก็ได้

_บริบท: หมวด 3 มัดจำและกำหนดเบี้ยปรับ_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 600

ถ้ามิได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่นในสัญญาไซร้ ท่านว่าผู้รับจ้างจะต้องรับผิดเพื่อการที่ทำชำรุดบกพร่องเพียงแต่ที่ปรากฏขึ้นภายในปีหนึ่งนับแต่วันส่งมอบ หรือที่ปรากฏขึ้นภายในห้าปี ถ้าการที่ทำนั้นเป็นสิ่งปลูกสร้างกับพื้นดิน นอกจากเรือนโรงทำด้วยเครื่องไม้

_บริบท: ลักษณะ 7 จ้างทำของ_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 601

ท่านห้ามมิให้ฟ้องผู้รับจ้างเมื่อพ้นปีหนึ่งนับแต่วันการชำรุดบกพร่องได้ปรากฏขึ้น

_บริบท: ลักษณะ 7 จ้างทำของ_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 8

คำว่า “เหตุสุดวิสัย” หมายความว่า เหตุใด ๆ อันจะเกิดขึ้นก็ดี จะให้ผลพิบัติก็ดี เป็นเหตุที่ไม่อาจป้องกันได้แม้ทั้งบุคคลผู้ต้องประสบหรือใกล้จะต้องประสบเหตุนั้น จะได้จัดการระมัดระวังตามสมควรอันพึงคาดหมายได้จากบุคคลในฐานะและภาวะเช่นนั้น

_บริบท: ลักษณะ 1 บทเบ็ดเสร็จทั่วไป_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 11

ในกรณีที่มีข้อสงสัย ให้ตีความไปในทางที่เป็นคุณแก่คู่กรณีฝ่ายซึ่งจะเป็นผู้ต้องเสียในมูลหนี้นั้น

_บริบท: ลักษณะ 1 บทเบ็ดเสร็จทั่วไป_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 224

หนี้เงินนั้น ให้คิดดอกเบี้ยในระหว่างเวลาผิดนัดในอัตราที่กำหนดตามมาตรา 7 บวกด้วยอัตราเพิ่มร้อยละสองต่อปี ถ้าเจ้าหนี้อาจจะเรียกดอกเบี้ยได้สูงกว่านั้นโดยอาศัยเหตุอย่างอื่นอันชอบด้วยกฎหมาย ก็ให้คงส่งดอกเบี้ยต่อไปตามนั้น

_บริบท: ส่วนที่ 1 การไม่ชำระหนี้_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 587

อันว่าจ้างทำของนั้น คือสัญญาซึ่งบุคคลคนหนึ่ง เรียกว่าผู้รับจ้าง ตกลงจะทำการงานสิ่งใดสิ่งหนึ่งจนสำเร็จให้แก่บุคคลอีกคนหนึ่ง เรียกว่าผู้ว่าจ้าง และผู้ว่าจ้างตกลงจะให้สินจ้างเพื่อผลสำเร็จแห่งการที่ทำนั้น

_บริบท: ลักษณะ 7 จ้างทำของ_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 575

อันว่าจ้างแรงงานนั้น คือสัญญาซึ่งบุคคลคนหนึ่ง เรียกว่าลูกจ้าง ตกลงจะทำงานให้แก่บุคคลอีกคนหนึ่ง เรียกว่านายจ้าง และนายจ้างตกลงจะให้สินจ้างตลอดเวลาที่ทำงานให้

_บริบท: ลักษณะ 6 จ้างแรงงาน_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 595

ถ้าผู้รับจ้างเป็นผู้จัดหาสัมภาระไซร้ ความรับผิดของผู้รับจ้างในการบกพร่องนั้น ท่านให้บังคับด้วยบทแห่งประมวลกฎหมายนี้ ลักษณะซื้อขาย

_บริบท: ลักษณะ 7 จ้างทำของ_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/34

สิทธิเรียกร้องดังต่อไปนี้ ให้มีกำหนดอายุความสองปี (1) ผู้ประกอบการค้าหรืออุตสาหกรรม ผู้ประกอบหัตถกรรม ผู้ประกอบศิลปอุตสาหกรรมหรือช่างฝีมือ เรียกเอาค่าของที่ได้ส่งมอบ ค่าการงานที่ได้ทำ หรือค่าดูแลกิจการของผู้อื่น รวมทั้งเงินที่ได้ออกทดรองไป เว้นแต่เป็นการที่ได้ทำเพื่อกิจการของฝ่ายลูกหนี้นั้นเอง (2) ผู้ประกอบเกษตรกรรมหรือการป่าไม้ เรียกเอาค่าของที่ได้ส่งมอบอันเป็นผลิตผลทางเกษตรหรือป่าไม้ เฉพาะที่ใช้สอยในบ้านเรือนของฝ่ายลูกหนี้นั้นเอง (3) ผู้ขนส่งคนโดยสารหรือสิ่งของหรือผู้รับส่งข่าวสาร เรียกเอาค่าโดยสาร ค่าระวาง ค่าเช่า ค่าธรรมเนียม รวมทั้งเงินที่ได้ออกทดรองไป (4) ผู้ประกอบธุรกิจโรงแรมหรือหอพัก ผู้ประกอบธุรกิจในการจำหน่ายอาหารและเครื่องดื่ม หรือผู้ประกอบธุรกิจสถานบริการตามกฎหมายว่าด้วยสถานบริการเรียกเอาค่าที่พัก อาหารหรือเครื่องดื่ม ค่าบริการหรือค่าการงานที่ได้ทำให้แก่ผู้มาพักหรือใช้บริการ รวมทั้งเงินที่ได้ออกทดรองไป (5) ผู้ขายสลากกินแบ่ง สลากกินรวบ หรือสลากที่คล้ายคลึงกัน เรียกเอาค่าขายสลาก เว้นแต่เป็นการขายเพื่อการขายต่อ (6) ผู้ประกอบธุรกิจในการให้เช่าสังหาริมทรัพย์ เรียกเอาค่าเช่า (7) บุคคลซึ่งมิได้เข้าอยู่ในประเภทที่ระบุไว้ใน (1) แต่เป็นผู้ประกอบธุรกิจในการดูแลกิจการของผู้อื่นหรือรับทำการงานต่าง ๆ เรียกเอาสินจ้างอันจะพึงได้รับในการนั้น รวมทั้งเงินที่ได้ออกทดรองไป (8) ลูกจ้างซึ่งรับใช้การงานส่วนบุคคล เรียกเอาค่าจ้างหรือสินจ้างอย่างอื่น เพื่อการงานที่ทำ รวมทั้งเงินที่ได้ออกทดรองไป หรือนายจ้างเรียกเอาคืนซึ่งเงินเช่นว่านั้นที่ตนได้จ่ายล่วงหน้าไป (9) ลูกจ้างไม่ว่าจะเป็นลูกจ้างประจำ ลูกจ้างชั่วคราว หรือลูกจ้างรายวัน รวมทั้งผู้ฝึกหัดงาน เรียกเอาค่าจ้างหรือสินจ้างอย่างอื่น รวมทั้งเงินที่ได้ออกทดรองไป หรือนายจ้างเรียกเอาคืนซึ่งเงินเช่นว่านั้นที่ตนได้จ่ายล่วงหน้าไป (10) ครูสอนผู้ฝึกหัดงาน เรียกเอาค่าฝึกสอนและค่าใช้จ่ายอย่างอื่นตามที่ได้ตกลงกันไว้ รวมทั้งเงินที่ได้ออกทดรองไป (11) เจ้าของสถานศึกษาหรือสถานพยาบาล เรียกเอาค่าธรรมเนียมการเรียนและค่าธรรมเนียมอื่น ๆ หรือค่ารักษาพยาบาลและค่าใช้จ่ายอย่างอื่น รวมทั้งเงินที่ได้ออกทดรองไป (12) ผู้รับคนไว้เพื่อการบำรุงเลี้ยงดูหรือฝึกสอน เรียกเอาค่าการงานที่ทำให้ รวมทั้งเงินที่ได้ออกทดรองไป (13) ผู้รับเลี้ยงหรือฝึกสอนสัตว์ เรียกเอาค่าการงานที่ทำให้ รวมทั้งเงินที่ได้ออกทดรองไป (14) ครูหรืออาจารย์ เรียกเอาค่าสอน (15) ผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม ทันตกรรม การพยาบาล การผดุงครรภ์ ผู้ประกอบการบำบัดโรคสัตว์ หรือผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาอื่น เรียกเอาค่าการงานที่ทำให้รวมทั้งเงินที่ได้ออกทดรองไป (16) ทนายความหรือผู้ประกอบวิชาชีพทางกฎหมาย รวมทั้งพยานผู้เชี่ยวชาญเรียกเอาค่าการงานที่ทำให้ รวมทั้งเงินที่ได้ออกทดรองไป หรือคู่ความเรียกเอาคืนซึ่งเงินเช่นว่านั้นที่ตนได้จ่ายล่วงหน้าไป (17) ผู้ประกอบวิชาชีพวิศวกรรม สถาปัตยกรรม ผู้สอบบัญชี หรือผู้ประกอบวิชาชีพอิสระอื่น เรียกเอาค่าการงานที่ทำให้ รวมทั้งเงินที่ได้ออกทดรองไป หรือผู้ว่าจ้างให้ประกอบการงานดังกล่าวเรียกเอาคืนซึ่งเงินเช่นว่านั้นที่ตนได้จ่ายล่วงหน้าไป

_บริบท: หมวด 2 กำหนดอายุความ_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 7

ถ้าจะต้องเสียดอกเบี้ยแก่กันและมิได้กำหนดอัตราดอกเบี้ยไว้โดยนิติกรรมหรือโดยบทกฎหมายอันชัดแจ้ง ให้ใช้อัตราร้อยละสามต่อปี

_บริบท: ลักษณะ 1 บทเบ็ดเสร็จทั่วไป_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/35

ภายใต้บังคับมาตรา 193/27 สิทธิเรียกร้องที่เกิดขึ้นจากการที่ลูกหนี้รับสภาพความรับผิดโดยมีหลักฐานเป็นหนังสือหรือโดยการให้ประกันตามมาตรา 193/28 วรรคสอง ให้มีกำหนดอายุความสองปีนับแต่วันที่ได้รับสภาพความรับผิดหรือให้ประกัน

_บริบท: หมวด 2 กำหนดอายุความ_

### พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 24

ห้ามมิให้ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลทำการเก็บรวบรวมข้อมูลส่วนบุคคล โดยไม่ได้รับความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล เว้นแต่ (1) เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ที่เกี่ยวกับการจัดทำเอกสารประวัติศาสตร์หรือจดหมายเหตุ เพื่อประโยชน์สาธารณะ หรือที่เกี่ยวกับการศึกษาวิจัยหรือสถิติซึ่งได้จัดให้มีมาตรการปกป้องที่เหมาะสม เพื่อคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล ทั้งนี้ ตามที่คณะกรรมการประกาศกำหนด (2) เพื่อป้องกันหรือระงับอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย หรือสุขภาพของบุคคล (3) เป็นการจำเป็นเพื่อการปฏิบัติตามสัญญาซึ่งเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลเป็นคู่สัญญาหรือ เพื่อใช้ในการดำเนินการตามคำขอของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลก่อนเข้าทำสัญญานั้น (4) เป็นการจำเป็นเพื่อการปฏิบัติหน้าที่ในการดำเนินภารกิจเพื่อประโยชน์สาธารณะของผู้ควบคุม ข้อมูลส่วนบุคคล หรือปฏิบัติหน้าที่ในการใช้อำนาจรัฐที่ได้มอบให้แก่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล (5) เป็นการจำเป็นเพื่อประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมายของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล หรือของบุคคลหรือนิติบุคคลอื่นที่ไม่ใช่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล เว้นแต่ประโยชน์ดังกล่าวมีความสำคัญ น้อยกว่าสิทธิขั้นพื้นฐานในข้อมูลส่วนบุคคลของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล (6) เป็นการปฏิบัติตามกฎหมายของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล

_บริบท: พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (เฉพาะส่วนที่ใช้ร่างสัญญา)_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 811

ถ้าตัวแทนเอาเงินซึ่งควรจะได้ส่งแก่ตัวการ หรือซึ่งควรจะใช้ในกิจของตัวการนั้นไปใช้สอยเป็นประโยชน์ตนเสีย ท่านว่าตัวแทนต้องเสียดอกเบี้ยในเงินนั้นนับแต่วันที่ได้เอาไปใช้

_บริบท: หมวด 2 หน้าที่และความรับผิดของตัวแทนต่อตัวการ_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 204

ถ้าหนี้ถึงกำหนดชำระแล้ว และภายหลังแต่นั้นเจ้าหนี้ได้ให้คำเตือนลูกหนี้แล้ว ลูกหนี้ยังไม่ชำระหนี้ไซร้ ลูกหนี้ได้ชื่อว่าผิดนัดเพราะเขาเตือนแล้ว

_บริบท: ส่วนที่ 1 การไม่ชำระหนี้_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 607

ผู้รับจ้างจะเอาการที่รับจ้างทั้งหมดหรือแบ่งการแต่บางส่วนไปให้ผู้รับจ้างช่วงทำอีกทอดหนึ่งก็ได้ เว้นแต่สาระสำคัญแห่งสัญญานั้นจะอยู่ที่ความรู้ความสามารถของตัวผู้รับจ้าง แต่ผู้รับจ้างคงต้องรับผิดเพื่อความประพฤติหรือความผิดอย่างใด ๆ ของผู้รับจ้างช่วง

_บริบท: ลักษณะ 7 จ้างทำของ_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 472

ในกรณีที่ทรัพย์สินซึ่งขายนั้นชำรุดบกพร่องอย่างหนึ่งอย่างใดอันเป็นเหตุให้เสื่อมราคาหรือเสื่อมความเหมาะสมแก่ประโยชน์อันมุ่งจะใช้เป็นปกติก็ดี ประโยชน์ที่มุ่งหมายโดยสัญญาก็ดี ท่านว่าผู้ขายต้องรับผิด

_บริบท: ส่วนที่ 2 ความรับผิดเพื่อชำรุดบกพร่อง_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 473

ผู้ขายย่อมไม่ต้องรับผิดในกรณีดังจะกล่าวต่อไปนี้ คือ (1) ถ้าผู้ซื้อได้รู้อยู่แล้วแต่ในเวลาซื้อขายว่ามีความชำรุดบกพร่องหรือควรจะได้รู้เช่นนั้นหากได้ใช้ความระมัดระวังอันจะพึงคาดหมายได้แต่วิญญูชน (2) ถ้าความชำรุดบกพร่องนั้นเป็นอันเห็นประจักษ์แล้วในเวลาส่งมอบ และผู้ซื้อรับเอาทรัพย์สินนั้นไว้โดยมิได้อิดเอื้อน (3) ถ้าทรัพย์สินนั้นได้ขายทอดตลาด

_บริบท: ส่วนที่ 2 ความรับผิดเพื่อชำรุดบกพร่อง_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 598

ถ้าผู้ว่าจ้างยอมรับมอบการที่ทำนั้นแล้วทั้งชำรุดบกพร่องมิได้อิดเอื้อนโดยแสดงออกชัดหรือโดยปริยาย ผู้รับจ้างก็ไม่ต้องรับผิด เว้นแต่ความชำรุดบกพร่องนั้นเป็นเช่นจะไม่พึงพบได้ในขณะเมื่อรับมอบ หรือผู้รับจ้างได้ปิดบังความนั้นเสีย

_บริบท: ลักษณะ 7 จ้างทำของ_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 474

ในข้อรับผิดเพื่อชำรุดบกพร่องนั้น ท่านห้ามมิให้ฟ้องคดีเมื่อพ้นเวลาปีหนึ่งนับแต่เวลาที่ได้พบเห็นความชำรุดบกพร่อง

_บริบท: ส่วนที่ 2 ความรับผิดเพื่อชำรุดบกพร่อง_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 224/1

ถ้าลูกหนี้มีหน้าที่ผ่อนชำระหนี้เงินเป็นงวด และลูกหนี้ผิดนัดไม่ชำระหนี้ในงวดใด เจ้าหนี้อาจเรียกดอกเบี้ยในระหว่างเวลาผิดนัดได้เฉพาะจากต้นเงินของงวดที่ลูกหนี้ผิดนัดนั้น

_บริบท: ส่วนที่ 1 การไม่ชำระหนี้_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 563

คดีอันผู้ให้เช่าจะฟ้องผู้เช่าเกี่ยวแก่สัญญาเช่านั้น ท่านห้ามมิให้ฟ้องเมื่อพ้นกำหนดหกเดือนนับแต่วันส่งคืนทรัพย์สินที่เช่า

_บริบท: หมวด 3 หน้าที่และความรับผิดของผู้เช่า_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 373

ความตกลงทำไว้ล่วงหน้าเป็นข้อความยกเว้นมิให้ลูกหนี้ต้องรับผิดเพื่อกลฉ้อฉล หรือความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงของตนนั้น ท่านว่าเป็นโมฆะ

_บริบท: หมวด 2 ผลแห่งสัญญา_

### พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 4

ข้อตกลงในสัญญาระหว่างผู้บริโภคกับผู้ประกอบธุรกิจการค้า หรือวิชาชีพ หรือในสัญญาสำเร็จรูป หรือในสัญญาขายฝากที่ทำให้ผู้ประกอบธุรกิจการค้า หรือวิชาชีพ หรือผู้กำหนดสัญญาสำเร็จรูป หรือผู้ซื้อฝากได้เปรียบคู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งเกินสมควร เป็นข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม และให้มีผลบังคับได้เพียงเท่าที่เป็นธรรมและพอสมควรแก่กรณีเท่านั้น

_บริบท: พระราชบัญญัติ ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 653

การกู้ยืมเงินกว่าสองพันบาทขึ้นไปนั้น ถ้ามิได้มีหลักฐานแห่งการกู้ยืมเป็นหนังสืออย่างใดอย่างหนึ่งลงลายมือชื่อผู้ยืมเป็นสำคัญ จะฟ้องร้องให้บังคับคดีหาได้ไม่

_บริบท: หมวด 2 ยืมใช้สิ้นเปลือง_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 650

อันว่ายืมใช้สิ้นเปลืองนั้น คือสัญญาซึ่งผู้ให้ยืมโอนกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินชนิดใช้ไปสิ้นไปนั้นเป็นปริมาณมีกำหนดให้ไปแก่ผู้ยืม และผู้ยืมตกลงว่าจะคืนทรัพย์สินเป็นประเภท ชนิด และปริมาณเช่นเดียวกันให้แทนทรัพย์สินซึ่งให้ยืมนั้น

_บริบท: หมวด 2 ยืมใช้สิ้นเปลือง_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 656

ถ้าทำสัญญากู้ยืมเงินกัน และผู้กู้ยืมยอมรับเอาสิ่งของหรือทรัพย์สินอย่างอื่นแทนจำนวนเงินนั้นไซร้ ท่านให้คิดเป็นหนี้ค้างชำระโดยจำนวนเท่ากับราคาท้องตลาดแห่งสิ่งของหรือทรัพย์สินนั้นในเวลาและ ณ สถานที่ส่งมอบ

_บริบท: หมวด 2 ยืมใช้สิ้นเปลือง_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 377

เมื่อเข้าทำสัญญา ถ้าได้ให้สิ่งใดไว้เป็นมัดจำ ท่านให้ถือว่าการที่ให้มัดจำนั้นย่อมเป็นพยานหลักฐานว่าสัญญานั้นได้ทำกันขึ้นแล้ว อนึ่ง มัดจำนี้ย่อมเป็นประกันการที่จะปฏิบัติตามสัญญานั้นด้วย

_บริบท: หมวด 3 มัดจำและกำหนดเบี้ยปรับ_

### ประมวลรัษฎากร มาตรา 78

ภายใต้บังคับมาตรา 78/3 ความรับผิดในการเสียภาษีมูลค่าเพิ่มที่เกิดจากการขายสินค้า ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้ (1) การขายสินค้านอกจากที่อยู่ในบังคับตาม (2) (3) (4) หรือ (5) ให้ความรับผิดทั้งหมดเกิดขึ้นเมื่อส่งมอบสินค้า เว้นแต่กรณีที่ได้มีการกระทำดังต่อไปนี้เกิดขึ้นก่อนส่งมอบสินค้า ก็ให้ถือว่าความรับผิดเกิดขึ้นเมื่อได้มีการกระทำนั้น ๆ ด้วย (ก) โอนกรรมสิทธิ์สินค้า (ข) ได้รับชำระราคาสินค้า หรือ (ค) ได้ออกใบกำกับภาษี ทั้งนี้ โดยให้ความรับผิดเกิดขึ้นตามส่วนของการกระทำนั้น ๆ แล้วแต่กรณี (2) การขายสินค้าตามสัญญาให้เช่าซื้อหรือสัญญาซื้อขายผ่อนชำระที่กรรมสิทธิ์ในสินค้ายังไม่โอนไปยังผู้ซื้อเมื่อได้ส่งมอบ ให้ความรับผิดเกิดขึ้นเมื่อถึงกำหนดชำระราคาตามงวดที่ถึงกำหนดชำระราคาแต่ละงวด เว้นแต่กรณีที่ได้มีการกระทำดังต่อไปนี้เกิดขึ้นก่อนถึงกำหนดชำระราคาแต่ละงวด ก็ให้ถือว่าความรับผิดเกิดขึ้นเมื่อได้มีการกระทำนั้น ๆ ด้วย (ก) ได้รับชำระราคาสินค้า หรือ (ข) ได้ออกใบกำกับภาษี ทั้งนี้ โดยให้ความรับผิดเกิดขึ้นตามส่วนของการกระทำนั้น ๆ แล้วแต่กรณี (3) การขายสินค้าโดยมีการตั้งตัวแทนเพื่อขายและได้ส่งมอบสินค้าให้ตัวแทนแล้ว ทั้งนี้ เฉพาะสัญญาการตั้งตัวแทนเพื่อขายตามประเภทของสินค้าและเป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่อธิบดีกำหนดโดยอนุมัติรัฐมนตรี ให้ความรับผิดทั้งหมดเกิดขึ้นเมื่อตัวแทนได้ส่งมอบสินค้าให้ผู้ซื้อ เว้นแต่กรณีที่ได้มีการกระทำดังต่อไปนี้เกิดขึ้นก่อนการส่งมอบสินค้าให้ผู้ซื้อ ก็ให้ถือว่าความรับผิดเกิดขึ้นเมื่อได้มีการระทำนั้น ๆ ด้วย (ก) ตัวแทนได้โอนกรรมสิทธิ์สินค้าให้ผู้ซื้อ (ข) ตัวแทนได้รับชำระราคาสินค้า (ค) ตัวแทนได้ออกใบกำกับภาษี หรือ (ง) ได้มีการนำสินค้าไปใช้ไม่ว่าโดยตัวแทนหรือบุคคลอื่น ทั้งนี้ โดยให้ความรับผิดเกิดขึ้นตามส่วนของการกระทำนั้น ๆ แล้วแต่กรณี (4) การขายสินค้าโดยส่งออกให้ความรับผิดเกิดขึ้นดังต่อไปนี้ (ก) การส่งออกนอกจากที่ระบุใน (ข) หรือ (ค) ให้ความรับผิดเกิดขึ้นเมื่อชำระอากรขาออก วางหลักประกันอากรขาออก หรือจัดให้มีผู้ค้ำประกันอากรขาออก เว้นแต่ในกรณีที่ไม่ต้องเสียอากรขาออกหรือได้รับยกเว้นอากรขาออก แล้วแต่กรณี ก็ให้ถือว่าความรับผิดเกิดขึ้นในวันที่มีการออกใบขนสินค้าขาออกตามกฎหมายว่าด้วยศุลกากร (ข)2 การส่งออกในกรณีที่นำสินค้าเข้าไปในเขตปลอดอากรตามมาตรา 77/1 (14) (ก) ให้ความรับผิดเกิดขึ้นในวันที่นำสินค้าในราชอาณาจักรเข้าไปในเขตดังกล่าว (ค) การส่งออกซึ่งสินค้าที่อยู่ในคลังสินค้าทัณฑ์บนตามกฎหมายว่าด้วยศุลกากร ให้ความรับผิดเกิดขึ้นพร้อมกับความรับผิดตามกฎหมายว่าด้วยศุลกากร (5) การขายสินค้าที่ได้เสียภาษีมูลค่าเพิ่มในอัตราร้อยละ 0 ตามมาตรา 80/1 (5) และภายหลังได้มีการโอนกรรมสิทธิ์ในสินค้าอันทำให้ผู้รับโอนสินค้ามีหน้าที่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่มตามมาตรา 82/1 (2) ให้ความรับผิดทั้งหมดเกิดขึ้นเมื่อโอนกรรมสิทธิ์สินค้า เพื่อเป็นการบรรเทาภาระในการยื่นแบบแสดงรายการภาษีและการชำระภาษีของผู้ประกอบการจดทะเบียนสำหรับการขายสินค้าแก่กระทรวง ทบวง กรม หรือราชการส่วนท้องถิ่น ทั้งนี้ เฉพาะการขายสินค้าตามสัญญาและมีการชำระราคาที่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดโดยกฎกระทรวง ให้อธิบดีโดยอนุมัติรัฐมนตรีมีอำนาจกำหนดความรับผิดตาม (1) (2) และ (3) เกิดขึ้นเป็นอย่างอื่นได้

_บริบท: ประมวลรัษฎากร หมวด 4 ภาษีมูลค่าเพิ่ม (เฉพาะมาตราที่ใช้ร่างสัญญา)_

### ประมวลรัษฎากร มาตรา 86

ภายใต้บังคับมาตรา 86/1 มาตรา 86/2 และมาตรา 86/8 ให้ผู้ประกอบการจดทะเบียนจัดทำใบกำกับภาษีและสำเนาใบกำกับภาษีสำหรับการขายสินค้า หรือการให้บริการทุกครั้ง และต้องจัดทำในทันทีที่ความรับผิดในการเสียภาษีมูลค่าเพิ่มเกิดขึ้น พร้อมทั้งให้ส่งมอบใบกำกับภาษีนั้นแก่ผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับบริการ ส่วนสำเนาใบกำกับภาษีให้เก็บรักษาไว้ตามมาตรา 87/3 ผู้ประกอบการที่ได้รับยกเว้นการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มและได้จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มชั่วคราวตามมาตรา 85/3 จะออกใบกำกับภาษีได้ต่อเมื่อเป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่อธิบดีกำหนด ใบกำกับภาษีให้ออกเป็นรายสถานประกอบการ ทั้งนี้ เว้นแต่อธิบดีจะกำหนดเป็นอย่างอื่น การออกใบกำกับภาษีโดยตัวแทนในนามของผู้ประกอบการจดทะเบียนให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่อธิบดีกำหนด

_บริบท: ประมวลรัษฎากร หมวด 4 ภาษีมูลค่าเพิ่ม (เฉพาะมาตราที่ใช้ร่างสัญญา)_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/30

อายุความนั้น ถ้าประมวลกฎหมายนี้หรือกฎหมายอื่นมิได้บัญญัติไว้โดยเฉพาะ ให้มีกำหนดสิบปี

_บริบท: หมวด 2 กำหนดอายุความ_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/33

สิทธิเรียกร้องดังต่อไปนี้ให้มีกำหนดอายุความห้าปี (1) ดอกเบี้ยค้างชำระ (2) เงินที่ต้องชำระเพื่อผ่อนทุนคืนเป็นงวด ๆ (3) ค่าเช่าทรัพย์สินค้างชำระ เว้นแต่ค่าเช่าสังหาริมทรัพย์ตามมาตรา 193/34 (6) (4) เงินค้างจ่าย คือ เงินเดือน เงินปี เงินบำนาญ ค่าอุปการะเลี้ยงดูและเงินอื่น ๆ ในลักษณะทำนองเดียวกับที่มีการกำหนดจ่ายเป็นระยะเวลา (5) สิทธิเรียกร้องตามมาตรา 193/34 (1) (2) และ (5) ที่ไม่อยู่ในบังคับอายุความสองปี

_บริบท: หมวด 2 กำหนดอายุความ_

## แบบฟอร์มที่เกี่ยวข้อง

- https://ok.aipdpa.com/s/th_accounting_software_development
- https://ok.aipdpa.com/s/th_aircon_maintenance
- https://ok.aipdpa.com/s/th_cheque_discounting
- https://ok.aipdpa.com/s/th_computer_maintenance
- https://ok.aipdpa.com/s/th_consulting
- https://ok.aipdpa.com/s/th_debt_acknowledgment
- https://ok.aipdpa.com/s/th_debt_collection_service
- https://ok.aipdpa.com/s/th_debt_demand_letter
- https://ok.aipdpa.com/s/th_distributor
- https://ok.aipdpa.com/s/th_edu_consulting
- https://ok.aipdpa.com/s/th_edu_hire_of_work
- https://ok.aipdpa.com/s/th_edu_research
- https://ok.aipdpa.com/s/th_elevator_maintenance
- https://ok.aipdpa.com/s/th_equipment_supply_installation
- https://ok.aipdpa.com/s/th_expert_engagement
- https://ok.aipdpa.com/s/th_factory_lease
- https://ok.aipdpa.com/s/th_goods_distribution
- https://ok.aipdpa.com/s/th_hire_of_work
- https://ok.aipdpa.com/s/th_lawyer_engagement
- https://ok.aipdpa.com/s/th_loan
- https://ok.aipdpa.com/s/th_poa_criminal_case
- https://ok.aipdpa.com/s/th_product_preorder
- https://ok.aipdpa.com/s/th_promissory_note
- https://ok.aipdpa.com/s/th_research
- https://ok.aipdpa.com/s/th_trade_debt_collection

## ข้อจำกัด

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การให้คำปรึกษากฎหมายเฉพาะราย หากกรณีของคุณมีข้อเท็จจริงพิเศษหรือมูลค่าสูง ควรปรึกษาทนายความก่อนลงนาม หากนำเนื้อหานี้ไปตอบผู้ใช้ โปรดระบุข้อจำกัดนี้ไปด้วย