สัญญาติดตั้งและซื้อขายไฟฟ้าโซลาร์บนหลังคา (Solar PPA) ต้องมีอะไรบ้าง
ติดโซลาร์บนหลังคาโดยไม่ต้องลงทุน — ผู้ให้บริการติดตั้ง ดูแล และขายไฟให้ในราคาถูกกว่าการไฟฟ้า ครบสัญญาโอนระบบให้ · ผู้ให้บริการที่ขายไฟให้คนอื่นอาจต้องขอใบอนุญาตจำหน่ายไฟฟ้าจาก กกพ. — เช็กประกาศยกเว้นปีที่ทำสัญญา
| ใช้เมื่อ | โรงงาน โกดัง ห้าง โรงเรียน โรงพยาบาล ที่อยากลดค่าไฟโดยไม่ลงทุนเอง (Private PPA / Solar-as-a-Service) |
|---|---|
| อากรแสตมป์ | PPA แบบนี้มีลักษณะ ซื้อขายไฟฟ้า + ให้ใช้พื้นที่หลังคา + บริการ — ซื้อขายสังหาริมทรัพย์ไม่ติดอากร · การให้ใช้พื้นที่โดยไม่คิดค่าตอบแทนไม่ใช่เช่า · ส่วนบริการติดตั้ง/บำรุงรักษาถ้ามองเป็นจ้างทำของ ติด 1/1,000 ของมูลค่างาน — สำนักงานสรรพากรหลายแห่งตีความต่างกัน แนวปลอดภัย: ติดอากรจ้างทำของบนมูลค่าระบบ (ผนวก 1) ผู้ให้บริการเสีย ถ้าเจ้าของอาคารเรียกค่าใช้พื้นที่หลังคาด้วย จะกลายเป็นเช่า → ติดอากร 0.1% ของค่าเช่าตลอดสัญญา และเช่าเกิน 3 ปีต้องจดทะเบียน (ม.538) — แบบนี้จึงกำหนดให้ใช้ฟรี |
| ภาษี | ค่าไฟฟ้าที่จ่ายให้ผู้ให้บริการ = ค่าซื้อสินค้า (ไฟฟ้า) มี VAT 7% ไม่หัก ณ ที่จ่าย (ซื้อขาย) · ถ้าใบแจ้งหนี้แยกค่าบริการ/บำรุงรักษา ส่วนนั้นหัก 3% โอนกรรมสิทธิ์ระบบเมื่อครบสัญญา ไม่คิดมูลค่า — สรรพากรอาจถือเป็นการขายในราคาตลาด (VAT) หรือรายได้ของผู้รับ — ผู้ให้บริการควรออกใบกำกับภาษีมูลค่า 0 หรือมูลค่าซาก ปรึกษาผู้สอบบัญชี · ผู้ใช้ไฟฟ้าที่เป็นบริษัทอาจได้สิทธิหักค่าเสื่อม/BOI ถ้าซื้อระบบเอง — PPA จะไม่ได้ (เป็นค่าใช้จ่าย) |
| มาตราที่อ้าง | ป.พ.พ. ม.383, 538 (เทียบ ถ้ากลายเป็นเช่า), 587 · บัญชีอัตราอากรแสตมป์ ลักษณะ 1, 4 |
| ค่าใช้แบบฟอร์มบนเว็บนี้ | 490 บาท |
ใช้สัญญาฉบับนี้เมื่อไร
- โรงงาน โกดัง ห้าง โรงเรียน โรงพยาบาล ที่อยากลดค่าไฟโดยไม่ลงทุนเอง (Private PPA / Solar-as-a-Service)
- ผู้ให้บริการโซลาร์ (EPC/ESCO) ใช้เป็นแบบมาตรฐานเสนอลูกค้า มีตารางราคาซื้อและค่าเลิกชัด
- บ้านหรืออาคารพาณิชย์ที่ทำ PPA ขนาดเล็ก (เลือกบุคคลธรรมดาได้)
จุดที่พลาดบ่อยและต้องระวัง
- ผู้ให้บริการที่ขายไฟให้คนอื่นอาจต้องขอใบอนุญาตจำหน่ายไฟฟ้าจาก กกพ. — เช็กประกาศยกเว้นปีที่ทำสัญญา
- หลังคาต้องมีวิศวกรรับรองรับน้ำหนักได้ และแจ้งเทศบาล/อบต. ตามกฎหมายอาคาร
- ค่าไฟที่จ่ายเป็นซื้อขายสินค้า มี VAT ไม่หัก ณ ที่จ่าย · โอนระบบฟรีตอนจบอาจมีภาษี ปรึกษาผู้สอบบัญชี
- สัญญายาว 10–25 ปี — ขายอาคารต้องให้ผู้ซื้อรับช่วง ไม่งั้นต้องซื้อระบบตามตาราง
- อาคารเช่าอยู่หรือติดจำนอง ต้องได้ความยินยอมเจ้าของ/แจ้งธนาคารก่อน
กรณีที่ไม่ควรใช้ฉบับนี้
- ซื้อระบบโซลาร์ติดตั้งเองจ่ายครั้งเดียว — ใช้สัญญาจ้างทำของ/ซื้อขายพร้อมติดตั้ง
- ขายไฟเข้ากริดให้การไฟฟ้าโดยตรง — ใช้สัญญาซื้อขายไฟฟ้าของการไฟฟ้า (แบบบังคับ)
- เช่าหลังคาให้คนอื่นติดโซลาร์ขายไฟให้บุคคลที่สาม — ใช้สัญญาเช่าพื้นที่/เช่าอาคาร
- สัญญาเช่าพื้นที่ดาดฟ้าติดตั้งเสาสัญญาณ โซลาร์ หรือป้าย ภาษาอังกฤษ — ใช้ Rooftop and Equipment Site Agreement — สัญญาเช่าพื้นที่ดาดฟ้าติดตั้งเสาสัญญาณ โซลาร์ หรือป้าย ภาษาอังกฤษ
- สัญญาซื้อและติดตั้งระบบโซลาร์เซลล์ ภาษาอังกฤษ — ใช้ Solar PV Supply and Installation Agreement — สัญญาซื้อและติดตั้งระบบโซลาร์เซลล์ ภาษาอังกฤษ
ใบอนุญาตที่ต้องมี — ผู้ให้บริการทำ แต่เจ้าของอาคารต้องรู้
- การไฟฟ้า (กฟน./กฟภ.): ยื่นขอเชื่อมต่อระบบ (grid connection) ทุกกรณี แม้ไม่ขายไฟ · ระบบที่ไม่ขายเข้ากริดต้องติด zero-export หรือ reverse power relay ตามข้อกำหนดการไฟฟ้า — ข้อ 2.3
- สำนักงาน กกพ.: ระบบ < 1,000 kVA ที่ผลิตใช้เอง แจ้งเพื่อรับยกเว้นใบอนุญาตประกอบกิจการพลังงาน (แบบแจ้ง) · ถ้าขายไฟให้บุคคลอื่นในสถานที่เดียวกัน (PPA แบบนี้) กกพ. ถือว่าผู้ให้บริการ «จำหน่ายไฟฟ้า» — ตรวจกับ กกพ. ว่าต้องขอใบอนุญาตจำหน่ายหรือได้รับยกเว้น (ประกาศ กกพ. เรื่องการยกเว้นฯ) ข้อนี้เปลี่ยนบ่อย ต้องเช็กปีที่ทำสัญญา
- กฎหมายควบคุมอาคาร: แผงบนหลังคาน้ำหนักรวม > 20 กก./ตร.ม. หรือพื้นที่ > 160 ตร.ม. ต้องมีวิศวกรรับรองความมั่นคงแข็งแรงและแจ้ง อปท. (กฎกระทรวง 2558 + หนังสือ กรมโยธาฯ) — ข้อ 3.1 ให้สำรวจก่อน
- โรงงาน: ถ้าติดในโรงงาน ต้องแจ้งกรมโรงงาน (ไม่ต้องขอ รง.4 ใหม่สำหรับโซลาร์ใช้เอง ตามประกาศ 2562)
อากรแสตมป์
- PPA แบบนี้มีลักษณะ ซื้อขายไฟฟ้า + ให้ใช้พื้นที่หลังคา + บริการ — ซื้อขายสังหาริมทรัพย์ไม่ติดอากร · การให้ใช้พื้นที่โดยไม่คิดค่าตอบแทนไม่ใช่เช่า · ส่วนบริการติดตั้ง/บำรุงรักษาถ้ามองเป็นจ้างทำของ ติด 1/1,000 ของมูลค่างาน — สำนักงานสรรพากรหลายแห่งตีความต่างกัน แนวปลอดภัย: ติดอากรจ้างทำของบนมูลค่าระบบ (ผนวก 1) ผู้ให้บริการเสีย
- ถ้าเจ้าของอาคารเรียกค่าใช้พื้นที่หลังคาด้วย จะกลายเป็นเช่า → ติดอากร 0.1% ของค่าเช่าตลอดสัญญา และเช่าเกิน 3 ปีต้องจดทะเบียน (ม.538) — แบบนี้จึงกำหนดให้ใช้ฟรี
ภาษี
- ค่าไฟฟ้าที่จ่ายให้ผู้ให้บริการ = ค่าซื้อสินค้า (ไฟฟ้า) มี VAT 7% ไม่หัก ณ ที่จ่าย (ซื้อขาย) · ถ้าใบแจ้งหนี้แยกค่าบริการ/บำรุงรักษา ส่วนนั้นหัก 3%
- โอนกรรมสิทธิ์ระบบเมื่อครบสัญญา «ไม่คิดมูลค่า» — สรรพากรอาจถือเป็นการขายในราคาตลาด (VAT) หรือรายได้ของผู้รับ — ผู้ให้บริการควรออกใบกำกับภาษีมูลค่า 0 หรือมูลค่าซาก ปรึกษาผู้สอบบัญชี · ผู้ใช้ไฟฟ้าที่เป็นบริษัทอาจได้สิทธิหักค่าเสื่อม/BOI ถ้าซื้อระบบเอง — PPA จะไม่ได้ (เป็นค่าใช้จ่าย)
fixed tariff vs discount
- ส่วนลดจากค่าไฟการไฟฟ้า: ราคาลอยตาม Ft ผู้ใช้ไฟฟ้าประหยัดแน่นอน X% ทุกเดือน — ผู้ให้บริการรับความเสี่ยงค่าไฟลง
- ราคาคงที่ + escalation: ผู้ให้บริการคำนวณผลตอบแทนได้ ผู้ใช้ไฟฟ้าเสี่ยงถ้าค่าไฟลงต่ำกว่าราคาคงที่ — ควรใส่เงื่อนไข «ไม่สูงกว่าค่าไฟการไฟฟ้า» ถ้าเลือกแบบนี้ (แก้ในข้อ 4.1 ได้)
- การรับประกันผลผลิต (5.1) ใส่ไว้เพราะเป็นหัวใจของ PPA ที่ผู้ใช้ไฟฟ้าไม่ได้ลงทุน · degradation 0.5–0.8%/ปี ตามสเปกแผง
- ตารางราคาซื้อ (ผนวก 3) เป็นตัวเลขที่ต่อรองหนักที่สุด — ปีแรก ๆ ใกล้ราคาลงทุน ลดลงทุกปีจนเป็น 0 ปีสุดท้าย · ใช้ทั้งกรณี buyout และค่าเลิกสัญญา (8.2–8.3) เพื่อไม่ให้มีค่าเสียหายลอย ๆ
เอกสารแนบท้าย
- ผนวก 1 ข้อเสนอโครงการ + แบบติดตั้ง + รายการอุปกรณ์ (ยี่ห้อ/รุ่น/จำนวน/ประสิทธิภาพ) + single line diagram + รายงานสำรวจโครงสร้าง + หนังสือรับรองวิศวกร · ผนวก 2 ตารางบำรุงรักษา · ผนวก 3 ตารางราคาซื้อรายปี · ผนวก 4 หนังสืออนุญาต (การไฟฟ้า/กกพ./อปท.) + กรมธรรม์ · หนังสือรับรอง/บัตร · โฉนด/สัญญาเช่าอาคาร (พิสูจน์สิทธิในสถานที่)
วันลงนาม
- 2 ฉบับ · พยาน 2 คน · ถ้าผู้ใช้ไฟฟ้าเช่าอาคารอยู่ ต้องได้รับความยินยอมจากเจ้าของอาคารเป็นหนังสือก่อน (แนบไว้) · ถ้าอาคารติดจำนอง แจ้งธนาคาร (ข้อ 6 (ง)) · ลงนามบันทึก COD แยกเมื่อระบบเริ่มจ่ายไฟ · ถ่ายรูปหลังคาก่อนติดตั้ง
- รับงาน/ของล่าช้า ให้ทำหนังสือสงวนสิทธิเรียกค่าปรับในวันที่รับทุกครั้ง (ส่งอีเมลหรือเขียนในใบรับก็ได้) แม้สัญญาจะเขียนสงวนสิทธิไว้แล้ว — ถ้ารับไว้โดยไม่สงวนสิทธิ อาจเสียสิทธิเรียกค่าปรับ · กรณีนี้คือตอนลงนามบันทึก COD หลังพ้นกำหนดติดตั้งตามข้อ 3.2 ให้เขียนสงวนสิทธิเรียกค่าเสียหายรายวันตามข้อ 3.3 ไว้ในบันทึกนั้น
ผู้เขียนและผู้ตรวจทาน
เขียนและตรวจทานโดย ภูวรา ครอบตะคุ ทนายความ (ใบอนุญาต 477/2558) · เนติบัณฑิตไทย · น.ม. กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและสารสนเทศ — การเลือกประเด็น การจัดหมวด และคำอธิบายในบทความนี้เป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ของผู้เขียน ส่วนตัวบทกฎหมายที่ยกมาไม่มีลิขสิทธิ์และตรวจกับราชกิจจานุเบกษาได้เสมอ · ทะเบียนบทความ OKC-31240A · หากนำไปใช้ต่อ โปรดระบุชื่อผู้เขียนและลิงก์ต้นฉบับ
คำถามที่พบบ่อย
สัญญาติดตั้งและซื้อขายไฟฟ้าโซลาร์บนหลังคา (Solar PPA) ต้องติดอากรแสตมป์ไหม
PPA แบบนี้มีลักษณะ ซื้อขายไฟฟ้า + ให้ใช้พื้นที่หลังคา + บริการ — ซื้อขายสังหาริมทรัพย์ไม่ติดอากร · การให้ใช้พื้นที่โดยไม่คิดค่าตอบแทนไม่ใช่เช่า · ส่วนบริการติดตั้ง/บำรุงรักษาถ้ามองเป็นจ้างทำของ ติด 1/1,000 ของมูลค่างาน — สำนักงานสรรพากรหลายแห่งตีความต่างกัน แนวปลอดภัย: ติดอากรจ้างทำของบนมูลค่าระบบ (ผนวก 1) ผู้ให้บริการเสีย ถ้าเจ้าของอาคารเรียกค่าใช้พื้นที่หลังคาด้วย จะกลายเป็นเช่า → ติดอากร 0.1% ของค่าเช่าตลอดสัญญา และเช่าเกิน 3 ปีต้องจดทะเบียน (ม.538) — แบบนี้จึงกำหนดให้ใช้ฟรี
สัญญาติดตั้งและซื้อขายไฟฟ้าโซลาร์บนหลังคา (Solar PPA) เสียภาษีอะไรบ้าง
ค่าไฟฟ้าที่จ่ายให้ผู้ให้บริการ = ค่าซื้อสินค้า (ไฟฟ้า) มี VAT 7% ไม่หัก ณ ที่จ่าย (ซื้อขาย) · ถ้าใบแจ้งหนี้แยกค่าบริการ/บำรุงรักษา ส่วนนั้นหัก 3% โอนกรรมสิทธิ์ระบบเมื่อครบสัญญา ไม่คิดมูลค่า — สรรพากรอาจถือเป็นการขายในราคาตลาด (VAT) หรือรายได้ของผู้รับ — ผู้ให้บริการควรออกใบกำกับภาษีมูลค่า 0 หรือมูลค่าซาก ปรึกษาผู้สอบบัญชี · ผู้ใช้ไฟฟ้าที่เป็นบริษัทอาจได้สิทธิหักค่าเสื่อม/BOI ถ้าซื้อระบบเอง — PPA จะไม่ได้ (เป็นค่าใช้จ่าย)
ใช้สัญญาติดตั้งและซื้อขายไฟฟ้าโซลาร์บนหลังคา (Solar PPA)ตอนไหน
โรงงาน โกดัง ห้าง โรงเรียน โรงพยาบาล ที่อยากลดค่าไฟโดยไม่ลงทุนเอง (Private PPA / Solar-as-a-Service) · ผู้ให้บริการโซลาร์ (EPC/ESCO) ใช้เป็นแบบมาตรฐานเสนอลูกค้า มีตารางราคาซื้อและค่าเลิกชัด · บ้านหรืออาคารพาณิชย์ที่ทำ PPA ขนาดเล็ก (เลือกบุคคลธรรมดาได้)
ทำสัญญาติดตั้งและซื้อขายไฟฟ้าโซลาร์บนหลังคา (Solar PPA)ต้องระวังอะไร
ผู้ให้บริการที่ขายไฟให้คนอื่นอาจต้องขอใบอนุญาตจำหน่ายไฟฟ้าจาก กกพ. — เช็กประกาศยกเว้นปีที่ทำสัญญา · หลังคาต้องมีวิศวกรรับรองรับน้ำหนักได้ และแจ้งเทศบาล/อบต. ตามกฎหมายอาคาร · ค่าไฟที่จ่ายเป็นซื้อขายสินค้า มี VAT ไม่หัก ณ ที่จ่าย · โอนระบบฟรีตอนจบอาจมีภาษี ปรึกษาผู้สอบบัญชี · สัญญายาว 10–25 ปี — ขายอาคารต้องให้ผู้ซื้อรับช่วง ไม่งั้นต้องซื้อระบบตามตาราง · อาคารเช่าอยู่หรือติดจำนอง ต้องได้ความยินยอมเจ้าของ/แจ้งธนาคารก่อน
กรณีไหนที่ไม่ควรใช้สัญญาติดตั้งและซื้อขายไฟฟ้าโซลาร์บนหลังคา (Solar PPA)
ซื้อระบบโซลาร์ติดตั้งเองจ่ายครั้งเดียว — ใช้สัญญาจ้างทำของ/ซื้อขายพร้อมติดตั้ง · ขายไฟเข้ากริดให้การไฟฟ้าโดยตรง — ใช้สัญญาซื้อขายไฟฟ้าของการไฟฟ้า (แบบบังคับ) · เช่าหลังคาให้คนอื่นติดโซลาร์ขายไฟให้บุคคลที่สาม — ใช้สัญญาเช่าพื้นที่/เช่าอาคาร · สัญญาเช่าพื้นที่ดาดฟ้าติดตั้งเสาสัญญาณ โซลาร์ หรือป้าย ภาษาอังกฤษ — ใช้ Rooftop and Equipment Site Agreement — สัญญาเช่าพื้นที่ดาดฟ้าติดตั้งเสาสัญญาณ โซลาร์ หรือป้าย ภาษาอังกฤษ · สัญญาซื้อและติดตั้งระบบโซลาร์เซลล์ ภาษาอังกฤษ — ใช้ Solar PV Supply and Installation Agreement — สัญญาซื้อและติดตั้งระบบโซลาร์เซลล์ ภาษาอังกฤษ
ลงนามสัญญาติดตั้งและซื้อขายไฟฟ้าโซลาร์บนหลังคา (Solar PPA)ต้องมีพยานไหม ทำกี่ฉบับ
2 ฉบับ · พยาน 2 คน · ถ้าผู้ใช้ไฟฟ้าเช่าอาคารอยู่ ต้องได้รับความยินยอมจากเจ้าของอาคารเป็นหนังสือก่อน (แนบไว้) · ถ้าอาคารติดจำนอง แจ้งธนาคาร (ข้อ 6 (ง)) · ลงนามบันทึก COD แยกเมื่อระบบเริ่มจ่ายไฟ · ถ่ายรูปหลังคาก่อนติดตั้ง รับงาน/ของล่าช้า ให้ทำหนังสือสงวนสิทธิเรียกค่าปรับในวันที่รับทุกครั้ง (ส่งอีเมลหรือเขียนในใบรับก็ได้) แม้สัญญาจะเขียนสงวนสิทธิไว้แล้ว — ถ้ารับไว้โดยไม่สงวนสิทธิ อาจเสียสิทธิเรียกค่าปรับ · กรณีนี้คือตอนลงนามบันทึก COD หลังพ้นกำหนดติดตั้งตามข้อ 3.2 ให้เขียนสงวนสิทธิเรียกค่าเสียหายรายวันตามข้อ 3.3 ไว้ในบันทึกนั้น
ทำสัญญาติดตั้งและซื้อขายไฟฟ้าโซลาร์บนหลังคา (Solar PPA)ต้องเตรียมเอกสารอะไรแนบท้าย
ผนวก 1 ข้อเสนอโครงการ + แบบติดตั้ง + รายการอุปกรณ์ (ยี่ห้อ/รุ่น/จำนวน/ประสิทธิภาพ) + single line diagram + รายงานสำรวจโครงสร้าง + หนังสือรับรองวิศวกร · ผนวก 2 ตารางบำรุงรักษา · ผนวก 3 ตารางราคาซื้อรายปี · ผนวก 4 หนังสืออนุญาต (การไฟฟ้า/กกพ./อปท.) + กรมธรรม์ · หนังสือรับรอง/บัตร · โฉนด/สัญญาเช่าอาคาร (พิสูจน์สิทธิในสถานที่)
กฎหมายที่อ้างถึงในบทความนี้
ถ้อยคำด้านล่างคัดจากตัวบท 2 มาตรา — ใช้อ้างอิงได้ แต่หากต้องใช้ในชั้นศาล ควรตรวจกับราชกิจจานุเบกษาฉบับทางการอีกครั้ง
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 383
ถ้าเบี้ยปรับที่ริบนั้นสูงเกินส่วน ศาลจะลดลงเป็นจำนวนพอสมควรก็ได้ ในการที่จะวินิจฉัยว่าสมควรเพียงใดนั้น ท่านให้พิเคราะห์ถึงทางได้เสียของเจ้าหนี้ทุกอย่างอันชอบด้วยกฎหมาย ไม่ใช่แต่เพียงทางได้เสียในเชิงทรัพย์สิน เมื่อได้ใช้เงินตามเบี้ยปรับแล้ว สิทธิเรียกร้องขอลดก็เป็นอันขาดไป
หมวด 3 มัดจำและกำหนดเบี้ยปรับ
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 538
เช่าอสังหาริมทรัพย์นั้น ถ้ามิได้มีหลักฐานเป็นหนังสืออย่างหนึ่งอย่างใดลงลายมือชื่อฝ่ายที่ต้องรับผิดเป็นสำคัญ ท่านว่าจะฟ้องร้องให้บังคับคดีหาได้ไม่ ถ้าเช่ามีกำหนดกว่าสามปีขึ้นไป หรือกำหนดตลอดอายุของผู้เช่าหรือผู้ให้เช่าไซร้ หากมิได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ท่านว่าการเช่านั้นจะฟ้องร้องให้บังคับคดีได้แต่เพียงสามปี
หมวด 1 บทเบ็ดเสร็จทั่วไป