สัญญาว่าจ้างทำงาน (พนักงานประจำ) ต้องมีอะไรบ้าง

• ใช้เมื่อรับพนักงานประจำเข้าทำงานโดยไม่มีวันสิ้นสุดการจ้าง
• ใช้เมื่อต้องการสัญญาจ้างครบทั้งค่าจ้าง เวลาทำงาน วันลา ความลับ และลิขสิทธิ์ในฉบับเดียว
• ใช้เมื่อต้องการให้มีระยะทดลองงานสั้น ๆ ในสัญญาประจำ

• ทดลองงานต้องไม่ถึง 120 วัน มิฉะนั้นต้องจ่ายค่าชดเชย และการให้ไม่ผ่านทดลองงานยังต้องบอกกล่าวล่วงหน้า
• หักเงินเดือนได้เฉพาะกรณีที่กฎหมายอนุญาต
• ลิขสิทธิ์ในงานของลูกจ้างเป็นของลูกจ้างถ้าไม่ตกลงโอนเป็นหนังสือ
• ข้อห้ามแข่งขันหลังออกจากงานต้องจำกัดเวลาและพื้นที่พอสมควร

• ถ้าต้องการสัญญาที่มีเป้าหมาย ผู้ประเมิน และการประเมินกลางทางช่วงทดลองงานเป็นหัวใจ ให้ใช้ สัญญาว่าจ้างทำงาน (ทดลองงาน)
• ถ้าจ้างเฉพาะโครงการ งานครั้งคราว หรืองานตามฤดูกาลที่มีวันสิ้นสุด ให้ใช้ สัญญาว่าจ้างทำงาน (มีกำหนดเวลา)
• ถ้าจ้างผู้จัดการใหญ่ที่มีอำนาจอนุมัติเงิน ให้ใช้ สัญญาจ้างผู้บริหารธุรกิจขนาดเล็ก
• ถ้ารับนักศึกษาฝึกงาน ให้ใช้ สัญญาฝึกงานแบบมีค่าตอบแทน · ถ้าจ้างผู้รับจ้างอิสระทำงานเป็นชิ้น ให้ใช้ สัญญาจ้างเหมาบริการรายเดือน (ฟรีแลนซ์ / ผู้รับจ้างอิสระ)
• ถ้ารับพนักงานไปแล้วและต้องการให้ลงนามรับรองเรื่องทรัพย์สินทางปัญญาหรือการใช้บัตรเครดิตบริษัทเพิ่ม ให้ใช้ คำรับรองพนักงาน ทรัพย์สินทางปัญญาและความลับทางการค้า หรือ คำรับรองพนักงาน การใช้บัตรเครดิตสำหรับนิติบุคคล · ถ้าต้องมีคนค้ำประกันการทำงาน ให้ใช้ สัญญาค้ำประกันการทำงาน
• ถ้าคู่สัญญาเป็นชาวต่างชาติหรือต้องการฉบับภาษาอังกฤษ ให้ใช้ Employment Agreement — สัญญาจ้างงาน ภาษาอังกฤษ

สัญญาจ้างแรงงานไม่ต้องปิดอากรแสตมป์ เพราะไม่ใช่ตราสารในบัญชีอัตราอากรแสตมป์ ต่างจากสัญญาจ้างฟรีแลนซ์หรือจ้างเหมา ซึ่งเป็นจ้างทำของตามลักษณะ 4 และต้องปิดอากร ความต่างนี้มาจากลักษณะของสัญญา ไม่ใช่จากชื่อที่เรียก

สัญญานี้เป็นจ้างแรงงานตาม ป.พ.พ. มาตรา 575 และ พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ใช้บังคับเต็มที่ ไม่ว่าสัญญาจะเขียนไว้อย่างไร ข้อตกลงที่ให้สิทธิลูกจ้างน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไม่มีผล และข้อบังคับหรือข้อตกลงที่ทำให้นายจ้างได้เปรียบลูกจ้างเกินสมควร ศาลสั่งให้มีผลเท่าที่เป็นธรรมได้ตามมาตรา 14/1 ข้อ 10.1 ยืนยันหลักนี้ สัญญาจ้างแรงงานไม่ต้องทำเป็นหนังสือ แต่ควรทำ เพราะเป็นหลักฐานเรื่องค่าจ้าง หน้าที่ และการโอนลิขสิทธิ์

นายจ้างต้องขึ้นทะเบียนลูกจ้างในระบบประกันสังคมภายในกำหนด และจ่ายเงินสมทบตาม พ.ร.บ.ประกันสังคม พ.ศ. 2533 นายจ้างที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 10 คนขึ้นไปต้องมีข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานเป็นภาษาไทย รายละเอียดเรื่องเวลาทำงาน ค่าล่วงเวลา วันหยุด วันลา ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน และค่าจ้างขั้นต่ำ อยู่ใน พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงานและประกาศที่ออกตามกฎหมายนั้นซึ่งปรับเปลี่ยนเป็นระยะ สัญญาจึงอ้างสิทธิตามกฎหมายแทนการใส่ตัวเลขตายตัว

นายจ้างต้องหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่ายจากค่าจ้าง ซึ่งเป็นเงินได้ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 40(1) และนำส่งทุกเดือน วิธีคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายจากเงินเดือนให้ตรวจกับสำนักงานบัญชีหรือกรมสรรพากร

การทดลองงานไม่ใช่สัญญาอีกประเภทหนึ่ง พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา 17 วรรคสอง ถือว่าสัญญาจ้างทดลองงานเป็นสัญญาจ้างที่ไม่มีกำหนดระยะเวลา นายจ้างที่ให้ลูกจ้างไม่ผ่านทดลองงานจึงต้องบอกกล่าวล่วงหน้าตามมาตรา 17 หรือจ่ายค่าจ้างแทนการบอกกล่าวตามมาตรา 17/1 ระยะประเมินในสัญญานี้ตั้งไว้ … วัน ซึ่งต้องไม่ถึง 120 วัน เพราะลูกจ้างที่ทำงานครบ 120 วันมีสิทธิได้ค่าชดเชยไม่น้อยกว่าค่าจ้าง 30 วันตามมาตรา 118(1) โดยนับถึงวันที่การเลิกจ้างมีผล ไม่ใช่วันที่แจ้ง นายจ้างจึงต้องแจ้งผลเร็วพอให้การเลิกจ้างมีผลก่อนครบ 120 วัน มิฉะนั้นต้องจ่ายค่าชดเชยด้วย ถ้าต้องการกำหนดเป้าหมาย ผู้ประเมิน และการประเมินกลางทางให้ชัด ให้ใช้สัญญาว่าจ้างทำงาน (ทดลองงาน)สัญญานี้ไม่มีระยะทดลองงาน การเลิกจ้างทุกกรณีเป็นไปตามข้อ 8

การจ้างไม่มีกำหนดระยะเวลาเป็นรูปแบบปกติของการจ้างพนักงานประจำ การบอกเลิกต้องบอกกล่าวล่วงหน้าตามมาตรา 17 และนายจ้างที่เลิกจ้างต้องจ่ายค่าชดเชยตามมาตรา 118 เว้นแต่เข้าเหตุตามมาตรา 119 ถ้างานมีจุดสิ้นสุดจริง เช่น โครงการเฉพาะ งานครั้งคราว หรืองานตามฤดูกาล ให้ใช้สัญญาว่าจ้างทำงาน (มีกำหนดเวลา) ซึ่งเขียนเงื่อนไขตามมาตรา 118 วรรคสามและวรรคสี่ไว้ครบ อย่าเติมวันสิ้นสุดลงในสัญญาฉบับนี้เอง เพราะการจ้างงานปกติของธุรกิจแบบมีวันสิ้นสุดไม่ทำให้นายจ้างพ้นค่าชดเชย

พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา 118 กำหนดค่าชดเชยขั้นต่ำเมื่อนายจ้างเลิกจ้าง ดังนี้

อายุงาน	ค่าชดเชยไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้าย
ครบ 120 วัน แต่ไม่ครบ 1 ปี	30 วัน
ครบ 1 ปี แต่ไม่ครบ 3 ปี	90 วัน
ครบ 3 ปี แต่ไม่ครบ 6 ปี	180 วัน
ครบ 6 ปี แต่ไม่ครบ 10 ปี	240 วัน
ครบ 10 ปี แต่ไม่ครบ 20 ปี	300 วัน
ครบ 20 ปีขึ้นไป	400 วัน

นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยเฉพาะเหตุในมาตรา 119 และต้องระบุเหตุไว้ในหนังสือเลิกจ้าง

นายจ้างหักค่าจ้างได้เฉพาะกรณีที่ พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา 76 กำหนด ข้อ 3.3 จึงไม่มีข้อ "นายจ้างหักค่าเสียหายจากเงินเดือนได้" นายจ้างเรียกเงินประกันการทำงานได้เฉพาะงานตามที่ประกาศภายใต้มาตรา 10 กำหนด ให้ตรวจประกาศฉบับนั้นก่อนเรียกเงินประกัน

ลิขสิทธิ์ในงานที่ลูกจ้างสร้างสรรค์ในการทำงานเป็นของลูกจ้าง เว้นแต่ตกลงกันเป็นหนังสือ นายจ้างได้เพียงสิทธิเผยแพร่งานตามวัตถุประสงค์ของการจ้าง ตาม พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 มาตรา 9 ข้อ 5.2 จึงโอนลิขสิทธิ์ให้นายจ้างเป็นหนังสือ

ข้อห้ามทำงานแข่งขันหลังออกจากงานไม่เป็นโมฆะ แต่ใช้บังคับได้เท่าที่เป็นธรรมและพอสมควรแก่กรณี ตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 5 ศาลพิจารณาจากพื้นที่ ระยะเวลา และความรู้ความสามารถของลูกจ้าง ข้อห้ามที่กว้างเกินไป ศาลจะจำกัดลง

ข้อมูลส่วนบุคคลของลูกจ้างต้องมีฐานทางกฎหมายตาม พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 24 ข้อมูลสุขภาพและประวัติอาชญากรรมเป็นข้อมูลอ่อนไหวตามมาตรา 26 และนายจ้างต้องมีมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยตามมาตรา 37

• คำบรรยายลักษณะงาน
• ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน ถ้ามี
• ประกาศความเป็นส่วนตัวสำหรับพนักงาน
• สำเนาบัตรประชาชนและหลักฐานการศึกษาของลูกจ้าง

ทำสองฉบับข้อความตรงกัน มอบให้ลูกจ้างหนึ่งฉบับในวันลงนาม

เขียนและตรวจทานโดย ภูวรา ครอบตะคุ ทนายความ (ใบอนุญาต 477/2558) · เนติบัณฑิตไทย · น.ม. กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและสารสนเทศ — การเลือกประเด็น การจัดหมวด และคำอธิบายในบทความนี้เป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ของผู้เขียน ส่วนตัวบทกฎหมายที่ยกมาไม่มีลิขสิทธิ์และตรวจกับราชกิจจานุเบกษาได้เสมอ · ทะเบียนบทความ OKC-B8125C · หากนำไปใช้ต่อ โปรดระบุชื่อผู้เขียนและลิงก์ต้นฉบับ