สัญญาจ้างเชื่อมต่อ API ต้องมีอะไรบ้าง

• ใช้เมื่อระบบเดิมต้องเรียก API ภายนอกและมีผลรับส่งข้อมูลชัดเจน
• ใช้เมื่อมีความเสี่ยงคำขอซ้ำ ค่าใช้ API และกุญแจระบบที่ต้องจัดอำนาจ
• ใช้เมื่อจะทดสอบในระบบทดลองก่อนสลับขึ้นระบบจริง

• ตรวจรุ่น API เงื่อนไขผู้ให้บริการและผู้เป็นเจ้าของบัญชีให้ตรงเอกสารแนบ
• ทดสอบการลองซ้ำและเว็บฮุกซ้ำโดยเฉพาะเมื่อรายการเคลื่อนเงินหรือสต็อก
• ค่าใช้ API ของบุคคลภายนอกต้องแยกจากค่าจ้างและมีเพดานพร้อมหลักฐาน
• หากมีข้อมูลลูกค้าจริง ต้องทำข้อตกลงประมวลผลข้อมูลตาม พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ม.40 และตรวจโอนต่างประเทศตาม ม.28–29
• เพดานความรับผิดต้องไม่คลุมการทุจริต จงใจ ประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง การละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล และการยึดกุญแจหรือระบบไว้ต่อรอง ไม่งั้นเสี่ยงถูกตัดทั้งข้อตาม พ.ร.บ.ข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม ม.8

• ถ้าจ้างสร้างระบบใหม่ทั้งระบบโดยแบ่งงวดงาน ให้ใช้ สัญญาจ้างพัฒนาซอฟต์แวร์ / ระบบสารสนเทศ
• ถ้าจ้างสร้างผู้ช่วยที่ใช้โมเดลภาษาและฐานความรู้ ให้ใช้ สัญญาจ้างพัฒนา Chatbot หรือระบบ AI
• ถ้าเป็นการเชื่อมเครื่องมือสำเร็จรูปโดยไม่เขียนโค้ด API เฉพาะ ให้ใช้สัญญาจ้างทำระบบอัตโนมัติเมื่อมีแม่แบบนั้น

สัญญาจ้างเชื่อมต่อ API ส่วนงานสร้างและส่งมอบเข้าลักษณะจ้างทำของตาม ป.พ.พ. มาตรา 587 และบัญชีอัตราอากรแสตมป์ลักษณะ 4 ผู้รับจ้างเป็นผู้เสียอากรและขีดฆ่า อัตรา 1 บาทต่อสินจ้างทุก 1,000 บาทหรือเศษของ 1,000 บาท จากค่าจ้าง … คำนวณอากรได้ (ตามที่ระบบคำนวณจากค่าที่กรอก) คู่ฉบับส่วนนี้ (ตามที่ระบบคำนวณจากค่าที่กรอก) ให้ตรวจลักษณะ 23 ตามจำนวนฉบับที่ลงนาม ค่าใช้ API ที่จ่ายแก่บุคคลภายนอกและแสดงหลักฐานแยกไม่ใช่ค่าจ้างสร้างงานโดยอัตโนมัติ หากมีการแต่งตั้งตัวแทนให้เบิกจ่ายหรือถือเงินแทน ต้องตรวจอากรลักษณะ 21 แยกตามขอบเขตอำนาจ

หากไม่ปิดอากรบริบูรณ์ ตราสารที่ต้องเสียอากรอาจใช้เป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้จนชำระอากรและเงินเพิ่มตามประมวลรัษฎากร มาตรา 118, 113–114 สัญญาอิเล็กทรอนิกส์ให้ตรวจการชำระเป็นตัวเงินและกำหนดเวลา ผู้รับจ้างควรเก็บหลักฐานชำระคู่กับสัญญา

สัญญาจ้างเชื่อมต่อระบบทั่วไปไม่ต้องจดทะเบียน แต่ต้องตรวจสิทธิใช้ API และบัญชีของผู้ว่าจ้างตามเงื่อนไขผู้ให้บริการ หากข้อมูลลูกค้าจริงผ่านระบบ ผู้ว่าจ้างและผู้รับจ้างต้องลงนามข้อตกลงประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลก่อนเปิดสิทธิ โดยใช้แม่แบบสัญญาประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลให้ตรงกับกิจกรรมตาม พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล มาตรา 40 การโอนสิทธิในโค้ดที่สร้างขึ้นใหม่และการระบุชื่อผู้สร้างสรรค์ให้ตรวจ พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ มาตรา 10, 15, 17 และ 18 ตามข้อ 10

ผู้ว่าจ้างที่เป็นนิติบุคคลและจ่ายค่าจ้างทำของแก่ผู้รับที่เข้าเงื่อนไข หักภาษี ณ ที่จ่ายอัตราปกติร้อยละ 3 ตามคำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.4/2528 ข้อ 8 จากค่าจ้างก่อนภาษีมูลค่าเพิ่ม เมื่อยอดตามสัญญาตั้งแต่ 1,000 บาทแม้แบ่งจ่ายต่ำกว่านั้นตามข้อ 12/7 ออกหนังสือรับรองและนำส่งตามกำหนด ตรวจอัตราปัจจุบันก่อนจ่าย ค่า API ที่ผู้ว่าจ้างชำระตรงไม่ใช่รายได้ผู้รับจ้าง ส่วนเงินสำรองจ่ายต้องแยกเอกสารหลักฐานและตรวจการปฏิบัติทางภาษีตามผู้รับเงินกับลักษณะรายการจริง

ผู้รับจ้างที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มเรียกเก็บภาษีตามอัตราปัจจุบันและออกใบกำกับภาษีเมื่อเกิดความรับผิดตามประมวลรัษฎากร มาตรา 78/1 และ 86 เมื่อชำระค่า API ให้ผู้ให้บริการต่างประเทศต้องตรวจภาษีและภาษีมูลค่าเพิ่มของบริการข้ามแดนตามข้อเท็จจริง ไม่สมมติว่าเป็นค่าบริการในประเทศ

งานเชื่อม API ต่างจากงานพัฒนาทั่วไปตรงที่ ของที่เราสร้างวางอยู่บนของที่คนอื่นเป็นเจ้าของ ผู้ให้บริการปลายทางเปลี่ยนรุ่น เปลี่ยนรูปแบบข้อมูล ลดโควตา ขึ้นราคา หรือยกเลิกบริการได้ตลอดเวลา โดยไม่ต้องถามใคร และระบบที่เคยทำงานดีก็หยุดทำงานเองโดยไม่มีใครแก้โค้ด

ข้อ 7 จึงแยกให้ชัดว่า การเปลี่ยนแปลงของผู้ให้บริการไม่ใช่ความบกพร่องของผู้รับจ้าง แต่ก็ไม่ได้แปลว่าไม่มีใครต้องจ่ายค่าแก้ สิ่งที่ต้องตกลงกันไว้ก่อนคือใครเฝ้าดูประกาศของผู้ให้บริการ ใครแจ้งใคร และค่าแก้คิดอย่างไร

ข้อยกเว้นที่สำคัญ คือถ้าผู้รับจ้างรู้อยู่แล้วตอนทำสัญญาว่า API รุ่นนั้นกำลังจะถูกยกเลิก แล้วยังเลือกใช้โดยไม่บอก อันนั้นเป็นความรับผิดของผู้รับจ้าง ไม่ใช่เหตุภายนอก

ข้อ 4.2 เป็นข้อที่มีมูลค่าที่สุดในสัญญาฉบับนี้ และเป็นข้อที่สัญญาจ้างพัฒนาทั่วไปไม่มี

เครือข่ายขาดกลางคัน ปลายทางตอบช้าจนระบบเราคิดว่าล้มเหลวแล้วยิงซ้ำ หรือเว็บฮุกส่งข้อความเดิมมาสองรอบ ทั้งสามอย่างนี้เป็นเรื่องปกติของการเชื่อมระบบ ไม่ใช่เหตุผิดปกติ ผลคือถ้าไม่ได้ออกแบบกันไว้ ลูกค้าอาจถูกตัดเงินสองครั้ง สต็อกอาจถูกตัดซ้ำ หรือออเดอร์เดียวกลายเป็นสองใบ

สิ่งที่ต้องมีคือ เลขอ้างอิงประจำรายการ เพื่อให้ปลายทางรู้ว่าเคยรับคำขอนี้แล้ว บวกกับ กรณีทดสอบที่จำลองการยิงซ้ำและเครือข่ายขาดจริง ตามผนวก ข้อ 4.3 ยังห้ามผู้รับจ้างยิงคำขอซ้ำเองเพื่อลองแก้ปัญหาโดยไม่ให้ผู้ว่าจ้างตรวจก่อน ซึ่งเป็นวิธีที่ทำให้เรื่องเล็กกลายเป็นเรื่องใหญ่

บัญชีของผู้ให้บริการ API ต้องอยู่ในชื่อผู้ว่าจ้าง ผู้รับจ้างได้สิทธิเป็นผู้ใช้รายบุคคลหรือได้กุญแจสำหรับงานนี้เท่านั้น เหตุผลตรงไปตรงมาคือเมื่อเลิกจ้างแล้วต้องเปลี่ยนคนดูแลได้โดยไม่ต้องขอใคร และระบบต้องไม่ดับเพราะบัตรเครดิตที่ผูกไว้เป็นของผู้รับจ้าง

ค่าใช้ API ที่ผู้รับจ้างสำรองจ่ายแทน เป็นเงินของผู้ว่าจ้าง ไม่ใช่รายได้ของผู้รับจ้าง จึงต้องมีหลักฐานทุกรายการ คืนส่วนที่เหลือ และห้ามบวกกำไรเงียบ ๆ นี่คือเหตุผลที่สัญญากำหนดเพดานค่าใช้จ่ายและให้แจ้งเตือนก่อนถึงเพดาน เพราะระบบที่ตั้งค่าผิดหรือติดลูปเรียกซ้ำ ใช้โควตาหมดได้ในไม่กี่ชั่วโมง

ห้ามเขียนกุญแจหรือรหัสจริงลงในสัญญาหรือเอกสารแนบเด็ดขาด ให้ส่งผ่านช่องทางที่ตกลงกันและหมุนเปลี่ยนทันทีหลังส่งมอบงาน

สวิตช์ในข้อ 6.2 ที่ให้ความเงียบเป็นการตรวจรับต้องใช้เฉพาะเมื่อเลือกไว้ ส่งหลักฐานครบ และเตือนก่อนกำหนด มิฉะนั้นอาจเป็นข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรมตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 4 และมาตรา 8; ข้อ 12.2 เรื่องเลิกก่อนเสร็จต้องคิดงานและความเสียหายที่พิสูจน์ได้ตาม ป.พ.พ. มาตรา 605 ไม่ริบค่าจ้างทั้งก้อน

ผู้รับจ้างอิสระตามข้อ 1 ยังต้องดูสภาพงานจริง หากผู้ว่าจ้างบังคับเวลา สถานที่ และวิธีทำงานอย่างต่อเนื่อง อาจเข้าลักษณะจ้างแรงงานตาม ป.พ.พ. มาตรา 575 แทนจ้างทำของตามมาตรา 587 ซึ่งกระทบสิทธิแรงงาน ประกันสังคม และภาษี

• ไม่ระบุว่าเชื่อมกับ API รุ่นไหน — ผู้ให้บริการมักมีหลายรุ่นพร้อมกัน และรุ่นเก่าถูกปิดตามกำหนด ให้เขียนรุ่นไว้ในผนวกพร้อมวันสิ้นสุดการสนับสนุนถ้าประกาศไว้แล้ว
• บัญชี API อยู่ในชื่อผู้รับจ้าง — เลิกจ้างแล้วระบบดับ หรือถูกเรียกค่าไถ่โดยไม่ตั้งใจ ข้อ 2 แก้จุดนี้
• ไม่ตั้งเพดานค่าใช้จ่าย — ลูปเรียกซ้ำหนึ่งครั้งกินโควตาทั้งเดือนได้ และผู้ว่าจ้างมารู้ตอนได้ใบแจ้งหนี้
• ทดสอบแต่ทางที่ถูก — กรณีที่ต้องทดสอบจริงคือทางที่ผิด เครือข่ายขาด ปลายทางตอบช้า และข้อความซ้ำ ซึ่งผนวกกำหนดให้ต้องมี
• สลับขึ้นระบบจริงโดยไม่มีแผนย้อนกลับ — ข้อ 5 บังคับให้มีแผนกลับไปสภาพเดิม เพราะการเชื่อมระบบพังตอนขึ้นจริงคือเวลาที่เสียหายที่สุด
• คิดว่าผู้รับจ้างต้องรับผิดเมื่อ API ล่ม — บริการของคนอื่นล่มไม่ใช่ความผิดผู้รับจ้าง แต่ผู้รับจ้างต้องช่วยวินิจฉัยและบรรเทา ข้อ 11.2 เขียนไว้แล้ว
• ส่งข้อมูลลูกค้าข้ามไปปลายทางโดยไม่ดูว่าเซิร์ฟเวอร์อยู่ไหน — API ต่างประเทศคือการส่งข้อมูลข้ามแดน ต้องตรวจก่อนเปิดใช้ ไม่ใช่หลังเปิด
• จบงานแล้วไม่ได้เอกสาร — ข้อ 10 กำหนดให้ส่งมอบซอร์สโค้ด เอกสาร API รายการส่วนประกอบเดิมและโอเพนซอร์ส อย่ารอจนถึงวันเลิกจ้างค่อยถาม

• ผังระบบต้นทาง–ปลายทาง รายการจุดเชื่อมต่อ รุ่น API ทิศทางและประเภทข้อมูล พร้อมสำเนาข้อกำหนดการใช้
• ตารางโควตา อัตราเรียกใช้ งบและผู้ชำระ ใบแจ้งหนี้ของผู้ให้บริการ พร้อมสิทธิผู้ดูแลบัญชี
• กรณีทดสอบคำขอซ้ำ เว็บฮุกซ้ำ ความล่าช้าและเครือข่ายขาด รวมหลักฐานกระทบยอดเงินหรือสต็อก
• แผนสลับระบบทดสอบสู่ระบบจริงและย้อนกลับ เอกสาร API ซอร์สโค้ด รายการส่วนประกอบเดิมและโอเพนซอร์ส
• หากมีข้อมูลส่วนบุคคล แนบข้อตกลงประมวลผลตามมาตรา 37, 39, 40 และตรวจการโอนต่างประเทศตามมาตรา 28–29 รวมประเทศปลายทางและผู้รับข้อมูล

ทำสองฉบับข้อความตรงกัน เก็บฝ่ายละฉบับ ลงชื่อกำกับเอกสารแนบ พยานลงชื่อเมื่อมี ตรวจว่าบัญชี API อยู่ในชื่อผู้ว่าจ้างและช่องกู้คืนใช้ได้จริง ห้ามแนบกุญแจจริงหรือรหัสผ่านในสัญญา หากฝ่าฝืนข้อ 2, 4, 8 หรือ 10 ให้หยุดสิทธิที่เสี่ยง เก็บหลักฐาน แจ้งอีกฝ่าย และใช้สิทธิเรียกค่าเสียหายหรือเลิกสัญญาตามข้อ 11–12 เงินที่ผู้รับจ้างรับไว้แทนต้องส่งคืนตาม ป.พ.พ. มาตรา 810–811 การเข้าระบบหลังเพิกถอนสิทธิอาจเป็นความผิดตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 มาตรา 5–10 ต้องตรวจข้อเท็จจริงก่อนกล่าวหา

เขียนและตรวจทานโดย ภูวรา ครอบตะคุ ทนายความ (ใบอนุญาต 477/2558) · เนติบัณฑิตไทย · น.ม. กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและสารสนเทศ — การเลือกประเด็น การจัดหมวด และคำอธิบายในบทความนี้เป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ของผู้เขียน ส่วนตัวบทกฎหมายที่ยกมาไม่มีลิขสิทธิ์และตรวจกับราชกิจจานุเบกษาได้เสมอ · ทะเบียนบทความ OKC-35CF1C · หากนำไปใช้ต่อ โปรดระบุชื่อผู้เขียนและลิงก์ต้นฉบับ