สัญญาจ้างพัฒนา Chatbot หรือระบบ AI ต้องมีอะไรบ้าง
สัญญาจ้างพัฒนาแชตบอตหรือระบบที่ทำงานบนโมเดลปัญญาประดิษฐ์ โดยวัดผลด้วยเกณฑ์ความแม่นยำ และแยกให้ชัดว่าใครจ่ายค่าโมเดลกับข้อมูลของใครห้ามนำไปฝึก · ค่าใช้งานโมเดลและค่าคลาวด์ที่ผู้พัฒนาจ่ายแทน เป็นเงินของผู้ว่าจ้างตาม ป.พ.พ. ม.810 และ ม.811 ต้องมีหลักฐานและเพดาน ห้ามบวกกำไรเงียบ
| ใช้เมื่อ | ใช้เมื่อจ้างทำแชตบอตตอบลูกค้าบนเว็บไซต์ LINE หรือเพจ |
|---|---|
| อากรแสตมป์ | สัญญาจ้างพัฒนาระบบเป็นการจ้างทำของ เข้าลักษณะตราสาร 4 ของบัญชีอัตราอากรแสตมป์ — 1 บาท ต่อทุก 1,000 บาทหรือเศษของ 1,000 บาทของสินจ้าง สัญญาฉบับนี้คำนวณได้ ตามที่ระบบคำนวณจากค่าที่กรอก · คู่ฉบับที่เก็บไว้อีกฝ่ายติดอากรอีก (ตามที่ระบบคำนวณจากค่าที่กรอก) (ลักษณะ 23) ผู้รับจ้างเป็นผู้เสียอากรและเป็นผู้ขีดฆ่า ทั้งสองอย่างเป็นหน้าที่ของฝ่ายเดียวกัน ต่างจากสัญญากู้ยืมที่แยกคนละฝ่าย ขีดฆ่าคือเขียนวันเดือนปีหรือลายมือชื่อคร่อมรอยต่อระหว่างแสตมป์กับเนื้อกระดาษ ติดแล้วไม่ขีดฆ่าถือว่ายังไม่บริบูรณ์ ค่าใช้งานโมเดลและค่าคลาวด์ไม่ใช่สินจ้าง จึงไม่นำมารวมคำนวณอากร เพราะเป็นเงินที่ผู้ว่าจ้างจ่ายให้ผู้ให้บริการภายนอก ไม่ใช่ค่าตอบแทนของผู้พัฒนา — เหตุผลเดียวกับที่ข้อ 2.4 แยกเงินก้อนนี้ออกจากค่าจ้าง สินจ้างตั้งแต่ 1,000,000 บาทขึ้นไปต้องชำระอากรเป็นตัวเงินแทนการปิดแสตมป์ โดยนำตราสารไปสลักหลังก่อนทำสัญญาหรือภายใน 15 วันนับแต่วันถัดจากวันทำสัญญา ถ้าลงลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ ต้องชำระอากรเป็นตัวเงินผ่านแบบ อ.ส.9 บนเว็บกรมสรรพากรภายใน 15 วันเช่นกัน ติดแสตมป์ดวงไม่ได้ ไม่ปิดอากรให้บริบูรณ์ ใช้สัญญาเป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้จนกว่าจะเสียอากรครบพร้อมเงินเพิ่ม |
| ภาษี | ค่าจ้างพัฒนาระบบเป็นการรับจ้างทำของ ผู้ว่าจ้างที่เป็นบริษัท ห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล หรือนิติบุคคลอื่น ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายร้อยละ 3 ตามคำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.4/2528 ข้อ 8 และนำส่งภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป พร้อมออกหนังสือรับรองการหักภาษีให้ผู้พัฒนา จุดที่สับสนกันมากที่สุดคือสัญญาแบบนี้มีเงินสามประเภทในฉบับเดียว ให้แยกบรรทัดในใบแจ้งหนี้เสมอ อัตราเท่ากันทั้งสามแถวแรก แต่คนละประเภทเงินได้ ซึ่งมีผลต่อการยื่นแบบและการหักค่าใช้จ่ายของผู้รับเงิน ส่วนแถวสุดท้ายถ้าออกใบแจ้งหนี้รวมกับค่าจ้าง จะกลายเป็นรายได้ของผู้พัฒนาทั้งก้อนและถูกหักภาษีเกินจริง ถ้าจ่ายค่าโมเดลหรือค่าคลาวด์ตรงไปยังผู้ให้บริการต่างประเทศ มีกฎอีกชุดหนึ่ง ทั้งการหักภาษี ณ ที่จ่ายสำหรับเงินได้ที่จ่ายไปต่างประเทศกับอนุสัญญาภาษีซ้อน และการนำส่งภาษีมูลค่าเพิ่มแทนผู้ประกอบการต่างประเทศ ให้ตรวจกับผู้ทำบัญชีก่อนจ่ายรอบแรก เพราะเป็นรายการที่เกิดทุกเดือนและย้อนแก้ยาก |
| แบบที่กฎหมายกำหนด | สัญญาจ้างพัฒนาระบบไม่ต้องจดทะเบียนและไม่มีแบบบังคับ แต่มีเอกสารบังคับหนึ่งฉบับที่คนลืมบ่อยที่สุด คือ ถ้าผู้พัฒนาเข้าถึงหรือประมวลผลข้อมูลผู้ใช้แทนผู้ว่าจ้าง กฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลบังคับให้ต้องมี สัญญาประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล แนบท้าย ไม่ใช่ทางเลือก และถ้าไม่มี ผู้ว่าจ้างเป็นฝ่ายผิดเอง ไม่ใช่ผู้พัฒนา ในคลังของเว็บนี้มีแบบฟอร์มนั้นแยกไว้แล้ว ให้ใช้ สัญญาประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล (ผู้ควบคุม–ผู้ประมวลผล) เป็นผนวก อย่าเขียนย่อ ๆ ลงในสัญญาหลัก เพราะเนื้อหาที่กฎหมายต้องการมีมากกว่าหนึ่งย่อหน้า ประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายเฉพาะว่าด้วยปัญญาประดิษฐ์ ข้อผูกพันทั้งหมดในสัญญานี้จึงมาจากกฎหมายสัญญา ลิขสิทธิ์ ข้อมูลส่วนบุคคล และกฎหมายทั่วไป ถ้ามีใครอ้างว่าต้องทำตาม "กฎหมาย AI ของไทย" ให้ขอชื่อพระราชบัญญัติและเลขมาตรา |
| มาตราที่อ้าง | ป.พ.พ. ม.587, 591, 595, 600, 605, 810, 811, 204, 224, 383, 387, 391, 420; พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ พ.ศ.2537 ม.4(2), 9, 10, 15, 17, 18; พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ.2562 ม.19, 24, 27, 28, 29, 37, 40; พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ.2540 ม.4, 5, 8; ประมวลรัษฎากร ม.113–114, 118 และบัญชีอัตราอากรแสตมป์ ลักษณะ 4 กับ 23; คำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.4/2528 ข้อ 8, 12/1 |
| ค่าใช้แบบฟอร์มบนเว็บนี้ | 349 บาท |
ใช้สัญญาฉบับนี้เมื่อไร
- ใช้เมื่อจ้างทำแชตบอตตอบลูกค้าบนเว็บไซต์ LINE หรือเพจ
- ใช้เมื่อจ้างทำระบบที่ใช้โมเดลภาษาช่วยสรุป ค้นหา หรือจัดหมวดหมู่เอกสารภายใน
- ใช้เมื่อต้องกำหนดว่าใครออกค่าใช้งานโมเดลหลังระบบขึ้นใช้งานจริง
- ใช้เมื่อต้องตกลงเกณฑ์ว่าระบบตอบถูกแค่ไหนจึงถือว่าตรวจรับได้
จุดที่พลาดบ่อยและต้องระวัง
- ค่าใช้งานโมเดลและค่าคลาวด์ที่ผู้พัฒนาจ่ายแทน เป็นเงินของผู้ว่าจ้างตาม ป.พ.พ. ม.810 และ ม.811 ต้องมีหลักฐานและเพดาน ห้ามบวกกำไรเงียบ
- งานที่จ้างทำ ลิขสิทธิ์เป็นของผู้ว่าจ้าง เว้นแต่ตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่นตาม พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ม.10 จึงต้องเขียนให้ชัดทั้งชิ้นงาน เฟรมเวิร์กเดิมของผู้พัฒนา และโอเพนซอร์ส
- บทสนทนาของผู้ใช้เป็นข้อมูลส่วนบุคคล ผู้พัฒนาที่เก็บหรือประมวลผลให้เป็นผู้ประมวลผล ต้องมีข้อตกลงตาม PDPA ม.40 และตรวจว่าเซิร์ฟเวอร์โมเดลอยู่ต่างประเทศหรือไม่ตาม ม.28 และ ม.29
- ระบบที่ใช้โมเดลภาษาให้คำตอบผิดได้โดยสภาพ ต้องกำหนดเกณฑ์ความแม่นยำที่วัดได้ และกำหนดงานที่ต้องให้คนตรวจก่อนนำผลไปใช้
- อย่าให้ระบบตอบคำถามทางการแพทย์ กฎหมาย การลงทุน หรือทำรายการที่มีผลทางการเงินโดยไม่มีคนตรวจ
- ผู้ให้บริการโมเดลเปลี่ยนหรือยกเลิกรุ่นได้ ซึ่งทำให้ระบบเปลี่ยนพฤติกรรมเองโดยไม่มีใครแก้โค้ด ต้องตกลงล่วงหน้าว่าใครรับภาระย้ายระบบ
- ประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายเฉพาะว่าด้วยปัญญาประดิษฐ์ ข้อผูกพันทั้งหมดจึงมาจากสัญญา ลิขสิทธิ์ ข้อมูลส่วนบุคคล และกฎหมายทั่วไป
กรณีที่ไม่ควรใช้ฉบับนี้
- ไม่เหมาะเมื่อจ้างพัฒนาระบบที่ทำงานแบบกำหนดผลได้แน่นอนโดยไม่มีโมเดล ให้ใช้ สัญญาจ้างพัฒนาซอฟต์แวร์ / ระบบสารสนเทศ
- ไม่เหมาะเมื่อจ้างคนจริงมาตอบแชตลูกค้าเป็นรายเดือน ให้ใช้ สัญญาจ้างแอดมินเพจและตอบแชตลูกค้า
- ไม่เหมาะเมื่อซื้อบริการแชตบอตสำเร็จรูปแบบรายเดือนที่ผู้ให้บริการโฮสต์เอง ซึ่งเป็นสัญญาให้บริการ ไม่ใช่การจ้างพัฒนา
- สัญญาจ้างติดตั้งแชตบอตและระบบอัตโนมัติด้วย AI ภาษาอังกฤษ — ใช้ AI Implementation and Automation Agreement — สัญญาจ้างติดตั้งแชตบอตและระบบอัตโนมัติด้วย AI ภาษาอังกฤษ
อากรแสตมป์
สัญญาจ้างพัฒนาระบบเป็นการจ้างทำของ เข้าลักษณะตราสาร 4 ของบัญชีอัตราอากรแสตมป์ — 1 บาท ต่อทุก 1,000 บาทหรือเศษของ 1,000 บาทของสินจ้าง สัญญาฉบับนี้คำนวณได้ ตามที่ระบบคำนวณจากค่าที่กรอก · คู่ฉบับที่เก็บไว้อีกฝ่ายติดอากรอีก (ตามที่ระบบคำนวณจากค่าที่กรอก) (ลักษณะ 23)
ผู้รับจ้างเป็นผู้เสียอากรและเป็นผู้ขีดฆ่า ทั้งสองอย่างเป็นหน้าที่ของฝ่ายเดียวกัน ต่างจากสัญญากู้ยืมที่แยกคนละฝ่าย ขีดฆ่าคือเขียนวันเดือนปีหรือลายมือชื่อคร่อมรอยต่อระหว่างแสตมป์กับเนื้อกระดาษ ติดแล้วไม่ขีดฆ่าถือว่ายังไม่บริบูรณ์
- ค่าใช้งานโมเดลและค่าคลาวด์ไม่ใช่สินจ้าง จึงไม่นำมารวมคำนวณอากร เพราะเป็นเงินที่ผู้ว่าจ้างจ่ายให้ผู้ให้บริการภายนอก ไม่ใช่ค่าตอบแทนของผู้พัฒนา — เหตุผลเดียวกับที่ข้อ 2.4 แยกเงินก้อนนี้ออกจากค่าจ้าง
- สินจ้างตั้งแต่ 1,000,000 บาทขึ้นไปต้องชำระอากรเป็นตัวเงินแทนการปิดแสตมป์ โดยนำตราสารไปสลักหลังก่อนทำสัญญาหรือภายใน 15 วันนับแต่วันถัดจากวันทำสัญญา
- ถ้าลงลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ ต้องชำระอากรเป็นตัวเงินผ่านแบบ อ.ส.9 บนเว็บกรมสรรพากรภายใน 15 วันเช่นกัน ติดแสตมป์ดวงไม่ได้
- ไม่ปิดอากรให้บริบูรณ์ ใช้สัญญาเป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้จนกว่าจะเสียอากรครบพร้อมเงินเพิ่ม
การจดทะเบียน / แบบที่กฎหมายกำหนด
สัญญาจ้างพัฒนาระบบไม่ต้องจดทะเบียนและไม่มีแบบบังคับ แต่มีเอกสารบังคับหนึ่งฉบับที่คนลืมบ่อยที่สุด คือ ถ้าผู้พัฒนาเข้าถึงหรือประมวลผลข้อมูลผู้ใช้แทนผู้ว่าจ้าง กฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลบังคับให้ต้องมี สัญญาประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล แนบท้าย ไม่ใช่ทางเลือก และถ้าไม่มี ผู้ว่าจ้างเป็นฝ่ายผิดเอง ไม่ใช่ผู้พัฒนา
ในคลังของเว็บนี้มีแบบฟอร์มนั้นแยกไว้แล้ว ให้ใช้ «สัญญาประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล (ผู้ควบคุม–ผู้ประมวลผล)» เป็นผนวก อย่าเขียนย่อ ๆ ลงในสัญญาหลัก เพราะเนื้อหาที่กฎหมายต้องการมีมากกว่าหนึ่งย่อหน้า
ประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายเฉพาะว่าด้วยปัญญาประดิษฐ์ ข้อผูกพันทั้งหมดในสัญญานี้จึงมาจากกฎหมายสัญญา ลิขสิทธิ์ ข้อมูลส่วนบุคคล และกฎหมายทั่วไป ถ้ามีใครอ้างว่าต้องทำตาม "กฎหมาย AI ของไทย" ให้ขอชื่อพระราชบัญญัติและเลขมาตรา
ภาษี
ค่าจ้างพัฒนาระบบเป็นการรับจ้างทำของ ผู้ว่าจ้างที่เป็นบริษัท ห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล หรือนิติบุคคลอื่น ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายร้อยละ 3 ตามคำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.4/2528 ข้อ 8 และนำส่งภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป พร้อมออกหนังสือรับรองการหักภาษีให้ผู้พัฒนา
จุดที่สับสนกันมากที่สุดคือสัญญาแบบนี้มีเงินสามประเภทในฉบับเดียว ให้แยกบรรทัดในใบแจ้งหนี้เสมอ
| รายการ | ประเภทเงินได้ | หัก ณ ที่จ่าย |
|---|---|---|
| ค่าจ้างพัฒนาระบบ | จ้างทำของ | 3% (ข้อ 8) |
| ค่าดูแลรายเดือนหลังส่งมอบ | ค่าบริการ ม.40(8) | 3% (ข้อ 12/1) |
| ค่าอนุญาตใช้ซอฟต์แวร์หรือเครื่องมือของผู้พัฒนา | ค่าสิทธิ ม.40(3) | 3% (ข้อ 3/2) |
| ค่าใช้งานโมเดลและคลาวด์ที่สำรองจ่ายแทน | ไม่ใช่รายได้ของผู้พัฒนา | ไม่หัก |
อัตราเท่ากันทั้งสามแถวแรก แต่คนละประเภทเงินได้ ซึ่งมีผลต่อการยื่นแบบและการหักค่าใช้จ่ายของผู้รับเงิน ส่วนแถวสุดท้ายถ้าออกใบแจ้งหนี้รวมกับค่าจ้าง จะกลายเป็นรายได้ของผู้พัฒนาทั้งก้อนและถูกหักภาษีเกินจริง
ถ้าจ่ายค่าโมเดลหรือค่าคลาวด์ตรงไปยังผู้ให้บริการต่างประเทศ มีกฎอีกชุดหนึ่ง ทั้งการหักภาษี ณ ที่จ่ายสำหรับเงินได้ที่จ่ายไปต่างประเทศกับอนุสัญญาภาษีซ้อน และการนำส่งภาษีมูลค่าเพิ่มแทนผู้ประกอบการต่างประเทศ ให้ตรวจกับผู้ทำบัญชีก่อนจ่ายรอบแรก เพราะเป็นรายการที่เกิดทุกเดือนและย้อนแก้ยาก
ค่าโทเคนเป็นเงินของใคร
นี่คือข้อที่ต่างจากสัญญาพัฒนาซอฟต์แวร์ธรรมดามากที่สุด — ระบบ AI มีค่าใช้จ่ายที่วิ่งต่อเนื่องหลังส่งมอบ และมักไม่มีใครคุยกันตอนเซ็น
เมื่อผู้พัฒนาจ่ายค่าโมเดลหรือค่าคลาวด์แทนผู้ว่าจ้าง เงินก้อนนั้นเป็นเงินที่รับไว้แทน ตามหลักของกฎหมายตัวแทน ผู้พัฒนาจึงต้องส่งมอบหลักฐานทุกรายการและคืนส่วนที่เหลือ และถ้าเอาไปใช้เพื่อการอื่นต้องเสียดอกเบี้ย ข้อ 2.4 จึงเขียนว่าห้ามบวกกำไรเงียบและห้ามหักกลบกับค่าจ้างของตัวเอง
ทางที่ปลอดภัยที่สุดคือให้บัญชีอยู่ในชื่อผู้ว่าจ้างตั้งแต่วันแรก แล้วผู้พัฒนาเข้าใช้ในฐานะผู้ใช้รายบุคคล เพราะ
- ผู้ว่าจ้างเห็นค่าใช้จ่ายจริงตลอดเวลา ไม่ต้องเชื่อใบแจ้งหนี้
- เปลี่ยนผู้ดูแลได้โดยไม่ต้องย้ายบัญชี ซึ่งเป็นจุดที่ระบบมักพังตอนเลิกจ้าง
- ถ้าผู้พัฒนาหายไป ระบบไม่ดับตามเพราะบัตรเครดิตที่ผูกไว้เป็นของเขา
และต้องตั้งเพดานกับการแจ้งเตือนเสมอ เพราะระบบที่ตั้งค่าผิดหรือถูกยิงถล่ม ใช้เงินหมดได้ในไม่กี่ชั่วโมง
ตรวจรับระบบที่ตอบไม่เหมือนเดิมทุกครั้ง
ซอฟต์แวร์ทั่วไปตรวจรับด้วยการทดสอบทีละฟังก์ชันว่าผ่านหรือไม่ผ่าน แต่ระบบที่ใช้โมเดลภาษาตอบคำถามเดิมสองครั้งอาจได้คำตอบไม่เหมือนกัน ถ้าเขียนสัญญาว่า "ระบบต้องตอบถูกต้อง" จะไม่มีใครพิสูจน์อะไรได้เลย และกลายเป็นข้อพิพาทที่ไม่มีทางจบ
วิธีที่ใช้ได้จริงและสัญญาฉบับนี้เลือกใช้คือ ชุดคำถามทดสอบที่ตกลงกันไว้ก่อนเริ่มงาน พร้อมเกณฑ์เป็นตัวเลข
- เขียนชุดคำถามจริงจากงานจริง ไม่ใช่คำถามที่แต่งให้บอตตอบง่าย
- ตกลงว่า ใครเป็นคนตัดสินว่าคำตอบถูก และถูกแปลว่าอะไร
- ใช้ชุดเดิมทุกรอบ ไม่งั้นเทียบผลกันไม่ได้
- เกณฑ์ร้อยละ 85 ไม่ได้แปลว่ายอมรับความผิดพลาด แต่แปลว่าอีกร้อยละ 15 ต้องมีทางออก ซึ่งคือการส่งต่อให้คนตามข้อ 6.2
ข้อ 5.4 เขียนไว้ด้วยว่าผลทดสอบซ้ำที่ต่างกันเล็กน้อยไม่ถือเป็นการผิดสัญญา หากยังอยู่ในเกณฑ์ เพราะเป็นธรรมชาติของเทคโนโลยี ไม่ใช่ความบกพร่องของผู้พัฒนา
ข้อที่คนจ้างทำระบบ AI พลาดบ่อย
- ไม่พูดเรื่องข้อมูลถูกนำไปฝึกโมเดล — บริการของผู้ให้บริการโมเดลบางรายเปิดทางเลือกนี้ไว้เป็นค่าตั้งต้น ข้อ 4.1 จึงตั้งค่าเริ่มต้นว่าห้าม และบังคับให้ผู้พัฒนาไปปิดสวิตช์นั้นในบัญชีบริการด้วย ไม่ใช่แค่สัญญากับผู้พัฒนา
- คิดว่าบอตพูดแทนบริษัทได้เลย — คำตอบของบอตคือข้อความที่บริษัทสื่อสารออกไป ถ้าบอตบอกราคาผิดหรือรับปากเงื่อนไขที่ให้ไม่ได้ บริษัทเป็นคนอธิบายกับลูกค้า ข้อ 6.3 จึงให้ระบุงานที่ต้องมีคนตรวจก่อนเสมอ
- ไม่ได้บอกผู้ใช้ว่าคุยกับระบบ — นอกจากเป็นเรื่องความเป็นธรรมต่อผู้บริโภคแล้ว ยังทำให้บริษัทเถียงยากขึ้นมากเมื่อเกิดข้อพิพาท ข้อ 6.2 บังคับให้แสดงข้อความและต้องส่งต่อให้คนได้
- ลืมว่าบทสนทนาคือข้อมูลส่วนบุคคล — ผู้ใช้พิมพ์ชื่อ เบอร์ เลขที่ออเดอร์ และบางครั้งเรื่องสุขภาพลงไปในแชต ข้อ 7 จึงกำหนดอายุการเก็บ การลบ และเวลาแจ้งเหตุละเมิด
- ไม่รู้ว่าเซิร์ฟเวอร์โมเดลอยู่ประเทศไหน — ผู้ให้บริการโมเดลส่วนใหญ่ประมวลผลนอกประเทศ ซึ่งเป็นการส่งข้อมูลข้ามแดนที่ต้องมีมาตรการรองรับ ข้อ 7.2 บังคับให้ระบุและให้ตรวจก่อนเริ่มส่ง
- จ่ายครบแล้วแต่ไม่ได้พรอมป์ — คำสั่งระบบและชุดตัวอย่างที่ปรับจูนไว้คือหัวใจของระบบ ถ้าไม่ส่งมอบ เปลี่ยนผู้ดูแลทีไรต้องเริ่มใหม่ ข้อ 4.3 และ 8.4 จึงบังคับให้ส่งมอบพร้อมระบบ
- ไม่เตรียมรับมือตอนผู้ให้บริการเปลี่ยนรุ่นโมเดล — ระบบเปลี่ยนพฤติกรรมเองได้โดยไม่มีใครแก้โค้ด ข้อ 9 จึงแยกว่าอะไรผู้พัฒนาต้องแก้ฟรีในระยะรับประกัน และอะไรเป็นงานเพิ่มเติม
- เขียนว่าไม่รับประกันความถูกต้องแล้วจบ — ข้อความแบบนั้นกว้างจนอาจถูกตัดทิ้งทั้งข้อในฐานะข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม สัญญาฉบับนี้จึงถ่วงด้วยเกณฑ์ที่วัดได้ในข้อ 5 และหน้าที่แก้ไขในข้อ 12 แทน
เอกสารแนบท้ายสัญญา
- ผนวก 1 ขอบเขตงาน … และสิ่งที่ไม่อยู่ในขอบเขต … พร้อมตัวอย่างบทสนทนาที่คาดหวัง
- ผนวก 2 ชุดคำถามทดสอบตาม … พร้อมเฉลย ผู้ตัดสิน และแบบบันทึกผลแต่ละรอบ
- ผนวก 3 รายการฐานความรู้ … พร้อมที่มาและสิทธิใช้ของแต่ละแหล่ง
- ผนวก 4 รายการบัญชีบริการภายนอก ผู้ถือบัญชี วิธีชำระเงิน และเพดาน … พร้อมการตั้งแจ้งเตือน
- ผนวก 5 สัญญาประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลตาม … ซึ่งกฎหมายบังคับให้ต้องมีผนวก 5 บันทึกยืนยันว่าผู้พัฒนาไม่เข้าถึงข้อมูลผู้ใช้จริง พร้อมวิธีขออนุมัติเป็นรายครั้งเมื่อจำเป็นต้องเข้าถึงเพื่อแก้ปัญหา
- ผนวก 6 รายการส่งมอบ … พร้อมแบบลงชื่อรับมอบทีละรายการ
- ผนวก 7 ส่วนประกอบโอเพนซอร์ส … และเฟรมเวิร์กเดิมของผู้พัฒนา …
สงวนสิทธิเรียกค่าปรับ
รับงาน/ของล่าช้า ให้ทำหนังสือสงวนสิทธิเรียกค่าปรับในวันที่รับทุกครั้ง (ส่งอีเมลหรือเขียนในใบรับก็ได้) แม้สัญญาจะเขียนสงวนสิทธิไว้แล้ว — ถ้ารับไว้โดยไม่สงวนสิทธิ อาจเสียสิทธิเรียกค่าปรับ
วันลงนาม
ทำสองฉบับข้อความตรงกัน ลงลายมือชื่อทั้งสองฝ่าย ลงชื่อกำกับทุกหน้าและเอกสารแนบทุกชุด ตรวจอำนาจลงนามและหนังสือรับรองของฝ่ายที่เป็นนิติบุคคล ผู้พัฒนาเป็นผู้ติดอากรแสตมป์และขีดฆ่า
ทำสามอย่างนี้ก่อนเริ่มงานจริง ไม่ใช่ตอนตรวจรับ — เขียนชุดคำถามทดสอบตามผนวก 2 ให้เสร็จและตกลงเฉลยกันทั้งสองฝ่าย · เปิดบัญชีผู้ให้บริการโมเดลในชื่อผู้ว่าจ้างพร้อมตั้งเพดานและแจ้งเตือน · และไปปิดสวิตช์การนำข้อมูลไปปรับปรุงบริการในบัญชีนั้นแล้วถ่ายภาพหน้าจอเก็บไว้ ทั้งสามอย่างนี้ทำทีหลังไม่ได้ผลเท่าทำก่อน
ผู้เขียนและผู้ตรวจทาน
เขียนและตรวจทานโดย ภูวรา ครอบตะคุ ทนายความ (ใบอนุญาต 477/2558) · เนติบัณฑิตไทย · น.ม. กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและสารสนเทศ — การเลือกประเด็น การจัดหมวด และคำอธิบายในบทความนี้เป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ของผู้เขียน ส่วนตัวบทกฎหมายที่ยกมาไม่มีลิขสิทธิ์และตรวจกับราชกิจจานุเบกษาได้เสมอ · ทะเบียนบทความ OKC-3AB403 · หากนำไปใช้ต่อ โปรดระบุชื่อผู้เขียนและลิงก์ต้นฉบับ
คำถามที่พบบ่อย
สัญญาจ้างพัฒนา Chatbot หรือระบบ AI ต้องติดอากรแสตมป์ไหม
สัญญาจ้างพัฒนาระบบเป็นการจ้างทำของ เข้าลักษณะตราสาร 4 ของบัญชีอัตราอากรแสตมป์ — 1 บาท ต่อทุก 1,000 บาทหรือเศษของ 1,000 บาทของสินจ้าง สัญญาฉบับนี้คำนวณได้ ตามที่ระบบคำนวณจากค่าที่กรอก · คู่ฉบับที่เก็บไว้อีกฝ่ายติดอากรอีก (ตามที่ระบบคำนวณจากค่าที่กรอก) (ลักษณะ 23) ผู้รับจ้างเป็นผู้เสียอากรและเป็นผู้ขีดฆ่า ทั้งสองอย่างเป็นหน้าที่ของฝ่ายเดียวกัน ต่างจากสัญญากู้ยืมที่แยกคนละฝ่าย ขีดฆ่าคือเขียนวันเดือนปีหรือลายมือชื่อคร่อมรอยต่อระหว่างแสตมป์กับเนื้อกระดาษ ติดแล้วไม่ขีดฆ่าถือว่ายังไม่บริบูรณ์ ค่าใช้งานโมเดลและค่าคลาวด์ไม่ใช่สินจ้าง จึงไม่นำมารวมคำนวณอากร เพราะเป็นเงินที่ผู้ว่าจ้างจ่ายให้ผู้ให้บริการภายนอก ไม่ใช่ค่าตอบแทนของผู้พัฒนา — เหตุผลเดียวกับที่ข้อ 2.4 แยกเงินก้อนนี้ออกจากค่าจ้าง สินจ้างตั้งแต่ 1,000,000 บาทขึ้นไปต้องชำระอากรเป็นตัวเงินแทนการปิดแสตมป์ โดยนำตราสารไปสลักหลังก่อนทำสัญญาหรือภายใน 15 วันนับแต่วันถัดจากวันทำสัญญา ถ้าลงลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ ต้องชำระอากรเป็นตัวเงินผ่านแบบ อ.ส.9 บนเว็บกรมสรรพากรภายใน 15 วันเช่นกัน ติดแสตมป์ดวงไม่ได้ ไม่ปิดอากรให้บริบูรณ์ ใช้สัญญาเป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้จนกว่าจะเสียอากรครบพร้อมเงินเพิ่ม
สัญญาจ้างพัฒนา Chatbot หรือระบบ AI เสียภาษีอะไรบ้าง
ค่าจ้างพัฒนาระบบเป็นการรับจ้างทำของ ผู้ว่าจ้างที่เป็นบริษัท ห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล หรือนิติบุคคลอื่น ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายร้อยละ 3 ตามคำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.4/2528 ข้อ 8 และนำส่งภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป พร้อมออกหนังสือรับรองการหักภาษีให้ผู้พัฒนา จุดที่สับสนกันมากที่สุดคือสัญญาแบบนี้มีเงินสามประเภทในฉบับเดียว ให้แยกบรรทัดในใบแจ้งหนี้เสมอ อัตราเท่ากันทั้งสามแถวแรก แต่คนละประเภทเงินได้ ซึ่งมีผลต่อการยื่นแบบและการหักค่าใช้จ่ายของผู้รับเงิน ส่วนแถวสุดท้ายถ้าออกใบแจ้งหนี้รวมกับค่าจ้าง จะกลายเป็นรายได้ของผู้พัฒนาทั้งก้อนและถูกหักภาษีเกินจริง ถ้าจ่ายค่าโมเดลหรือค่าคลาวด์ตรงไปยังผู้ให้บริการต่างประเทศ มีกฎอีกชุดหนึ่ง ทั้งการหักภาษี ณ ที่จ่ายสำหรับเงินได้ที่จ่ายไปต่างประเทศกับอนุสัญญาภาษีซ้อน และการนำส่งภาษีมูลค่าเพิ่มแทนผู้ประกอบการต่างประเทศ ให้ตรวจกับผู้ทำบัญชีก่อนจ่ายรอบแรก เพราะเป็นรายการที่เกิดทุกเดือนและย้อนแก้ยาก
ใช้สัญญาจ้างพัฒนา Chatbot หรือระบบ AIตอนไหน
ใช้เมื่อจ้างทำแชตบอตตอบลูกค้าบนเว็บไซต์ LINE หรือเพจ · ใช้เมื่อจ้างทำระบบที่ใช้โมเดลภาษาช่วยสรุป ค้นหา หรือจัดหมวดหมู่เอกสารภายใน · ใช้เมื่อต้องกำหนดว่าใครออกค่าใช้งานโมเดลหลังระบบขึ้นใช้งานจริง · ใช้เมื่อต้องตกลงเกณฑ์ว่าระบบตอบถูกแค่ไหนจึงถือว่าตรวจรับได้
ทำสัญญาจ้างพัฒนา Chatbot หรือระบบ AIต้องระวังอะไร
ค่าใช้งานโมเดลและค่าคลาวด์ที่ผู้พัฒนาจ่ายแทน เป็นเงินของผู้ว่าจ้างตาม ป.พ.พ. ม.810 และ ม.811 ต้องมีหลักฐานและเพดาน ห้ามบวกกำไรเงียบ · งานที่จ้างทำ ลิขสิทธิ์เป็นของผู้ว่าจ้าง เว้นแต่ตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่นตาม พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ม.10 จึงต้องเขียนให้ชัดทั้งชิ้นงาน เฟรมเวิร์กเดิมของผู้พัฒนา และโอเพนซอร์ส · บทสนทนาของผู้ใช้เป็นข้อมูลส่วนบุคคล ผู้พัฒนาที่เก็บหรือประมวลผลให้เป็นผู้ประมวลผล ต้องมีข้อตกลงตาม PDPA ม.40 และตรวจว่าเซิร์ฟเวอร์โมเดลอยู่ต่างประเทศหรือไม่ตาม ม.28 และ ม.29 · ระบบที่ใช้โมเดลภาษาให้คำตอบผิดได้โดยสภาพ ต้องกำหนดเกณฑ์ความแม่นยำที่วัดได้ และกำหนดงานที่ต้องให้คนตรวจก่อนนำผลไปใช้ · อย่าให้ระบบตอบคำถามทางการแพทย์ กฎหมาย การลงทุน หรือทำรายการที่มีผลทางการเงินโดยไม่มีคนตรวจ · ผู้ให้บริการโมเดลเปลี่ยนหรือยกเลิกรุ่นได้ ซึ่งทำให้ระบบเปลี่ยนพฤติกรรมเองโดยไม่มีใครแก้โค้ด ต้องตกลงล่วงหน้าว่าใครรับภาระย้ายระบบ · ประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายเฉพาะว่าด้วยปัญญาประดิษฐ์ ข้อผูกพันทั้งหมดจึงมาจากสัญญา ลิขสิทธิ์ ข้อมูลส่วนบุคคล และกฎหมายทั่วไป
กรณีไหนที่ไม่ควรใช้สัญญาจ้างพัฒนา Chatbot หรือระบบ AI
ไม่เหมาะเมื่อจ้างพัฒนาระบบที่ทำงานแบบกำหนดผลได้แน่นอนโดยไม่มีโมเดล ให้ใช้ สัญญาจ้างพัฒนาซอฟต์แวร์ / ระบบสารสนเทศ · ไม่เหมาะเมื่อจ้างคนจริงมาตอบแชตลูกค้าเป็นรายเดือน ให้ใช้ สัญญาจ้างแอดมินเพจและตอบแชตลูกค้า · ไม่เหมาะเมื่อซื้อบริการแชตบอตสำเร็จรูปแบบรายเดือนที่ผู้ให้บริการโฮสต์เอง ซึ่งเป็นสัญญาให้บริการ ไม่ใช่การจ้างพัฒนา · สัญญาจ้างติดตั้งแชตบอตและระบบอัตโนมัติด้วย AI ภาษาอังกฤษ — ใช้ AI Implementation and Automation Agreement — สัญญาจ้างติดตั้งแชตบอตและระบบอัตโนมัติด้วย AI ภาษาอังกฤษ
สัญญาจ้างพัฒนา Chatbot หรือระบบ AI ต้องจดทะเบียนหรือทำตามแบบที่กฎหมายกำหนดไหม
สัญญาจ้างพัฒนาระบบไม่ต้องจดทะเบียนและไม่มีแบบบังคับ แต่มีเอกสารบังคับหนึ่งฉบับที่คนลืมบ่อยที่สุด คือ ถ้าผู้พัฒนาเข้าถึงหรือประมวลผลข้อมูลผู้ใช้แทนผู้ว่าจ้าง กฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลบังคับให้ต้องมี สัญญาประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล แนบท้าย ไม่ใช่ทางเลือก และถ้าไม่มี ผู้ว่าจ้างเป็นฝ่ายผิดเอง ไม่ใช่ผู้พัฒนา ในคลังของเว็บนี้มีแบบฟอร์มนั้นแยกไว้แล้ว ให้ใช้ สัญญาประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล (ผู้ควบคุม–ผู้ประมวลผล) เป็นผนวก อย่าเขียนย่อ ๆ ลงในสัญญาหลัก เพราะเนื้อหาที่กฎหมายต้องการมีมากกว่าหนึ่งย่อหน้า ประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายเฉพาะว่าด้วยปัญญาประดิษฐ์ ข้อผูกพันทั้งหมดในสัญญานี้จึงมาจากกฎหมายสัญญา ลิขสิทธิ์ ข้อมูลส่วนบุคคล และกฎหมายทั่วไป ถ้ามีใครอ้างว่าต้องทำตาม "กฎหมาย AI ของไทย" ให้ขอชื่อพระราชบัญญัติและเลขมาตรา
ลงนามสัญญาจ้างพัฒนา Chatbot หรือระบบ AIต้องมีพยานไหม ทำกี่ฉบับ
ทำสองฉบับข้อความตรงกัน ลงลายมือชื่อทั้งสองฝ่าย ลงชื่อกำกับทุกหน้าและเอกสารแนบทุกชุด ตรวจอำนาจลงนามและหนังสือรับรองของฝ่ายที่เป็นนิติบุคคล ผู้พัฒนาเป็นผู้ติดอากรแสตมป์และขีดฆ่า ทำสามอย่างนี้ก่อนเริ่มงานจริง ไม่ใช่ตอนตรวจรับ — เขียนชุดคำถามทดสอบตามผนวก 2 ให้เสร็จและตกลงเฉลยกันทั้งสองฝ่าย · เปิดบัญชีผู้ให้บริการโมเดลในชื่อผู้ว่าจ้างพร้อมตั้งเพดานและแจ้งเตือน · และไปปิดสวิตช์การนำข้อมูลไปปรับปรุงบริการในบัญชีนั้นแล้วถ่ายภาพหน้าจอเก็บไว้ ทั้งสามอย่างนี้ทำทีหลังไม่ได้ผลเท่าทำก่อน
ทำสัญญาจ้างพัฒนา Chatbot หรือระบบ AIต้องเตรียมเอกสารอะไรแนบท้าย
ผนวก 1 ขอบเขตงาน … และสิ่งที่ไม่อยู่ในขอบเขต … พร้อมตัวอย่างบทสนทนาที่คาดหวัง ผนวก 2 ชุดคำถามทดสอบตาม … พร้อมเฉลย ผู้ตัดสิน และแบบบันทึกผลแต่ละรอบ ผนวก 3 รายการฐานความรู้ … พร้อมที่มาและสิทธิใช้ของแต่ละแหล่ง ผนวก 4 รายการบัญชีบริการภายนอก ผู้ถือบัญชี วิธีชำระเงิน และเพดาน … พร้อมการตั้งแจ้งเตือน ผนวก 5 สัญญาประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลตาม … ซึ่งกฎหมายบังคับให้ต้องมีผนวก 5 บันทึกยืนยันว่าผู้พัฒนาไม่เข้าถึงข้อมูลผู้ใช้จริง พร้อมวิธีขออนุมัติเป็นรายครั้งเมื่อจำเป็นต้องเข้าถึงเพื่อแก้ปัญหา ผนวก 6 รายการส่งมอบ … พร้อมแบบลงชื่อรับมอบทีละรายการ ผนวก 7 ส่วนประกอบโอเพนซอร์ส … และเฟรมเวิร์กเดิมของผู้พัฒนา …
กฎหมายที่อ้างถึงในบทความนี้
ถ้อยคำด้านล่างคัดจากตัวบท 27 มาตรา — ใช้อ้างอิงได้ แต่หากต้องใช้ในชั้นศาล ควรตรวจกับราชกิจจานุเบกษาฉบับทางการอีกครั้ง
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 587
อันว่าจ้างทำของนั้น คือสัญญาซึ่งบุคคลคนหนึ่ง เรียกว่าผู้รับจ้าง ตกลงจะทำการงานสิ่งใดสิ่งหนึ่งจนสำเร็จให้แก่บุคคลอีกคนหนึ่ง เรียกว่าผู้ว่าจ้าง และผู้ว่าจ้างตกลงจะให้สินจ้างเพื่อผลสำเร็จแห่งการที่ทำนั้น
ลักษณะ 7 จ้างทำของ
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 591
ถ้าความชำรุดบกพร่องหรือความชักช้าในการที่ทำนั้นเกิดขึ้นเพราะสภาพแห่งสัมภาระซึ่งผู้ว่าจ้างส่งให้ก็ดี เพราะคำสั่งของผู้ว่าจ้างก็ดี ท่านว่าผู้รับจ้างไม่ต้องรับผิด เว้นแต่จะได้รู้อยู่แล้วว่าสัมภาระนั้นไม่เหมาะหรือว่าคำสั่งนั้นไม่ถูกต้องและมิได้บอกกล่าวตักเตือน
ลักษณะ 7 จ้างทำของ
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 595
ถ้าผู้รับจ้างเป็นผู้จัดหาสัมภาระไซร้ ความรับผิดของผู้รับจ้างในการบกพร่องนั้น ท่านให้บังคับด้วยบทแห่งประมวลกฎหมายนี้ ลักษณะซื้อขาย
ลักษณะ 7 จ้างทำของ
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 600
ถ้ามิได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่นในสัญญาไซร้ ท่านว่าผู้รับจ้างจะต้องรับผิดเพื่อการที่ทำชำรุดบกพร่องเพียงแต่ที่ปรากฏขึ้นภายในปีหนึ่งนับแต่วันส่งมอบ หรือที่ปรากฏขึ้นภายในห้าปี ถ้าการที่ทำนั้นเป็นสิ่งปลูกสร้างกับพื้นดิน นอกจากเรือนโรงทำด้วยเครื่องไม้
ลักษณะ 7 จ้างทำของ
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 605
ถ้าการที่จ้างยังทำไม่แล้วเสร็จอยู่ตราบใด ผู้ว่าจ้างอาจบอกเลิกสัญญาได้ เมื่อเสียค่าสินไหมทดแทนให้แก่ผู้รับจ้างเพื่อความเสียหายอย่างใด ๆ อันเกิดแต่การเลิกสัญญานั้น
ลักษณะ 7 จ้างทำของ
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 810
เงินและทรัพย์สินอย่างอื่นบรรดาที่ตัวแทนได้รับไว้เกี่ยวด้วยการเป็นตัวแทนนั้น ท่านว่าตัวแทนต้องส่งให้แก่ตัวการจงสิ้น
หมวด 2 หน้าที่และความรับผิดของตัวแทนต่อตัวการ
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 811
ถ้าตัวแทนเอาเงินซึ่งควรจะได้ส่งแก่ตัวการ หรือซึ่งควรจะใช้ในกิจของตัวการนั้นไปใช้สอยเป็นประโยชน์ตนเสีย ท่านว่าตัวแทนต้องเสียดอกเบี้ยในเงินนั้นนับแต่วันที่ได้เอาไปใช้
หมวด 2 หน้าที่และความรับผิดของตัวแทนต่อตัวการ
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 204
ถ้าหนี้ถึงกำหนดชำระแล้ว และภายหลังแต่นั้นเจ้าหนี้ได้ให้คำเตือนลูกหนี้แล้ว ลูกหนี้ยังไม่ชำระหนี้ไซร้ ลูกหนี้ได้ชื่อว่าผิดนัดเพราะเขาเตือนแล้ว
ส่วนที่ 1 การไม่ชำระหนี้
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 224
หนี้เงินนั้น ให้คิดดอกเบี้ยในระหว่างเวลาผิดนัดในอัตราที่กำหนดตามมาตรา 7 บวกด้วยอัตราเพิ่มร้อยละสองต่อปี ถ้าเจ้าหนี้อาจจะเรียกดอกเบี้ยได้สูงกว่านั้นโดยอาศัยเหตุอย่างอื่นอันชอบด้วยกฎหมาย ก็ให้คงส่งดอกเบี้ยต่อไปตามนั้น
ส่วนที่ 1 การไม่ชำระหนี้
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 383
ถ้าเบี้ยปรับที่ริบนั้นสูงเกินส่วน ศาลจะลดลงเป็นจำนวนพอสมควรก็ได้ ในการที่จะวินิจฉัยว่าสมควรเพียงใดนั้น ท่านให้พิเคราะห์ถึงทางได้เสียของเจ้าหนี้ทุกอย่างอันชอบด้วยกฎหมาย ไม่ใช่แต่เพียงทางได้เสียในเชิงทรัพย์สิน เมื่อได้ใช้เงินตามเบี้ยปรับแล้ว สิทธิเรียกร้องขอลดก็เป็นอันขาดไป
หมวด 3 มัดจำและกำหนดเบี้ยปรับ
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 387
ถ้าคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งไม่ชำระหนี้ อีกฝ่ายหนึ่งจะกำหนดระยะเวลาพอสมควร แล้วบอกกล่าวให้ฝ่ายนั้นชำระหนี้ภายในระยะเวลานั้นก็ได้ ถ้าและฝ่ายนั้นไม่ชำระหนี้ภายในระยะเวลาที่กำหนดให้ไซร้ อีกฝ่ายหนึ่งจะเลิกสัญญาเสียก็ได้
หมวด 4 เลิกสัญญา
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 391
เมื่อคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งได้ใช้สิทธิเลิกสัญญาแล้ว คู่สัญญาแต่ละฝ่ายจำต้องให้อีกฝ่ายหนึ่งได้กลับคืนสู่ฐานะดังที่เป็นอยู่เดิม แต่ทั้งนี้จะให้เป็นที่เสื่อมเสียแก่สิทธิของบุคคลภายนอกหาได้ไม่
หมวด 4 เลิกสัญญา
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 420
ผู้ใดจงใจหรือประมาทเลินเล่อ ทำต่อบุคคลอื่นโดยผิดกฎหมายให้เขาเสียหายถึงแก่ชีวิตก็ดี แก่ร่างกายก็ดี อนามัยก็ดี เสรีภาพก็ดี ทรัพย์สินหรือสิทธิอย่างหนึ่งอย่างใดก็ดี ท่านว่าผู้นั้นทำละเมิดจำต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนเพื่อการนั้น
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ — ลักษณะ 5 ละเมิด (มาตรา 420–437)
พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 มาตรา 4
ในพระราชบัญญัตินี้ “ผู้สร้างสรรค์” หมายความว่า ผู้ทำหรือผู้ก่อให้เกิดงานสร้างสรรค์อย่างใดอย่างหนึ่ง ที่เป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ตามพระราชบัญญัตินี้ “ลิขสิทธิ์” หมายความว่า สิทธิแต่ผู้เดียวที่จะทำการใด ๆ ตามพระราชบัญญัตินี้เกี่ยวกับงาน ที่ผู้สร้างสรรค์ได้ทำขึ้น “วรรณกรรม” หมายความว่า งานนิพนธ์ที่ทำขึ้นทุกชนิด เช่น หนังสือ จุลสาร สิ่งเขียน สิ่งพิมพ์ ปาฐกถา เทศนา คำปราศรัย สุนทรพจน์ และให้หมายความรวมถึงโปรแกรมคอมพิวเตอร์ด้วย - 2 - หมายเหตุ: กรมทรัพย์สินทางปัญญารวบรวมพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์เพื่ออำนวยความสะดวกแก่เจ้าของลิขสิทธิ์ ผู้ประกอบการ และประชาชนทั่วไป หากจะนำไปใช้ในทางกฎหมาย โปรดอ้างอิงพระราชบัญญัติฉบับที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา “โปรแกรมคอมพิวเตอร์” หมายความว่า คำสั่ง ชุดคำสั่ง หรือสิ่งอื่นใดที่นำไปใช้กับ เครื่องคอมพิวเตอร์ เพื่อให้เครื่องคอมพิวเตอร์ทำงานหรือเพื่อให้ได้รับผลอย่างหนึ่งอย่างใด ทั้งนี้ ไม่ว่า จะเป็นภาษาโปรแกรมคอมพิวเตอร์ในลักษณะใด “นาฏกรรม” หมายความว่า งานเกี่ยวกับการรำ การเต้น การทำท่า หรือการแสดงที่ประกอบขึ้น เป็นเรื่องราว และให้หมายความรวมถึงการแสดงโดยวิธีใบ้ด้วย “ศิลปกรรม” หมายความว่า งานอันมีลักษณะอย่างหนึ่งอย่างใดหรือหลายอย่าง ดังต่อไปนี้ (1) งานจิตรกรรม ได้แก่ งานสร้างสรรค์รูปทรงที่ประกอบด้วยเส้น แสง สี หรือสิ่งอื่น อย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างรวมกัน ลงบนวัสดุอย่างเดียวหรือหลายอย่าง (2) งานประติมากรรม ได้แก่ งานสร้างสรรค์รูปทรงที่เกี่ยวกับปริมาตรที่สัมผัสและจับต้องได้ (3) งานภาพพิมพ์ ได้แก่ งานสร้างสรรค์ภาพด้วยกรรมวิธีทางการพิมพ์ และหมายความ รวมถึงแม่พิมพ์หรือแบบพิมพ์ที่ใช้ในการพิมพ์ด้วย (4) งานสถาปัตยกรรม ได้แก่ งานออกแบบอาคารหรือสิ่งปลูกสร้าง งานออกแบบตกแต่ง ภายในหรือภายนอก ตลอดจนบริเวณของอาคารหรือสิ่งปลูกสร้าง หรือการสร้างสรรค์หุ่นจำลองของอาคาร หรือสิ่งปลูกสร้าง (5) งานภาพถ่าย ได้แก่ งานสร้างสรรค์ภาพที่เกิดจากการใช้เครื่องมือบันทึกภาพโดยให้แสง ผ่านเลนซ์ไปยังฟิล์มหรือกระจก และล้างด้วยน้ำยาซึ่งมีสูตรเฉพาะ หรือด้วยกรรมวิธีใด ๆ อันทำให้เกิดภาพขึ้น หรือการบันทึกภาพโดยเครื่องมือหรือวิธีการอย่างอื่น (6) งานภาพประกอบ แผนที่ โครงสร้าง ภาพร่าง หรืองานสร้างสรรค์รูปทรงสามมิติ อันเกี่ยวกับภูมิศาสตร์ ภูมิประเทศ หรือวิทยาศาสตร์ (7) งานศิลปประยุกต์ ได้แก่ งานที่นำเอางานตาม (1) ถึง (6) อย่างใดอย่างหนึ่งหรือ หลายอย่างรวมกันไปใช้ประโยชน์อย่างอื่น นอกเหนือจากการชื่นชมในคุณค่าของตัวงานดังกล่าวนั้น เช่น นำไปใช้สอย นำไปตกแต่งวัสดุหรือสิ่งของอันเป็นเครื่องใช้หรือนำไปใช้เพื่อประโยชน์ทางการค้า ทั้งนี้ ไม่ว่างานตาม (1) ถึง (7) จะมีคุณค่าทางศิลปะหรือไม่ และให้หมายความรวมถึง ภาพถ่ายและแผนผังของงานดังกล่าวด้วย “ดนตรีกรรม” หมายความว่า งานเกี่ยวกับเพลงที่แต่งขึ้นเพื่อบรรเลงหรือขับร้องไม่ว่าจะมี ทำนองและคำร้องหรือมีทำนองอย่างเดียว และให้หมายความรวมถึงโน้ตเพลงหรือแผนภูมิเพลงที่ได้แยก และเรียบเรียงเสียงประสานแล้ว “โสตทัศนวัสดุ” หมายความว่า งานอันประกอบด้วยลำดับของภาพโดยบันทึกลงในวัสดุ ไม่ว่าจะมีลักษณะอย่างใด อันสามารถที่จะนำมาเล่นซ้ำได้อีก โดยใช้เครื่องมือที่จำเป็นสำหรับการใช้วัสดุนั้น และให้หมายความรวมถึงเสียงประกอบงานนั้นด้วย ถ้ามี “ภาพยนตร์” หมายความว่า โสตทัศนวัสดุอันประกอบด้วยลำดับของภาพ ซึ่งสามารถ นำออกฉายต่อเนื่องได้อย่างภาพยนตร์หรือสามารถบันทึกลงบนวัสดุอื่น เพื่อนำออกฉายต่อเนื่อง ได้อย่างภาพยนตร์ และให้หมายความรวมถึงเสียงประกอบภาพยนตร์นั้นด้วย ถ้ามี - 3 - หมายเหตุ: กรมทรัพย์สินทางปัญญารวบรวมพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์เพื่ออำนวยความสะดวกแก่เจ้าของลิขสิทธิ์ ผู้ประกอบการ และประชาชนทั่วไป หากจะนำไปใช้ในทางกฎหมาย โปรดอ้างอิงพระราชบัญญัติฉบับที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา “สิ่งบันทึกเสียง” หมายความว่า งานอันประกอบด้วยลำดับของเสียงดนตรี เสียงการแสดง หรือเสียงอื่นใด โดยบันทึกลงในวัสดุไม่ว่าจะมีลักษณะใด ๆ อันสามารถที่จะนำมาเล่นซ้ำได้อีกโดยใช้เครื่องมือ ที่จำเป็นสำหรับการใช้วัสดุนั้น แต่ทั้งนี้มิให้หมายความรวมถึงเสียงประกอบภาพยนตร์หรือเสียงประกอบ โสตทัศนวัสดุอย่างอื่น “นักแสดง” หมายความว่า ผู้แสดง นักดนตรี นักร้อง นักเต้น นักรำ และผู้ซึ่งแสดงท่าทาง ร้อง กล่าว พากย์ แสดงตามบทหรือในลักษณะอื่นใด “งานแพร่เสียงแพร่ภาพ” หมายความว่า งานที่นำออกสู่สาธารณชนโดยการแพร่เสียง ทางวิทยุกระจายเสียง การแพร่เสียงและหรือภาพทางวิทยุโทรทัศน์ หรือโดยวิธีอย่างอื่นอันคล้ายคลึงกัน “ทำซ้ำ” หมายความรวมถึง คัดลอกไม่ว่าโดยวิธีใด ๆ เลียนแบบ ทำสำเนา ทำแม่พิมพ์ บันทึกเสียง บันทึกภาพ หรือบันทึกเสียงและภาพ จากต้นฉบับ จากสำเนา หรือจากการโฆษณาในส่วนอันเป็น สาระสำคัญ ทั้งนี้ ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน สำหรับในส่วนที่เกี่ยวกับโปรแกรมคอมพิวเตอร์ให้หมายความถึง คัดลอกหรือทำสำเนาโปรแกรมคอมพิวเตอร์จากสื่อบันทึกใด ไม่ว่าด้วยวิธีใด ๆ ในส่วนอันเป็นสาระสำคัญ โดยไม่มีลักษณะเป็นการจัดทำงานขึ้นใหม่ ทั้งนี้ ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน “ดัดแปลง” หมายความว่า ทำซ้ำโดยเปลี่ยนรูปใหม่ ปรับปรุงแก้ไขเพิ่มเติม หรือจำลองงาน ต้นฉบับในส่วนอันเป็นสาระสำคัญโดยไม่มีลักษณะเป็นการจัดทำงานขึ้นใหม่ ทั้งนี้ ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน (1) ในส่วนที่เกี่ยวกับวรรณกรรม ให้หมายความรวมถึง แปลวรรณกรรม เปลี่ยนรูป วรรณกรรมหรือรวบรวมวรรณกรรมโดยคัดเลือกและจัดลำดับใหม่ (2) ในส่วนที่เกี่ยวกับโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ให้หมายความรวมถึง ทำซ้ำโดยเปลี่ยนรูปใหม่ ปรับปรุง แก้ไขเพิ่มเติมโปรแกรมคอมพิวเตอร์ในส่วนอันเป็นสาระสำคัญ โดยไม่มีลักษณะเป็นการจัดทำขึ้นใหม่ (3) ในส่วนที่เกี่ยวกับนาฏกรรม ให้หมายความรวมถึง เปลี่ยนงานที่มิใช่นาฏกรรมให้เป็น นาฏกรรม หรือเปลี่ยนนาฏกรรมให้เป็นงานที่มิใช่นาฏกรรม ทั้งนี้ ไม่ว่าในภาษาเดิมหรือต่างภาษากัน (4) ในส่วนที่เกี่ยวกับศิลปกรรม ให้หมายความรวมถึง เปลี่ยนงานที่เป็นรูปสองมิติหรือ สามมิติ ให้เป็นรูปสามมิติหรือสองมิติ หรือทำหุ่นจำลองจากงานต้นฉบับ (5) ในส่วนที่เกี่ยวกับดนตรีกรรม ให้หมายความรวมถึง จัดลำดับเรียบเรียงเสียงประสานหรือ เปลี่ยนคำร้องหรือทำนองใหม่ “เผยแพร่ต่อสาธารณชน” หมายความว่า ทำให้ปรากฏต่อสาธารณชน โดยการแสดง การบรรยาย การสวด การบรรเลง การทำให้ปรากฏด้วยเสียงและหรือภาพ การก่อสร้าง การจำหน่าย หรือโดย วิธีอื่นใดซึ่งงานที่ได้จัดทำขึ้น “การโฆษณา” หมายความว่า การนำสำเนาจำลองของงานไม่ว่าในรูปหรือลักษณะอย่างใด ที่ทำขึ้นโดยความยินยอมของผู้สร้างสรรค์ออกจำหน่าย โดยสำเนาจำลองนั้นมีปรากฏต่อสาธารณชน เป็นจำนวนมากพอสมควรตามสภาพของงานนั้น แต่ทั้งนี้ไม่หมายความรวมถึง การแสดงหรือการทำให้ปรากฏ ซึ่งนาฏกรรม ดนตรีกรรม หรือภาพยนตร์ การบรรยายหรือการปาฐกถา ซึ่งวรรณกรรม การแพร่เสียงแพร่ภาพ เกี่ยวกับงานใด การนำศิลปกรรมออกแสดงและการก่อสร้างงานสถาปัตยกรรม - 4 - หมายเหตุ: กรมทรัพย์สินทางปัญญารวบรวมพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์เพื่ออำนวยความสะดวกแก่เจ้าของลิขสิทธิ์ ผู้ประกอบการ และประชาชนทั่วไป หากจะนำไปใช้ในทางกฎหมาย โปรดอ้างอิงพระราชบัญญัติฉบับที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา “ผู้ให้บริการ” หมายความว่า ผู้ให้บริการเป็นสื่อกลางส่งผ่านข้อมูลคอมพิวเตอร์หรือ ให้สามารถติดต่อถึงกันโดยประการอื่นผ่านทางระบบคอมพิวเตอร์ และให้หมายความรวมถึงผู้ให้บริการ เก็บข้อมูลคอมพิวเตอร์เป็นการชั่วคราว ผู้ให้บริการรับฝากข้อมูลคอมพิวเตอร์ และผู้ให้บริการสืบค้นแหล่งที่ตั้ง ของข้อมูลคอมพิวเตอร์ด้วย ทั้งนี้ ไม่ว่าจะเป็นการให้บริการในนามของตนเองหรือบุคคลอื่น หรือเพื่อประโยชน์ ของบุคคลอื่น “ผู้ใช้บริการ” หมายความว่า ผู้ใช้บริการของผู้ให้บริการไม่ว่าต้องเสียค่าใช้บริการหรือไม่ก็ตาม “ข้อมูลการบริหารสิทธิ” หมายความว่า ข้อมูลที่บ่งชี้ถึงผู้สร้างสรรค์ งานสร้างสรรค์ นักแสดง การแสดง เจ้าของลิขสิทธิ์ หรือระยะเวลาและเงื่อนไขการใช้งานอันมีลิขสิทธิ์ ตลอดจนตัวเลขหรือ รหัสแทนข้อมูลดังกล่าว โดยข้อมูลเช่นว่านี้ติดอยู่หรือปรากฏเกี่ยวข้องกับงานอันมีลิขสิทธิ์หรือสิ่งบันทึก การแสดง “มาตรการทางเทคโนโลยี” หมายความว่า เทคโนโลยีที่ใช้คุ้มครองสิทธิของเจ้าของลิขสิทธิ์ หรือสิทธิของนักแสดงตามพระราชบัญญัตินี้ หรือเทคโนโลยีที่ใช้ควบคุมการเข้าถึงงานอันมีลิขสิทธิ์หรือ สิ่งบันทึกการแสดง ได้อย่างมีประสิทธิภาพ “การหลบเลี่ยงมาตรการทางเทคโนโลยี” (ยกเลิก) “พนักงานเจ้าหน้าที่” หมายความว่า ผู้ซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งให้ปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ “อธิบดี” หมายความว่า อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา และให้หมายความรวมถึงผู้ซึ่งอธิบดี กรมทรัพย์สินทางปัญญามอบหมายด้วย “คณะกรรมการ” หมายความว่า คณะกรรมการลิขสิทธิ์ “รัฐมนตรี” หมายความว่า รัฐมนตรีผู้รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 (เฉพาะมาตราที่ใช้ร่างสัญญา)
พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 19
ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลจะกระทำการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูล ส่วนบุคคลไม่ได้หากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลไม่ได้ให้ความยินยอมไว้ก่อนหรือในขณะนั้น เว้นแต่บทบัญญัติ แห่งพระราชบัญญัตินี้หรือกฎหมายอื่นบัญญัติให้กระทำได้ การขอความยินยอมต้องทำโดยชัดแจ้ง เป็นหนังสือหรือทำโดยผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ เว้นแต่ โดยสภาพไม่อาจขอความยินยอมด้วยวิธีการดังกล่าวได้ ในการขอความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลต้องแจ้ง วัตถุประสงค์ของการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลไปด้วย และการขอความยินยอมนั้น ต้องแยกส่วนออกจากข้อความอื่นอย่างชัดเจน มีแบบหรือข้อความที่เข้าถึงได้ง่ายและเข้าใจได้ รวมทั้ง ใช้ภาษาที่อ่านง่าย และไม่เป็นการหลอกลวงหรือทำให้เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลเข้าใจผิดในวัตถุประสงค์ ดังกล่าว ทั้งนี้ คณะกรรมการจะให้ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลขอความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล ตามแบบและข้อความที่คณะกรรมการประกาศกำหนดก็ได้ ในการขอความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลต้องคำนึง อย่างถึงที่สุดในความเป็นอิสระของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลในการให้ความยินยอม ทั้งนี้ ในการเข้าทำสัญญา ซึ่งรวมถึงการให้บริการใด ๆ ต้องไม่มีเงื่อนไขในการให้ความยินยอมเพื่อเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผย ข้อมูลส่วนบุคคลที่ไม่มีความจำเป็นหรือเกี่ยวข้องสำหรับการเข้าทำสัญญาซึ่งรวมถึงการให้บริการนั้น ๆ เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลจะถอนความยินยอมเสียเมื่อใดก็ได้โดยจะต้องถอนความยินยอมได้ง่าย เช่นเดียวกับการให้ความยินยอม เว้นแต่มีข้อจำกัดสิทธิในการถอนความยินยอมโดยกฎหมายหรือ สัญญาที่ให้ประโยชน์แก่เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล ทั้งนี้ การถอนความยินยอมย่อมไม่ส่งผลกระทบต่อ การเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลที่เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลได้ให้ความยินยอมไปแล้ว โดยชอบตามที่กำหนดไว้ในหมวดนี้ ในกรณีที่การถอนความยินยอมส่งผลกระทบต่อเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลในเรื่องใด ผู้ควบคุม ข้อมูลส่วนบุคคลต้องแจ้งให้เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลทราบถึงผลกระทบจากการถอนความยินยอมนั้น การขอความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลที่ไม่เป็นไปตามที่กำหนดไว้ในหมวดนี้ ไม่มีผล ผูกพันเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล และไม่ทำให้ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลสามารถทำการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลได้
พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (เฉพาะส่วนที่ใช้ร่างสัญญา)
พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 24
ห้ามมิให้ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลทำการเก็บรวบรวมข้อมูลส่วนบุคคล โดยไม่ได้รับความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล เว้นแต่ (1) เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ที่เกี่ยวกับการจัดทำเอกสารประวัติศาสตร์หรือจดหมายเหตุ เพื่อประโยชน์สาธารณะ หรือที่เกี่ยวกับการศึกษาวิจัยหรือสถิติซึ่งได้จัดให้มีมาตรการปกป้องที่เหมาะสม เพื่อคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล ทั้งนี้ ตามที่คณะกรรมการประกาศกำหนด (2) เพื่อป้องกันหรือระงับอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย หรือสุขภาพของบุคคล (3) เป็นการจำเป็นเพื่อการปฏิบัติตามสัญญาซึ่งเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลเป็นคู่สัญญาหรือ เพื่อใช้ในการดำเนินการตามคำขอของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลก่อนเข้าทำสัญญานั้น (4) เป็นการจำเป็นเพื่อการปฏิบัติหน้าที่ในการดำเนินภารกิจเพื่อประโยชน์สาธารณะของผู้ควบคุม ข้อมูลส่วนบุคคล หรือปฏิบัติหน้าที่ในการใช้อำนาจรัฐที่ได้มอบให้แก่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล (5) เป็นการจำเป็นเพื่อประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมายของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล หรือของบุคคลหรือนิติบุคคลอื่นที่ไม่ใช่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล เว้นแต่ประโยชน์ดังกล่าวมีความสำคัญ น้อยกว่าสิทธิขั้นพื้นฐานในข้อมูลส่วนบุคคลของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล (6) เป็นการปฏิบัติตามกฎหมายของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล
พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (เฉพาะส่วนที่ใช้ร่างสัญญา)
พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 27
ห้ามมิให้ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลใช้หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล โดยไม่ได้ รับความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล เว้นแต่เป็นข้อมูลส่วนบุคคลที่เก็บรวบรวมได้โดยได้รับยกเว้น ไม่ต้องขอความยินยอมตามมาตรา 24 หรือมาตรา 26 บุคคลหรือนิติบุคคลที่ได้รับข้อมูลส่วนบุคคลมาจากการเปิดเผยตามวรรคหนึ่ง จะต้องไม่ใช้หรือ เปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลเพื่อวัตถุประสงค์อื่นนอกเหนือจากวัตถุประสงค์ที่ได้แจ้งไว้กับผู้ควบคุมข้อมูล ส่วนบุคคลในการขอรับข้อมูลส่วนบุคคลนั้น ในกรณีที่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลใช้หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลที่ได้รับยกเว้นไม่ต้องขอ ความยินยอมตามวรรคหนึ่ง ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลต้องบันทึกการใช้หรือเปิดเผยนั้นไว้ในรายการ ตามมาตรา 39
พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (เฉพาะส่วนที่ใช้ร่างสัญญา)
พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 28
ในกรณีที่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลส่งหรือโอนข้อมูลส่วนบุคคลไปยังต่างประเทศ ประเทศปลายทางหรือองค์การระหว่างประเทศที่รับข้อมูลส่วนบุคคลต้องมีมาตรฐานการคุ้มครองข้อมูล ส่วนบุคคลที่เพียงพอ ทั้งนี้ ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์การให้ความคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลตามที่ คณะกรรมการประกาศกำหนดตามมาตรา 16 (5) เว้นแต่ (1) เป็นการปฏิบัติตามกฎหมาย (2) ได้รับความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลโดยได้แจ้งให้เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลทราบถึง มาตรฐานการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลที่ไม่เพียงพอของประเทศปลายทางหรือองค์การระหว่างประเทศ ที่รับข้อมูลส่วนบุคคลแล้ว (3) เป็นการจำเป็นเพื่อการปฏิบัติตามสัญญาซึ่งเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลเป็นคู่สัญญาหรือ เพื่อใช้ในการดำเนินการตามคำขอของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลก่อนเข้าทำสัญญานั้น (4) เป็นการกระทำตามสัญญาระหว่างผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลกับบุคคลหรือนิติบุคคลอื่น เพื่อประโยชน์ของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล (5) เพื่อป้องกันหรือระงับอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย หรือสุขภาพของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล หรือบุคคลอื่น เมื่อเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลไม่สามารถให้ความยินยอมในขณะนั้นได้ (6) เป็นการจำเป็นเพื่อการดำเนินภารกิจเพื่อประโยชน์สาธารณะที่สำคัญ ในกรณีที่มีปัญหาเกี่ยวกับมาตรฐานการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลที่เพียงพอของประเทศปลายทาง หรือองค์การระหว่างประเทศที่รับข้อมูลส่วนบุคคล ให้เสนอต่อคณะกรรมการเป็นผู้วินิจฉัย ทั้งนี้ คำวินิจฉัยของคณะกรรมการอาจขอให้ทบทวนได้เมื่อมีหลักฐานใหม่ทำให้เชื่อได้ว่าประเทศปลายทางหรือ องค์การระหว่างประเทศที่รับข้อมูลส่วนบุคคลมีการพัฒนาจนมีมาตรฐานการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ที่เพียงพอ
พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (เฉพาะส่วนที่ใช้ร่างสัญญา)
พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 29
ในกรณีที่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลหรือผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลซึ่งอยู่ ในราชอาณาจักรได้กำหนดนโยบายในการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลเพื่อการส่งหรือโอนข้อมูลส่วนบุคคล ไปยังผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลหรือผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลซึ่งอยู่ต่างประเทศและอยู่ในเครือกิจการ หรือเครือธุรกิจเดียวกันเพื่อการประกอบกิจการหรือธุรกิจร่วมกัน หากนโยบายในการคุ้มครองข้อมูล ส่วนบุคคลดังกล่าวได้รับการตรวจสอบและรับรองจากสำนักงาน การส่งหรือโอนข้อมูลส่วนบุคคลไปยัง ต่างประเทศที่เป็นไปตามนโยบายในการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลที่ได้รับการตรวจสอบและรับรองดังกล่าว ให้สามารถกระทำได้โดยได้รับยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามมาตรา 28 นโยบายในการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ลักษณะของเครือกิจการหรือเครือธุรกิจเดียวกัน เพื่อการประกอบกิจการหรือธุรกิจร่วมกัน และหลักเกณฑ์และวิธีการตรวจสอบและรับรองตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามที่คณะกรรมการประกาศกำหนด ในกรณีที่ยังไม่มีคำวินิจฉัยของคณะกรรมการตามมาตรา 28 หรือยังไม่มีนโยบายในการคุ้มครอง ข้อมูลส่วนบุคคลตามวรรคหนึ่ง ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลหรือผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลอาจส่ง หรือโอนข้อมูลส่วนบุคคลไปยังต่างประเทศได้โดยได้รับยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามมาตรา 28 เมื่อผู้ควบคุม ข้อมูลส่วนบุคคลหรือผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลได้จัดให้มีมาตรการคุ้มครองที่เหมาะสมสามารถบังคับ ตามสิทธิของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลได้ รวมทั้งมีมาตรการเยียวยาทางกฎหมายที่มีประสิทธิภาพ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการประกาศกำหนด
พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (เฉพาะส่วนที่ใช้ร่างสัญญา)
พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 37
ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลมีหน้าที่ ดังต่อไปนี้ (1) จัดให้มีมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยที่เหมาะสม เพื่อป้องกันการสูญหาย เข้าถึง ใช้ เปลี่ยนแปลง แก้ไข หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลโดยปราศจากอำนาจหรือโดยมิชอบ และต้องทบทวน มาตรการดังกล่าวเมื่อมีความจำเป็นหรือเมื่อเทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงไปเพื่อให้มีประสิทธิภาพในการรักษา ความมั่นคงปลอดภัยที่เหมาะสม ทั้งนี้ ให้เป็นไปตามมาตรฐานขั้นต่ำที่คณะกรรมการประกาศกำหนด (2) ในกรณีที่ต้องให้ข้อมูลส่วนบุคคลแก่บุคคลหรือนิติบุคคลอื่นที่ไม่ใช่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล ต้องดำเนินการเพื่อป้องกันมิให้ผู้นั้นใช้หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลโดยปราศจากอำนาจหรือโดยมิชอบ (3) จัดให้มีระบบการตรวจสอบเพื่อดำเนินการลบหรือทำลายข้อมูลส่วนบุคคลเมื่อพ้นกำหนด ระยะเวลาการเก็บรักษา หรือที่ไม่เกี่ยวข้องหรือเกินความจำเป็นตามวัตถุประสงค์ในการเก็บรวบรวม ข้อมูลส่วนบุคคลนั้น หรือตามที่เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลร้องขอ หรือที่เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล ได้ถอนความยินยอม เว้นแต่เก็บรักษาไว้เพื่อวัตถุประสงค์ในการใช้เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น การเก็บรักษาไว้เพื่อวัตถุประสงค์ตามมาตรา 24 (1) หรือ (4) หรือมาตรา 26 (5) (ก) หรือ (ข) การใช้เพื่อการก่อตั้งสิทธิเรียกร้องตามกฎหมาย การปฏิบัติตามหรือการใช้สิทธิเรียกร้องตามกฎหมาย หรือการยกขึ้นต่อสู้สิทธิเรียกร้องตามกฎหมาย หรือเพื่อการปฏิบัติตามกฎหมาย ทั้งนี้ ให้นำความใน
พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (เฉพาะส่วนที่ใช้ร่างสัญญา)
พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 40
ผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลมีหน้าที่ ดังต่อไปนี้ (1) ดำเนินการเกี่ยวกับการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลตามคำสั่งที่ได้รับ จากผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลเท่านั้น เว้นแต่คำสั่งนั้นขัดต่อกฎหมายหรือบทบัญญัติในการคุ้มครอง ข้อมูลส่วนบุคคลตามพระราชบัญญัตินี้ (2) จัดให้มีมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยที่เหมาะสม เพื่อป้องกันการสูญหาย เข้าถึง ใช้ เปลี่ยนแปลง แก้ไข หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลโดยปราศจากอำนาจหรือโดยมิชอบ รวมทั้ง แจ้งให้ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลทราบถึงเหตุการละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลที่เกิดขึ้น (3) จัดทำและเก็บรักษาบันทึกรายการของกิจกรรมการประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลไว้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการประกาศกำหนด ผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลซึ่งไม่ปฏิบัติตาม (1) สำหรับการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผย ข้อมูลส่วนบุคคลใด ให้ถือว่าผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลเป็นผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลสำหรับ การเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลนั้น การดำเนินงานตามหน้าที่ของผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลตามที่ได้รับมอบหมายจากผู้ควบคุม ข้อมูลส่วนบุคคลตามวรรคหนึ่ง ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลต้องจัดให้มีข้อตกลงระหว่างกัน เพื่อควบคุม การดำเนินงานตามหน้าที่ของผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้ ความใน (3) อาจยกเว้นมิให้นำมาใช้บังคับกับผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลซึ่งเป็นกิจการ ขนาดเล็กตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการประกาศกำหนด เว้นแต่มีการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผย ข้อมูลส่วนบุคคลที่มีความเสี่ยงที่จะมีผลกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล หรือ มิใช่กิจการที่เก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลเป็นครั้งคราว หรือมีการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลตามมาตรา 26
พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (เฉพาะส่วนที่ใช้ร่างสัญญา)
พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 4
ข้อตกลงในสัญญาระหว่างผู้บริโภคกับผู้ประกอบธุรกิจการค้า หรือวิชาชีพ หรือในสัญญาสำเร็จรูป หรือในสัญญาขายฝากที่ทำให้ผู้ประกอบธุรกิจการค้า หรือวิชาชีพ หรือผู้กำหนดสัญญาสำเร็จรูป หรือผู้ซื้อฝากได้เปรียบคู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งเกินสมควร เป็นข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม และให้มีผลบังคับได้เพียงเท่าที่เป็นธรรมและพอสมควรแก่กรณีเท่านั้น
พระราชบัญญัติ ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540
พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 5
ข้อตกลงจำกัดสิทธิหรือเสรีภาพในการประกอบอาชีพการงาน หรือการทำนิติกรรมที่เกี่ยวกับการประกอบธุรกิจการค้าหรือวิชาชีพซึ่งไม่เป็นโมฆะ แต่เป็นข้อตกลงที่ทำให้ผู้ถูกจำกัดสิทธิหรือเสรีภาพต้องรับภาระมากกว่าที่จะพึงคาดหมายได้ตามปกติ ให้มีผลบังคับได้เพียงเท่าที่เป็นธรรมและพอสมควรแก่กรณีเท่านั้น
พระราชบัญญัติ ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540
พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 8
ข้อตกลง ประกาศ หรือคำแจ้งความที่ได้ทำไว้ล่วงหน้า เพื่อยกเว้นหรือจำกัดความรับผิดเพื่อละเมิดหรือผิดสัญญาในความเสียหายต่อชีวิต ร่างกาย หรืออนามัยของผู้อื่น อันเกิดจากการกระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อของผู้ตกลง ผู้ประกาศ ผู้แจ้งความ หรือของบุคคลอื่นซึ่งผู้ตกลง ผู้ประกาศ หรือผู้แจ้งความต้องรับผิดด้วย จะนำมาอ้างเป็นข้อยกเว้นหรือจำกัดความรับผิดไม่ได้
พระราชบัญญัติ ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540
ประมวลรัษฎากร มาตรา 113
ตราสารใดมิได้ปิดแสตมป์บริบูรณ์ ผู้มีหน้าที่เสียอากร หรือผู้ทรงตราสารหรือผู้ถือเอาประโยชน์ชอบที่จะยื่นตราสารนั้นต่อพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อขอเสียอากรได้ เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ได้รับตราสารแล้ว ให้อนุมัติให้เสียอากรภายในบังคับแห่งบทบัญญัติต่อไปนี้
บทบัญญัติ (ถ้อยคำตามเว็บกรมสรรพากร)
ประมวลรัษฎากร มาตรา 40
เงินได้พึงประเมินนั้นคือ เงินได้ประเภทดังต่อไปนี้ รวมตลอดถึงเงินค่าภาษีอากรที่ผู้จ่ายเงินหรือผู้อื่นออกแทนให้สำหรับเงินได้ประเภทต่าง ๆ ดังกล่าว ไม่ว่าในทอดใด (1) เงินได้เนื่องจากการจ้างแรงงานไม่ว่าจะเป็นเงินเดือน ค่าจ้าง เบี้ยเลี้ยง โบนัส เบี้ยหวัด บำเหน็จ บำนาญ เงินค่าเช่าบ้าน เงินที่คำนวณได้จากมูลค่าของการได้อยู่บ้านที่นายจ้างให้อยู่โดยไม่เสียค่าเช่า เงินที่นายจ้างจ่ายชำระหนี้ใด ๆ ซึ่งลูกจ้างมีหน้าที่ต้องชำระ และเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์ใด ๆ บรรดาที่ได้เนื่องจากการจ้างแรงงาน (2) เงินได้เนื่องจากหน้าที่หรือตำแหน่งงานที่ทำหรือจากการรับทำงานให้ ไม่ว่าจะเป็นค่าธรรมเนียม ค่านายหน้า ค่าส่วนลด เงินอุดหนุนในงานที่ทำ เบี้ยประชุม บำเหน็จ โบนัส เงินค่าเช่าบ้าน เงินที่คำนวณได้จากมูลค่าของการได้อยู่บ้านที่ผู้จ่ายเงินได้ให้อยู่โดยไม่เสียค่าเช่า เงินที่ผู้จ่ายเงินได้จ่ายชำระหนี้ใด ๆ ซึ่งผู้มีเงินได้มีหน้าที่ต้องชำระ และเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์ใด ๆ บรรดาที่ได้เนื่องจากหน้าที่หรือตำแหน่งงานที่ทำหรือจากการรับทำงานให้นั้น ไม่ว่าหน้าที่หรือตำแหน่งงานหรืองานที่รับทำให้นั้นจะเป็นการประจำหรือชั่วคราว (3) ค่าแห่งกู๊ดวิลล์ ค่าแห่งลิขสิทธิ์ หรือสิทธิอย่างอื่น เงินปีหรือเงินได้มีลักษณะเป็นเงินรายปีอันได้มาจากพินัยกรรม นิติกรรมอย่างอื่น หรือคำพิพากษาของศาล (4) เงินได้ที่เป็น (ก) ดอกเบี้ยพันธบัตร ดอกเบี้ยเงินฝาก ดอกเบี้ยหุ้นกู้ ดอกเบี้ยตั๋วเงิน ดอกเบี้ยเงินกู้ยืมไม่ว่าจะมีหลักประกันหรือไม่ ดอกเบี้ยเงินกู้ยืมที่อยู่ในบังคับต้องถูกหักภาษีไว้ ณ ที่จ่ายตามกฎหมายว่าด้วยภาษีเงินได้ปิโตรเลียมเฉพาะส่วนที่เหลือจากถูกหักภาษีไว้ ณ ที่จ่ายตามกฎหมายดังกล่าว หรือผลต่างระหว่างราคาไถ่ถอนกับราคาจำหน่ายตั๋วเงินหรือตราสารแสดงสิทธิในหนี้ที่บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล หรือนิติบุคคลอื่นเป็นผู้ออกและจำหน่ายครั้งแรกในราคาต่ำกว่าราคาไถ่ถอน รวมทั้งเงินได้ที่มีลักษณะทำนองเดียวกันกับดอกเบี้ย ผลประโยชน์หรือค่าตอบแทนอื่น ๆ ที่ได้จากการให้กู้ยืมหรือจากสิทธิเรียกร้องในหนี้ทุกชนิดไม่ว่าจะมีหลักประกันหรือไม่ก็ตาม (ข) เงินปันผล เงินส่วนแบ่งของกำไร หรือประโยชน์อื่นใดที่ได้จากบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล หรือสถาบันการเงินที่มีกฎหมายโดยเฉพาะของประเทศไทยจัดตั้งขึ้นสำหรับให้กู้ยืมเงินเพื่อส่งเสริมเกษตรกรรม พาณิชยกรรม หรืออุตสาหกรรม เงินปันผลหรือเงินส่วนแบ่งของกำไรที่อยู่ในบังคับต้องถูกหักภาษีไว้ ณ ที่จ่าย ตามกฎหมายว่าด้วยภาษีเงินได้ปิโตรเลียมเฉพาะส่วนที่เหลือจากถูกหักภาษีไว้ ณ ที่จ่ายตามกฎหมายดังกล่าว
ประมวลรัษฎากร — เงินได้พึงประเมิน ม.40–41
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 40
บุคคลธรรมดาซึ่งเป็นผู้ไม่มีที่อยู่ปกติเป็นหลักแหล่ง หรือเป็นผู้ครองชีพในการเดินทางไปมาปราศจากหลักแหล่งที่ทำการงาน พบตัวในถิ่นไหนให้ถือว่าถิ่นนั้นเป็นภูมิลำเนาของบุคคลนั้น
ภูมิลำเนา — ป.พ.พ. ม.37–47