สัญญารับเลี้ยงสัตว์แบบ Contract Farming ต้องมีอะไรบ้าง

• ใช้เมื่อบริษัทให้เกษตรกรเลี้ยงไก่เนื้อแบบประกันราคาค่าเลี้ยง
• ใช้เมื่อบริษัทให้เกษตรกรเลี้ยงสุกรขุนในโรงเรือนของเกษตรกร
• ใช้เมื่อสหกรณ์หรือผู้รวบรวมจัดลูกสัตว์และอาหารให้สมาชิกเลี้ยง

• เกษตรกรต้องลงทุนโรงเรือน ให้กำหนดรอบเลี้ยงขั้นต่ำก่อนบริษัทเลิกสัญญาได้
• เขียนให้ชัดว่าใครพิสูจน์สาเหตุเมื่อสัตว์ตายเกินเกณฑ์
• ถ้าบริษัทจับสัตว์ช้ากว่ากำหนด ค่าอาหารส่วนเกินควรเป็นของบริษัท
• บริษัทที่ทำสัญญากับเกษตรกรจำนวนมากอาจอยู่ในกฎหมายเกษตรพันธสัญญา

• ถ้าเกษตรกรปลูกพืชแล้วขายผลผลิต ให้ใช้ สัญญาซื้อขายผลผลิตเกษตรล่วงหน้า
• ถ้าจ้างคนงานมาเลี้ยงสัตว์ในฟาร์มของบริษัท ให้ใช้ สัญญาว่าจ้างทำงาน (พนักงานประจำ)
• ถ้าเช่าที่ดินทำฟาร์ม ให้ใช้ สัญญาเช่าที่ดินทำเกษตร

สัญญาที่เกษตรกรรับเลี้ยงสัตว์ของบริษัทจนได้น้ำหนักตามเป้าเพื่อค่าเลี้ยงเป็นการจ้างทำของตาม ป.พ.พ. มาตรา 587 เข้าบัญชีอัตราอากรแสตมป์ลักษณะ 4 ผู้รับจ้างคือเกษตรกรเป็นผู้เสียอากร ในทางปฏิบัติบริษัทมักเป็นผู้จัดทำสัญญาและปิดอากรแทน ค่าเลี้ยงจริงยังไม่รู้ในวันลงนาม เพราะคิดตามน้ำหนักและผลงาน จึงต้องประมาณตามหมายเหตุ (1) ท้ายบัญชีอัตราอากร จากค่าเลี้ยงโดยประมาณต่อรุ่น … คำนวณอากรได้ (ตามที่ระบบคำนวณจากค่าที่กรอก) คู่ฉบับ (ตามที่ระบบคำนวณจากค่าที่กรอก) สัญญาหลายรุ่นต้องคิดจากค่าเลี้ยงโดยประมาณตลอดอายุสัญญา คือค่าเลี้ยงต่อรุ่นคูณจำนวนรุ่นขั้นต่ำ … รุ่น ควรตรวจตัวเลขที่ใช้ปิดอากรก่อนลงนาม ถ้าไม่ปิดอากรครบ สัญญาใช้เป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 118 และ 113–114

สัญญานี้เป็นจ้างทำของ ไม่ใช่ซื้อขาย และไม่ใช่จ้างแรงงาน สัตว์เป็นของบริษัทตั้งแต่ต้น เกษตรกรไม่ได้ขายอะไรให้บริษัท และเกษตรกรทำงานในฟาร์มของตนเองโดยอิสระ ไม่ได้อยู่ใต้บังคับบัญชาของบริษัท ข้อ 1.2 เขียนเรื่องกรรมสิทธิ์ไว้ให้ชัด เพราะถ้าบริษัทล้มละลายหรือเกษตรกรมีเจ้าหนี้ ความเป็นเจ้าของสัตว์คือคำถามแรก

⚠️ บริษัทระบุว่าเป็นผู้ประกอบธุรกิจเกษตรพันธสัญญา จึงอยู่ในบังคับของ พ.ร.บ.ส่งเสริมและพัฒนาระบบเกษตรพันธสัญญา พ.ศ. 2560 โดยหลักของกฎหมายนี้ ผู้ประกอบธุรกิจต้องจดแจ้ง ต้องมอบเอกสารชี้ชวนที่แสดงเงินลงทุน ผลตอบแทนที่คาดหมาย และความเสี่ยงให้เกษตรกรก่อนลงนาม สัญญาต้องมีรายการตามที่กฎหมายกำหนด ข้อพิพาทต้องไกล่เกลี่ยก่อน และมีหลักคุ้มครองไม่ให้ผู้ประกอบธุรกิจเลิกสัญญาก่อนเกษตรกรคืนทุนที่ลงไปตามข้อกำหนดของผู้ประกอบธุรกิจ ข้อ 7 และข้อ 10 เขียนตามหลักเหล่านี้ ก่อนใช้ให้ตรวจรายการในเอกสารชี้ชวนและแบบสัญญากับกฎหมายฉบับปัจจุบัน หรือปรึกษาทนายความของบริษัทบริษัทระบุว่าไม่ได้ประกอบธุรกิจเกษตรพันธสัญญา แต่ถ้าบริษัททำสัญญาแบบนี้กับเกษตรกรหลายรายเป็นประจำ อาจอยู่ในบังคับของ พ.ร.บ.ส่งเสริมและพัฒนาระบบเกษตรพันธสัญญา พ.ศ. 2560 ให้ตรวจก่อนใช้

อัตราตายเกินเกณฑ์: ข้อ 5.2 ให้บริษัทเป็นผู้พิสูจน์ความประมาทของเกษตรกร เพราะบริษัทเป็นผู้จัดลูกสัตว์ อาหาร และยา และมีสัตวแพทย์ ถ้าไม่เขียนไว้ บริษัทมักหักจากค่าเลี้ยงทันที โรคระบาด: เกษตรกรที่ปฏิบัติตามมาตรการแล้วหลุดพ้นจากความรับผิดเมื่อส่งมอบไม่ได้เพราะเหตุที่ตนไม่ต้องรับผิดชอบตาม ป.พ.พ. มาตรา 219 ข้อ 5.3 ยืนยันไว้ การแจ้งโรค การทำลายสัตว์ และเงินชดเชยจากรัฐเป็นไปตาม พ.ร.บ.โรคระบาดสัตว์ พ.ศ. 2558 และมาตรฐานสวัสดิภาพสัตว์ตาม พ.ร.บ.ป้องกันการทารุณกรรมสัตว์และการจัดสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ. 2557 ควรตรวจหน้าที่ตามกฎหมายทั้งสองฉบับก่อนเริ่มเลี้ยง วันจับล่าช้า: ทุกวันที่เลี้ยงเกินกำหนด สัตว์กินอาหารมากขึ้นแต่โตน้อยลง อัตราแลกเนื้อแย่ลงเอง ข้อ 6.2 จึงไม่นับวันเหล่านั้น

การหักค่าเลี้ยงตามผลงานและค่าชดเชยต่าง ๆ ที่สูงเกินส่วน ศาลลดได้ตาม ป.พ.พ. มาตรา 383 และข้อสัญญาที่ให้บริษัทซึ่งมีอำนาจต่อรองเหนือกว่าได้เปรียบเกินสมควรศาลปรับได้ตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 4 ถ้าบริษัทมีอำนาจเหนือตลาดในพื้นที่ การกำหนดเงื่อนไขที่ไม่เป็นธรรมแก่เกษตรกรอาจขัด พ.ร.บ.การแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 มาตรา 57 บริษัทเลิกสัญญาก่อนงานเสร็จได้ตาม ป.พ.พ. มาตรา 605 โดยใช้ค่าเสียหาย ซึ่งข้อ 7.2 กำหนดไว้ล่วงหน้า เงินที่ผิดนัดชำระต้องเสียดอกเบี้ยตามมาตรา 224

ฟาร์มเลี้ยงสัตว์อาจเป็นกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพซึ่งท้องถิ่นควบคุมได้ตาม พ.ร.บ.การสาธารณสุข พ.ศ. 2535 มาตรา 31–33 และกลิ่นหรือน้ำเสียจากฟาร์มอาจเป็นเหตุรำคาญตามมาตรา 25 ซึ่งเจ้าพนักงานท้องถิ่นสั่งให้แก้ไขได้ ข้อ 8 ให้เกษตรกรซึ่งเป็นผู้ครอบครองฟาร์มเป็นผู้จัดการ ให้ตรวจข้อบัญญัติท้องถิ่นเรื่องใบอนุญาตก่อนเริ่มเลี้ยง บริษัทใช้ข้อมูลของเกษตรกรตามวัตถุประสงค์ของสัญญาตาม พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 24

บริษัทที่เป็นนิติบุคคลหักภาษี ณ ที่จ่ายค่าจ้างทำของร้อยละ 3 ตามคำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.4/2528 ข้อ 8 ให้ออกหนังสือรับรองการหักภาษีให้เกษตรกรทุกรุ่น

• แบบและมาตรฐานโรงเรือน
• ตารางค่าเลี้ยง โบนัส และการหัก
• เอกสารชี้ชวนที่เกษตรกรได้รับก่อนลงนาม
• แบบใบจับสัตว์และใบสรุปผลการเลี้ยง

ทำสองฉบับข้อความตรงกัน มอบให้เกษตรกรหนึ่งฉบับ ถ้าเกษตรกรอ่านหนังสือไม่คล่อง ให้อ่านให้ฟังต่อหน้าพยาน

เขียนและตรวจทานโดย ภูวรา ครอบตะคุ ทนายความ (ใบอนุญาต 477/2558) · เนติบัณฑิตไทย · น.ม. กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและสารสนเทศ — การเลือกประเด็น การจัดหมวด และคำอธิบายในบทความนี้เป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ของผู้เขียน ส่วนตัวบทกฎหมายที่ยกมาไม่มีลิขสิทธิ์และตรวจกับราชกิจจานุเบกษาได้เสมอ · ทะเบียนบทความ OKC-0E7F38 · หากนำไปใช้ต่อ โปรดระบุชื่อผู้เขียนและลิงก์ต้นฉบับ