สัญญาจ้างเขียนบทความ ต้องมีอะไรบ้าง

• ใช้เมื่อจ้างเขียนบทความเว็บไซต์ บล็อก ข่าวประชาสัมพันธ์ หรือบทความความรู้เป็นรายชิ้น
• ใช้เมื่อผู้ว่าจ้างมีบรีฟ หัวข้อ จำนวนคำ และกลุ่มผู้อ่านชัดเจน
• ใช้เมื่อจะให้แก้ไขงานได้ตามจำนวนรอบที่ตกลง

• บรีฟต้องระบุข้อเท็จจริง แหล่งข้อมูล และข้อความที่ห้ามกล่าวอ้าง มิฉะนั้นข้อโต้แย้งเรื่องงานไม่ตรงความต้องการจะแก้ยาก
• สัญญาจ้างงานเขียนเข้าลักษณะจ้างทำของตาม ป.พ.พ. ม.587 และผู้รับจ้างเสียอากรแสตมป์ตามตราสารลักษณะ 4
• ลิขสิทธิ์งานรับจ้างเป็นของผู้ว่าจ้างตาม พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ม.10 เว้นแต่ตกลงต่างกัน แต่ควรระบุสิทธิใช้ผลงานและเวลาที่โอนให้ชัด
• ห้ามส่งข้อมูลลูกค้า ข้อมูลสุขภาพ หรือข้อมูลอ่อนไหวให้นักเขียนโดยไม่มีฐานกฎหมายและมาตรการตาม PDPA

• ไม่เหมาะกับจ้างพนักงานเขียนงานประจำภายใต้การควบคุมเวลาและสถานที่ ควรใช้สัญญาจ้างแรงงาน
• ไม่เหมาะกับงานหนังสือทั้งเล่มหรือสิทธิแปลต่างประเทศที่ต้องเจรจาสิทธิและค่าลิขสิทธิ์ละเอียด ควรใช้สัญญาจ้างสร้างสรรค์เฉพาะงาน

สัญญาจ้างเขียนบทความเข้าลักษณะตราสาร 4 จ้างทำของ ผู้รับจ้างเป็นผู้เสียอากรและขีดฆ่าแสตมป์ อัตรา 1 บาทต่อสินจ้างทุก 1,000 บาทหรือเศษของ 1,000 บาท ค่าจ้างตามสัญญานี้คำนวณได้ (ตามที่ระบบคำนวณจากค่าที่กรอก)

หากตราสารไม่ได้ปิดอากรบริบูรณ์ ใช้เป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้จนชำระอากรและเงินเพิ่มตามประมวลรัษฎากร มาตรา 118 หากยื่นล่าช้าอาจมีเงินเพิ่มตามมาตรา 113–114 สัญญาอิเล็กทรอนิกส์ให้ตรวจวิธีชำระอากรเป็นตัวเงินและกำหนดเวลาที่ใช้บังคับ

สัญญาจ้างเขียนบทความทั่วไปไม่ต้องจดทะเบียน ควรเก็บบรีฟ เวอร์ชันงาน วันที่ส่ง และหลักฐานตรวจรับไว้ เพราะเป็นหลักฐานขอบเขตงานและสิทธิในผลงาน

เมื่อผู้ว่าจ้างเป็นนิติบุคคลและจ่ายค่าจ้างทำของหรือค่าบริการที่เข้าเงื่อนไข ให้ตรวจการหักภาษี ณ ที่จ่ายอัตราปกติร้อยละ 3 ตามคำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.4/2528 และออกหนังสือรับรองให้ผู้รับจ้าง ตรวจอัตราและประเภทเงินได้ตามข้อเท็จจริงก่อนจ่าย

ผู้รับจ้างที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มออกใบกำกับภาษีตามกฎหมาย ผู้ว่าจ้างควรระบุในใบสั่งจ้างว่าค่าจ้าง … รวมภาษีมูลค่าเพิ่มแล้วหรือไม่ และเก็บหลักฐานการชำระกับใบหักภาษี ณ ที่จ่ายให้ตรงกัน

งานรับจ้างเขียนส่วนใหญ่ลูกค้าเอาไปลงในนามแบรนด์หรือในนามผู้บริหาร ซึ่งกฎหมายไม่ได้ให้ทำได้โดยอัตโนมัติ

• ธรรมสิทธิ์โอนกันไม่ได้ ผู้สร้างสรรค์มีสิทธิที่จะแสดงว่าตนเป็นผู้สร้างสรรค์งาน และห้ามผู้รับโอนบิดเบือน ตัดทอน หรือดัดแปลงจนเกิดความเสียหายต่อชื่อเสียงของตน แม้ลิขสิทธิ์เป็นของผู้ว่าจ้างแล้ว (พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ม.18) — สิทธินี้อยู่กับผู้เขียนตลอดอายุการคุ้มครองและทายาทฟ้องแทนได้
• ยกเว้นได้เฉพาะเมื่อตกลงกันไว้เป็นลายลักษณ์อักษร (ม.18 ตอนท้าย) ดังนั้นถ้าจะลงในนามคนอื่นหรือไม่ใส่ชื่อผู้เขียนเลย ต้องเขียนไว้ในสัญญาหรือผนวกให้ชัด ว่าผู้เขียนตกลงไม่แสดงตนและยินยอมให้ลงในนามผู้ว่าจ้าง — สัญญาฉบับนี้ยังไม่มีข้อนี้ ให้เพิ่มในผนวกก่อนใช้กับงานลงนามแบรนด์
• การแก้ไขต้นฉบับเป็นคนละเรื่องกับการบิดเบือน ผู้ว่าจ้างแก้ไขเพื่อความเหมาะสมได้ แต่ถ้าแก้จนความหมายผิดไปแล้วยังใส่ชื่อผู้เขียนไว้ เข้าข่าย ม.18 ได้
• ถ้าจะให้เครดิต ให้ระบุรูปแบบไว้ในผนวก เช่น ชื่อจริง นามปากกา หรือไม่ใส่ชื่อ และให้ระบุด้วยว่าใช้กับช่องทางใดบ้าง

• บทความที่พาดพิงบุคคลอื่น ผู้ที่กล่าวหรือไขข่าวแพร่หลายซึ่งข้อความอันฝ่าฝืนต่อความจริง จนเสียหายแก่ชื่อเสียงหรือทางทำมาหาได้ของผู้อื่น ต้องใช้ค่าสินไหมทดแทน (ป.พ.พ. ม.423) — ทั้งผู้เขียนและผู้ที่นำไปเผยแพร่อาจรับผิดได้ ไม่ใช่เฉพาะคนใดคนหนึ่ง และยังมีความผิดอาญาฐานหมิ่นประมาทอีกส่วนหนึ่ง
• การเปรียบเทียบกับคู่แข่งโดยตรง เป็นจุดที่เสี่ยงที่สุดของบทความการตลาด ต้องมีหลักฐานรองรับทุกข้อความที่เป็นข้อเท็จจริง
• ลอกเนื้อหาผู้อื่น ผู้เขียนคือคนที่ทำซ้ำและดัดแปลงโดยตรง จึงถูกฟ้องได้เอง (ม.15) การอ้างอิงงานของผู้อื่นทำได้เท่าที่เป็นการอ้างอิงอย่างเป็นธรรมโดยรับรู้ความเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ ไม่ใช่คัดลอกมาทั้งย่อหน้าแล้วใส่ลิงก์
• ภาพประกอบบทความก็มีลิขสิทธิ์ ภาพจากการค้นหาในอินเทอร์เน็ตใช้ไม่ได้ ต้องเป็นภาพที่ซื้อสิทธิหรือมีสัญญาอนุญาตรองรับ และต้องระบุว่าใครเป็นคนจัดหา

• บทความรีวิวหรือบทความที่ได้รับค่าตอบแทนควรเปิดเผยว่าเป็นเนื้อหาที่ได้รับการสนับสนุน การเขียนให้เข้าใจว่าเป็นความเห็นอิสระทั้งที่รับเงินมา อาจเข้าข่ายข้อความโฆษณาที่ทำให้ผู้บริโภคเข้าใจผิด
• สินค้าที่ต้องขออนุญาตโฆษณา เช่น อาหาร ยา เครื่องสำอาง เครื่องมือแพทย์ และผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ข้อความโฆษณาต้องอยู่ในขอบเขตที่ได้รับอนุญาต ห้ามอวดอ้างสรรพคุณรักษาโรค — ผู้ว่าจ้างต้องเป็นผู้ให้ข้อความที่ได้รับอนุญาตและรับผิดชอบส่วนนี้ ให้ระบุไว้ในผนวก
• ห้ามโฆษณาสุราและยาสูบ และเนื้อหาเกี่ยวกับการลงทุนหรือสินทรัพย์ดิจิทัลมีกฎเฉพาะของตนเอง

กฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคส่วนโฆษณา กฎหมายเฉพาะของสินค้าควบคุม และข้อยกเว้นการละเมิดลิขสิทธิ์เพื่อการอ้างอิงอย่างเป็นธรรม ควรตรวจฉบับปัจจุบันก่อนใช้ ข้อความในส่วนนี้เป็นคำเตือนให้ตรวจ ไม่ใช่การยืนยันเลขมาตรา

• ปัญญาประดิษฐ์เป็นเรื่องที่ต้องตกลงกันก่อน ผู้ว่าจ้างจำนวนมากห้ามใช้ หรืออนุญาตเฉพาะขั้นตอนค้นข้อมูล ขณะที่งานส่วนที่สร้างด้วยปัญญาประดิษฐ์ยังมีสถานะลิขสิทธิ์ไม่แน่นอน จึงอาจกระทบข้อ 5.1 ที่โอนลิขสิทธิ์ให้ผู้ว่าจ้าง — ให้ระบุในผนวกว่าอนุญาตหรือไม่ และถ้าอนุญาตให้เปิดเผยขอบเขตที่ใช้
• ไม่กำหนดจำนวนรอบแก้และเกณฑ์ว่างานเสร็จ บทความแก้ได้ไม่รู้จบเพราะเป็นเรื่องรสนิยม ผนวกต้องระบุจำนวนคำ โครงเรื่องที่อนุมัติแล้ว น้ำเสียง จำนวนรอบแก้ และค่าแก้รอบถัดไป · ควรอนุมัติโครงเรื่องก่อนลงมือเขียนเต็ม จะลดรอบแก้ได้มากที่สุด
• ไม่ระบุขอบเขตการใช้ผลงาน บทความเดียวนำไปลงหลายเว็บ แปลเป็นภาษาอื่น หรือดัดแปลงเป็นคลิป เป็นการใช้คนละระดับ ถ้าโอนลิขสิทธิ์ตามข้อ 5.1 แล้วผู้ว่าจ้างทำได้ทั้งหมด — ผู้เขียนที่ต้องการสงวนสิทธิต้องตกลงตั้งแต่ต้นและเขียนขอบเขตไว้ในผนวก
• ห้ามรับประกันอันดับการค้นหา อันดับขึ้นกับอัลกอริทึมของผู้ให้บริการค้นหาซึ่งอยู่นอกเหนือการควบคุม รับประกันได้เฉพาะคุณภาพงานตามเกณฑ์ในผนวก
• บทความที่ยังไม่เผยแพร่เป็นความลับ ผู้เขียนนำไปใช้เป็นตัวอย่างผลงานก่อนลูกค้าเผยแพร่ไม่ได้ และถ้าจะใช้หลังเผยแพร่ ต้องดูว่าขัดกับข้อตกลงเรื่องไม่แสดงตนหรือไม่
• มัดจำก็ถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย 3% ด้วย เมื่อผู้ว่าจ้างเป็นนิติบุคคล และถ้ามีค่าโอนลิขสิทธิ์แยกต่างหากจากค่าจ้างเขียน อาจเป็นเงินได้คนละประเภทซึ่งหักค่าใช้จ่ายไม่เท่ากัน ให้ตรวจก่อนยื่น

• บรีฟหัวข้อ … กลุ่มผู้อ่าน โครงร่าง และข้อห้ามกล่าวอ้าง
• เอกสารอ้างอิง … พร้อมสิทธิใช้ภาพ เครื่องหมาย หรือข้อมูลของบุคคลอื่น
• เกณฑ์ตรวจรับ รูปแบบ … กำหนดส่ง … และประวัติการแก้ไข
• หลักฐานส่งมอบ ใบแจ้งหนี้ ใบเสร็จ และหลักฐานชำระเงิน

ทำสองฉบับข้อความตรงกัน ลงชื่อกำกับบรีฟและเอกสารแนบทุกชุด ตรวจอำนาจผู้ลงนามและชื่อผู้รับจ้างให้ตรงกับบัญชีรับเงิน จัดเก็บเวอร์ชันสุดท้ายและหลักฐานชำระเงิน เพราะลิขสิทธิ์โอนเมื่อชำระค่าจ้างครบตามข้อ 5

เขียนและตรวจทานโดย ภูวรา ครอบตะคุ ทนายความ (ใบอนุญาต 477/2558) · เนติบัณฑิตไทย · น.ม. กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและสารสนเทศ — การเลือกประเด็น การจัดหมวด และคำอธิบายในบทความนี้เป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ของผู้เขียน ส่วนตัวบทกฎหมายที่ยกมาไม่มีลิขสิทธิ์และตรวจกับราชกิจจานุเบกษาได้เสมอ · ทะเบียนบทความ OKC-C938D6 · หากนำไปใช้ต่อ โปรดระบุชื่อผู้เขียนและลิงก์ต้นฉบับ