สัญญาจ้างรถขนส่งสินค้า (รายเที่ยว) ต้องมีอะไรบ้าง

• ใช้เมื่อจ้างรถบรรทุกขนสินค้าหนึ่งเที่ยวไปส่งลูกค้าหรือคลังสินค้าปลายทาง
• ใช้เมื่อจ้างวิ่งเส้นทางเดิมจากจุดรับเดียวไปผู้รับเดียวซ้ำตามตารางเป็นรายเดือน
• ใช้เมื่อขนส่งของเสียง่ายที่ต้องควบคุมอุณหภูมิ

• ผู้ขนส่งเพื่อสินจ้างต้องมีใบอนุญาตประกอบการขนส่งตามกฎหมาย
• แจ้งมูลค่าสินค้าจริง เพราะความรับผิดจำกัดตามมูลค่าที่แจ้ง
• บันทึกสภาพสินค้าทั้งตอนรับและตอนส่ง
• ผู้ว่าจ้างที่เป็นนิติบุคคลหักภาษี ณ ที่จ่ายร้อยละ 1

• ถ้าจ้างรับสินค้าจากโรงงานหรือคลังทุกวันไปกระจายส่งลูกค้าหลายรายตามรายการส่งประจำวัน คิดค่าจ้างตามปริมาณ ต่อกิโลเมตร หรือเหมาเที่ยว — ใช้ สัญญาจ้างขนส่งสินค้า (กระจายสินค้าประจำ)
• ถ้าต้องการให้เก็บสต็อก แพ็ก และส่งรายคำสั่งซื้อ ให้ใช้ สัญญารับฝากและจัดส่งสินค้า (Fulfillment)
• ถ้าจ้างคนส่งของรายชิ้นแบบไรเดอร์ ให้ใช้ สัญญาจ้างไรเดอร์หรือคนส่งสินค้า
• ถ้าเหมารถพร้อมคนขับรับส่งคน ให้ใช้ สัญญาจ้างเหมาบริการรถยนต์พร้อมพนักงานขับรถ
• ถ้าคู่สัญญาเป็นชาวต่างชาติหรือต้องการฉบับภาษาอังกฤษ ให้ใช้ Domestic Transportation Agreement — สัญญาจ้างขนส่งสินค้าในประเทศ ภาษาอังกฤษ
• สัญญาขนส่งและเก็บรักษาสินค้าควบคุมอุณหภูมิ ภาษาอังกฤษ — ใช้ Cold Chain Logistics Agreement — สัญญาขนส่งและเก็บรักษาสินค้าควบคุมอุณหภูมิ ภาษาอังกฤษ
• สัญญาจ้างขนย้ายบ้าน ภาษาอังกฤษ — ใช้ Household Removal Services Agreement — สัญญาจ้างขนย้ายบ้าน ภาษาอังกฤษ

สัญญานี้เป็นการจ้างให้ขนส่งเพื่อสินจ้าง ให้ปิดอากรตามบัญชีอัตราอากรแสตมป์ลักษณะ 4 จ้างทำของ อัตรา 1 บาทต่อสินจ้างทุก 1,000 บาทหรือเศษ ผู้ขนส่งเป็นผู้เสียและขีดฆ่า จากค่าขนส่ง … คำนวณอากรได้ (ตามที่ระบบคำนวณจากค่าที่กรอก) คู่ฉบับ (ตามที่ระบบคำนวณจากค่าที่กรอก) ถ้าเป็นเที่ยวซ้ำตามตารางที่ยังไม่รู้ยอดรวมแน่นอน ให้ประมาณสินจ้างตามสมควรแล้วเสียอากรตามนั้น และเสียเพิ่มเมื่อรับเงินเกินยอดประมาณ ตามหมายเหตุ (1) และ (2) ของลักษณะ 4 ถ้าไม่ปิดอากรครบ สัญญาใช้เป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้จนกว่าจะเสียอากรและเงินเพิ่มตามประมวลรัษฎากร มาตรา 118 และ 113–114

สัญญานี้ไม่ต้องจดทะเบียน แต่การขนส่งสินค้าเพื่อสินจ้างด้วยรถบรรทุกอยู่ในบังคับ พ.ร.บ.การขนส่งทางบก พ.ศ. 2522 ผู้ขนส่งต้องมีใบอนุญาตประกอบการขนส่งตามประเภทและขนาดรถ และรถต้องจดทะเบียนตรงประเภท ข้อ 1.2 จึงให้ผู้ขนส่งรับรองและให้ผู้ว่าจ้างขอดูสำเนาได้ รายละเอียดประเภทใบอนุญาตและเกณฑ์น้ำหนักบรรทุกให้ตรวจกับกรมการขนส่งทางบก

• ผู้ขนส่งต้องรับผิดในความสูญหาย บุบสลาย หรือส่งมอบชักช้า เว้นแต่พิสูจน์ได้ว่าเกิดจากเหตุสุดวิสัย สภาพแห่งสินค้าเอง หรือความผิดของผู้ส่งหรือผู้รับ (ป.พ.พ. มาตรา 616) — ข้อ 4.1 เขียนตามหลักนี้
• ผู้ส่งต้องแจ้งให้ผู้ขนส่งรู้ก่อนส่งมอบว่าสินค้ามีสภาพอันตราย ถ้าไม่แจ้งต้องรับผิดในความเสียหายที่เกิดขึ้น (มาตรา 617) — ที่มาของข้อ 2.2
• ของมีค่ามาก เช่น เงินทอง ธนบัตร อัญมณี ถ้าไม่ได้บอกราคาไว้ชัดแจ้งตอนส่งมอบ ผู้ขนส่งไม่ต้องรับผิดเมื่อสูญหายหรือบุบสลาย และถ้าบอกไว้ก็รับผิดไม่เกินราคาที่บอก (มาตรา 620) — จึงต้องกรอกมูลค่าในข้อ 2.1 ให้ครบ
• ข้อความยกเว้นหรือจำกัดความรับผิดในใบรับของหรือเอกสารที่ผู้ขนส่งออกให้เป็นโมฆะ เว้นแต่ผู้ส่งแสดงความตกลงด้วยชัดแจ้ง (มาตรา 625) — เพดานในข้อ 4.2 อยู่ในสัญญาที่ผู้ว่าจ้างลงนามเอง จึงเป็นความตกลงชัดแจ้ง แต่เงื่อนไขที่ผู้ขนส่งพิมพ์เพิ่มไว้ในใบรับสินค้าหรือใบส่งของภายหลังไม่ผูกพันผู้ว่าจ้าง ถ้าผู้ว่าจ้างไม่ได้ลงนามยอมรับ
• ถ้าผู้รับรับสินค้าไว้โดยไม่อิดเอื้อนและชำระค่าขนส่งแล้ว ความรับผิดของผู้ขนส่งสิ้นไป เว้นแต่ความเสียหายที่มองไม่เห็นจากภายนอกซึ่งแจ้งภายใน 8 วันนับแต่วันส่งมอบ (มาตรา 623) — ข้อ 4.4 จึงกำหนดไม่น้อยกว่า 8 วัน และให้บันทึกความเสียหายที่เห็นได้ตั้งแต่วันส่งมอบ
• ฟ้องเรียกค่าเสียหายเพราะสินค้าสูญหาย บุบสลาย หรือส่งชักช้า ต้องฟ้องภายใน 1 ปีนับแต่วันส่งมอบ หรือวันที่ควรส่งมอบถ้าสูญหายทั้งหมด (มาตรา 624)

สรุปข้างต้นเขียนตามหลักของบทบัญญัติลักษณะรับขน (ป.พ.พ. มาตรา 608–639) ถ้าสินค้ามีมูลค่าสูงหรือขนส่งข้ามแดน ให้ตรวจข้อความกับทนายก่อนลงนาม

ผู้ว่าจ้างที่เป็นนิติบุคคลต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายร้อยละ 1 ของค่าขนส่ง ตามคำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.4/2528 ข้อ 12/4 ไม่ว่าผู้ขนส่งเป็นบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล ผู้ว่าจ้างที่เป็นบุคคลธรรมดาไม่มีหน้าที่หัก ผู้ขนส่งที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มออกใบกำกับภาษีตามประมวลรัษฎากร มาตรา 78/1 และ 86

ข้อ 4.2 จำกัดความรับผิดไว้ที่เพดานหรือมูลค่าที่ผู้ว่าจ้างแจ้ง แล้วแต่อย่างใดต่ำกว่า เพื่อให้ผู้ว่าจ้างแจ้งมูลค่าจริงและผู้ขนส่งรู้ความเสี่ยงที่รับไว้ เพดานนี้ใช้ยกเว้นความจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงไม่ได้ตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 8 และ ป.พ.พ. มาตรา 373 ถ้าสินค้ามีค่าสูงกว่าเพดานมาก ให้เปิดสวิตช์ประกันภัยสินค้าหรือทำประกันภัยเอง

ข้อ 2.2 ให้ผู้ว่าจ้างแจ้งวัตถุอันตรายและของเสียง่าย เพราะผู้ขนส่งดูแลได้เฉพาะสิ่งที่รู้ ข้อ 3.1 และ 3.2 ให้บันทึกสภาพสินค้าทั้งตอนรับและตอนส่ง ซึ่งเป็นหลักฐานชี้ว่าความเสียหายเกิดในช่วงใด

ข้อ 5.3 ห้ามผู้ขนส่งกักสินค้าเพื่อบังคับชำระค่าขนส่งที่ยังพิพาท และห้ามผู้ว่าจ้างระงับค่าขนส่งส่วนที่ไม่มีข้อโต้แย้ง ผู้ที่ผิดนัดชำระเงินต้องเสียดอกเบี้ยตาม ป.พ.พ. มาตรา 224

• รายการสินค้าและมูลค่าที่แจ้ง
• ใบรับสินค้าและหลักฐานการส่งมอบ
• สำเนาใบอนุญาตประกอบการขนส่งและทะเบียนรถ
• สำเนากรมธรรม์ประกันภัยสินค้า ถ้ามี
• ตารางเที่ยวขนส่ง ถ้าวิ่งซ้ำเส้นทางเดิมตามตาราง

ทำสองฉบับข้อความตรงกัน เก็บไว้ฝ่ายละฉบับ

เขียนและตรวจทานโดย ภูวรา ครอบตะคุ ทนายความ (ใบอนุญาต 477/2558) · เนติบัณฑิตไทย · น.ม. กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและสารสนเทศ — การเลือกประเด็น การจัดหมวด และคำอธิบายในบทความนี้เป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ของผู้เขียน ส่วนตัวบทกฎหมายที่ยกมาไม่มีลิขสิทธิ์และตรวจกับราชกิจจานุเบกษาได้เสมอ · ทะเบียนบทความ OKC-78693A · หากนำไปใช้ต่อ โปรดระบุชื่อผู้เขียนและลิงก์ต้นฉบับ