สัญญาจ้างทำการตลาดออนไลน์ ต้องมีอะไรบ้าง

• ใช้จ้างวางแผนคอนเทนต์ ดูแลสื่อสังคม เว็บไซต์ อีเมล หรือแคมเปญออนไลน์
• ใช้เมื่อมีงบซื้อสื่อแยกจากค่าบริการและต้องกำหนดเพดานใช้จ่าย
• ใช้เมื่อผู้รับจ้างเข้าถึงบัญชีโฆษณา ข้อมูลลูกค้า หรือรายงานผลของผู้ว่าจ้าง

• เปิดบัญชีโฆษณาในชื่อผู้ว่าจ้างและใช้สิทธิรายบุคคล เพื่อให้ถอนสิทธิได้โดยไม่เสียประวัติแคมเปญ
• แยกค่าบริการกับงบซื้อสื่อ เพราะภาษีและหลักฐานจ่ายต่างกัน
• KPI ไม่ควรเขียนเป็นการรับประกันยอดขาย แต่ต้องมีวิธีวัดและแหล่งข้อมูลเดียวกัน
• ข้อความโฆษณาต้องตรวจ พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภค ม.22 และกฎหมายเฉพาะสินค้า ก่อนเผยแพร่
• ถ้าใช้ข้อมูลลูกค้า ผู้รับจ้างต้องทำตามคำสั่งและหน้าที่ผู้ประมวลผลตาม PDPA ม.40

• ไม่เหมาะกับจ้าง Influencer ผลิตและโพสต์คอนเทนต์ในบัญชีของตน ให้ใช้ สัญญาจ้าง Influencer หรือ KOL
• ไม่เหมาะกับบริหารร้านและคำสั่งซื้อใน Marketplace เป็นหลัก ให้ใช้ สัญญาบริหารร้านค้าใน Shopee, Lazada หรือ TikTok Shop
• ไม่เหมาะกับ Affiliate ที่รับค่าตอบแทนตามยอดแนะนำเป็นหลัก ให้ใช้ สัญญาจ้างนายหน้า Affiliate (แนะนำสินค้ารับค่าบำเหน็จ)
• สัญญาจ้างบริหารงบโฆษณาออนไลน์ ภาษาอังกฤษ — ใช้ Paid Media Management Agreement — สัญญาจ้างบริหารงบโฆษณาออนไลน์ ภาษาอังกฤษ

สัญญานี้เข้าลักษณะตราสาร 4 จ้างทำของ ผู้รับจ้างเป็นผู้เสียอากรและขีดฆ่าแสตมป์ อัตรา 1 บาทต่อสินจ้างทุก 1,000 บาทหรือเศษของ 1,000 บาท ค่าบริการรวมให้ผลคำนวณ (ตามที่ระบบคำนวณจากค่าที่กรอก) งบสื่อที่ผู้ว่าจ้างจ่ายตรงแก่แพลตฟอร์มและไม่ใช่สินจ้างของผู้รับจ้างไม่รวมในฐานนี้

หากปิดอากรไม่บริบูรณ์ ตราสารใช้เป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้จนชำระอากรและเงินเพิ่มตามประมวลรัษฎากร ม.118 และอาจมีเงินเพิ่มตาม ม.113–114 สัญญาอิเล็กทรอนิกส์ให้ตรวจวิธีชำระเป็นตัวเงินตามหลักเกณฑ์ปัจจุบัน

สัญญาบริการการตลาดทั่วไปไม่ต้องจดทะเบียน แต่หากให้สิทธิใช้เครื่องหมายการค้าจดทะเบียนในลักษณะสัญญาอนุญาต ต้องตรวจการทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนตาม พ.ร.บ.เครื่องหมายการค้า ม.68 แยกต่างหาก การให้ใช้โลโก้เพื่อทำสื่อเฉพาะงานไม่ควรเขียนกว้างเป็นสิทธิประกอบธุรกิจภายใต้เครื่องหมาย

ค่าบริหารการตลาดหรือบริการทั่วไปที่ผู้ว่าจ้างนิติบุคคลจ่ายแก่ผู้รับในประเทศไทยและเข้าเงื่อนไข มีอัตราหัก ณ ที่จ่ายปกติร้อยละ 3 ตาม ท.ป.4/2528 ส่วนค่าโฆษณาที่จ่ายแก่ผู้รับโฆษณาและเข้าเงื่อนไขข้อ 10 มีอัตราปกติร้อยละ 2 จึงต้องแยกค่าบริการกับค่าซื้อสื่อและตรวจผู้รับเงินตามจริงก่อนหัก

ผู้รับจ้างจดทะเบียน VAT เรียกเก็บและออกใบกำกับภาษีตามกฎหมาย ให้แพลตฟอร์มออกหลักฐานซื้อสื่อในชื่อผู้ว่าจ้างเมื่อเป็นผู้รับบริการจริง และไม่รวมเงินสำรองจ่ายเป็นรายได้ของเอเจนซีโดยไม่มีเหตุ

นี่คือจุดที่งานการตลาดออนไลน์ต่างจากงานบริการรายเดือนทั่วไป เพราะมีเงินก้อนที่ไม่ใช่ของเอเจนซีเดินผ่าน

• ให้แพลตฟอร์มเรียกเก็บจากวิธีชำระเงินของผู้ว่าจ้างโดยตรงเป็นลำดับแรก และเปิดบัญชีโฆษณาในชื่อผู้ว่าจ้าง วิธีนี้ตัดปัญหาทั้งเรื่องภาษี เรื่องกรรมสิทธิ์ในบัญชี และเรื่องเงินหายไปพร้อมเอเจนซี
• ถ้าจำเป็นต้องให้เอเจนซีสำรองจ่าย เงินนั้นเป็นเงินที่รับไว้แทนผู้ว่าจ้าง ไม่ใช่รายได้ของเอเจนซี ต้องส่งมอบหรือคืนส่วนที่เหลือทั้งหมด (ป.พ.พ. ม.810) และถ้านำไปใช้เพื่อประโยชน์ตนเองต้องเสียดอกเบี้ยนับแต่วันที่เอาไปใช้ (ม.811) นอกจากนี้ยังอาจเป็นความผิดอาญาฐานยักยอก — ข้อ 6.2 จึงห้ามหักกลบงบสื่อกับค่าบริการของตนเอง
• เพดานงบต่อเดือนและต่อวันมีไว้กันความเสียหายที่โตเร็ว แคมเปญที่ตั้งค่าผิดใช้งบหมดได้ในไม่กี่ชั่วโมง ข้อ 6.1 จึงบังคับให้ตั้งวงเงินในระบบจริง ไม่ใช่ตกลงกันด้วยวาจา
• บัญชีโฆษณา เพจ พิกเซล และกลุ่มเป้าหมายเป็นของผู้ว่าจ้าง (ข้อ 6.3) ให้เอเจนซีเข้าถึงด้วยบัญชีผู้ใช้รายบุคคล ไม่ใช่ส่งรหัสผ่านหลักให้ และผู้ว่าจ้างต้องคงสิทธิผู้ดูแลสูงสุดไว้เสมอ
• ข้อมูลกลุ่มเป้าหมายที่สะสมไว้มีมูลค่าจริง การเปลี่ยนเอเจนซีแล้วเริ่มนับหนึ่งใหม่คือความเสียหายที่มองไม่เห็นในใบแจ้งหนี้ ให้ระบุในผนวกว่าข้อมูลเหล่านี้ส่งมอบอย่างไรเมื่อจบสัญญา

• ไม่รับประกันผลลัพธ์ ยอดขาย อันดับ หรือการเข้าถึง ขึ้นกับอัลกอริทึม งบ คู่แข่ง และตัวสินค้าเอง ซึ่งอยู่นอกการควบคุมของเอเจนซี · แต่ข้อไม่รับประกันผลใช้ยกเว้นความรับผิดจากการทำงานบกพร่องไม่ได้ เช่น ตั้งค่าแคมเปญผิดจนงบหมดโดยเปล่าประโยชน์ ซึ่งยังต้องรับผิดตามข้อ 9.1
• ข้อความโฆษณาที่พาดพิงคู่แข่งหรือบุคคลอื่น ผู้ที่กล่าวหรือไขข่าวแพร่หลายซึ่งข้อความอันฝ่าฝืนต่อความจริงจนเสียหายแก่ชื่อเสียงหรือทางทำมาหาได้ของผู้อื่น ต้องใช้ค่าสินไหมทดแทน (ป.พ.พ. ม.423) — ทั้งเอเจนซีผู้เผยแพร่และผู้ว่าจ้างผู้ให้ข้อมูลอาจรับผิดร่วมกันได้ การที่ผู้ว่าจ้างอนุมัติข้อความแล้วไม่ทำให้เอเจนซีพ้นผิด ซึ่งตรงกับข้อ 5.1 ที่ห้ามเผยแพร่ข้อความเท็จแม้ผู้ว่าจ้างอนุมัติ
• ธรรมสิทธิ์โอนกันไม่ได้ ลิขสิทธิ์ในชิ้นงานเป็นของผู้ว่าจ้างตามข้อ 5.2 แต่ผู้สร้างสรรค์ยังมีสิทธิแสดงตนและห้ามการบิดเบือนจนเสียชื่อเสียง (พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ม.18) เว้นแต่ตกลงเป็นลายลักษณ์อักษร
• ข้อห้ามรับงานคู่แข่งต้องแคบและมีกำหนดเวลา (ข้อ 10.3) ระบุเป็นหมวดสินค้าที่แคบที่สุดเท่าที่จำเป็น การห้ามทั้งอุตสาหกรรมหรือห้ามไม่มีกำหนด เป็นการจำกัดการทำมาหาได้เกินสมควรและอาจไม่มีผลบังคับตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม ม.5 · ถ้าผู้ว่าจ้างมีอำนาจต่อรองเหนือกว่าอย่างชัดเจน ยังต้องระวัง ม.57 พ.ร.บ.การแข่งขันทางการค้า ด้วย
• เครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ ข้อ 5.4 ตั้งค่าเริ่มต้นเป็นห้าม เพราะการนำข้อมูลหรือไฟล์ของลูกค้าเข้าเครื่องมือภายนอกเป็นการเปิดเผยข้อมูล และสถานะลิขสิทธิ์ของส่วนที่ AI สร้างยังไม่แน่นอน ซึ่งกระทบข้อ 5.2 ที่โอนลิขสิทธิ์ให้ผู้ว่าจ้างโดยตรง

• ชิงโชค แจกรางวัล หรือกิจกรรมที่ผู้ร่วมได้รางวัลโดยเสี่ยงโชค ต้องขออนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยการพนัน — นี่คือกลไกแคมเปญที่ใช้กันบ่อยที่สุดและไม่ขออนุญาตกันบ่อยที่สุด ผู้จัดคือผู้ว่าจ้าง ไม่ใช่เอเจนซี แต่เอเจนซีที่ออกแบบกติกาและประกาศแทนอาจถูกลากเข้าไปด้วย ให้ระบุในผนวกว่าใครเป็นผู้ขออนุญาต
• สินค้าที่ต้องขออนุญาตโฆษณา อาหาร ยา เครื่องสำอาง เครื่องมือแพทย์ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ต้องใช้ข้อความในขอบเขตที่ได้รับอนุญาต · สุราและยาสูบห้ามโฆษณา · สินทรัพย์ดิจิทัลและการลงทุนมีกฎของหน่วยงานกำกับของตนเอง
• ผู้เยาว์ หากแคมเปญมุ่งไปที่เด็ก เก็บข้อมูลจากเด็ก หรือมีเด็กปรากฏในสื่อ ต้องได้รับความยินยอมจากผู้ใช้อำนาจปกครอง (PDPA ม.20) และต้องระวังข้อจำกัดเรื่องการโฆษณาที่มุ่งเป้าไปที่เด็กเป็นการเฉพาะ
• กติกาของแพลตฟอร์ม ไม่ใช่กฎหมาย แต่ฝ่าฝืนแล้วบัญชีถูกระงับหรือถูกปรับ ซึ่งเสียหายจริง ข้อ 9.1 จึงกำหนดให้รับผิดในค่าปรับจากแพลตฟอร์มที่พิสูจน์ได้ว่าเกิดจากความผิดของฝ่ายใด

• ให้เอเจนซีเปิดบัญชีโฆษณาในชื่อตัวเอง แล้วพอเลิกสัญญาก็เอาประวัติแคมเปญ พิกเซล และกลุ่มเป้าหมายไปไม่ได้ — ข้อ 6.3 แก้จุดนี้ ต้องทำตามจริงตั้งแต่วันแรก
• รวมงบสื่อไว้ในค่าบริการก้อนเดียว ทำให้ตรวจไม่ได้ว่าเงินไปไหน หักภาษีผิดอัตรา และฐาน VAT ผิด — ข้อ 7.1 แยกไว้แล้ว
• ตั้ง KPI ที่เอเจนซีควบคุมไม่ได้ เช่น ยอดขายที่ขึ้นกับราคาและสินค้าเอง ควรตั้งตัวชี้วัดที่วัดจากงานที่เอเจนซีทำจริง และแยกตัวชี้วัดทางธุรกิจไว้เป็นข้อมูลประกอบ
• ไม่กำหนดผู้อนุมัติคนเดียว ทำให้บรีฟเปลี่ยนไปมาและงานไม่จบ ข้อ 3 กับช่องผู้อนุมัติมีไว้เพื่อการนี้
• ลืมเปลี่ยนรหัสผ่านและถอนสิทธิเมื่อเลิกสัญญา ข้อ 10.4 ให้เอเจนซีถอนสิทธิของตน แต่ผู้ว่าจ้างต้องตรวจเองด้วยว่าถอนครบจริง

กฎหมายว่าด้วยการพนัน กฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคส่วนโฆษณา กฎหมายเฉพาะของสินค้าควบคุม พ.ร.บ.การแข่งขันทางการค้า ความผิดอาญาฐานยักยอก และกติกาของแต่ละแพลตฟอร์ม ควรตรวจฉบับปัจจุบันก่อนใช้ ข้อความในส่วนนี้เป็นคำเตือนให้ตรวจ ไม่ใช่การยืนยันเลขมาตรา

• ขอบเขต … ปฏิทินงาน และรายการสิ่งที่ไม่รวม
• บรีฟ คำกล่าวอ้าง หลักฐานสินค้า คู่มือแบรนด์ และรายชื่อผู้อนุมัติ …
• ตาราง KPI … พร้อมแหล่งข้อมูลและตัวอย่างรายงาน
• รายชื่อบัญชีโฆษณา … เพดานงบ และวิธีชำระ …
• รายการข้อมูลและระบบ … ผู้ประมวลผลช่วง ประเทศปลายทาง และขั้นตอนแจ้งเหตุ
• รายการไฟล์ บัญชี สิทธิผู้ใช้ และขั้นตอนส่งมอบเมื่อสิ้นสัญญา
• รายการเครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ที่อนุญาต … และวิธีแจ้งว่าชิ้นงานใดมีส่วนที่สร้างด้วยเครื่องมือนั้น
• ขอบเขตหมวดสินค้าที่ห้ามรับงานให้คู่แข่ง … และระยะเวลา … เดือนหลังสัญญาสิ้นสุด
• กติกากิจกรรมชิงโชคหรือแจกของรางวัล พร้อมระบุผู้รับผิดชอบการขออนุญาต (ถ้ามี)

ทำสองฉบับข้อความตรงกัน ลงชื่อกำกับเอกสารแนบทุกชุด ตรวจว่าค่าบริการรวม … สอดคล้องกับค่ารายเดือนและระยะเวลา ก่อนเริ่มงานให้ผู้ว่าจ้างคงสิทธิผู้ดูแลหลัก เปิดการยืนยันตัวตนหลายขั้นตอน และบันทึกสถานะบัญชีกับวงเงินโฆษณาไว้

เขียนและตรวจทานโดย ภูวรา ครอบตะคุ ทนายความ (ใบอนุญาต 477/2558) · เนติบัณฑิตไทย · น.ม. กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและสารสนเทศ — การเลือกประเด็น การจัดหมวด และคำอธิบายในบทความนี้เป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ของผู้เขียน ส่วนตัวบทกฎหมายที่ยกมาไม่มีลิขสิทธิ์และตรวจกับราชกิจจานุเบกษาได้เสมอ · ทะเบียนบทความ OKC-C4A254 · หากนำไปใช้ต่อ โปรดระบุชื่อผู้เขียนและลิงก์ต้นฉบับ