สัญญาเช่าซื้อรถยนต์ (ระหว่างบุคคล) ต้องมีอะไรบ้าง
เจ้าของรถให้อีกฝ่ายนำรถไปใช้และผ่อนเป็นงวด ผ่อนครบแล้วกรรมสิทธิ์โอนทันทีและโอนเล่ม — ระหว่างผ่อน รถยังเป็นของเจ้าของ ผิดนัดแล้วเลิกสัญญาและรับรถคืนได้ตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนดเท่านั้น · เช่าซื้อต้องทำเป็นหนังสือ มิฉะนั้นเป็นโมฆะ (ป.พ.พ. มาตรา 572) — ลงนามให้ครบทั้งสองฝ่าย
| ใช้เมื่อ | ใช้เมื่อขายรถยนต์ของตนให้ญาติ เพื่อน หรือลูกจ้างแบบผ่อน โดยเก็บชื่อในเล่มไว้จนผ่อนครบ |
|---|---|
| อากรแสตมป์ | สัญญาเช่าซื้อต้องปิดอากร ตามที่ระบบคำนวณจากค่าที่กรอก — 1 บาทต่อทุก 1,000 บาทหรือเศษของราคาเช่าซื้อรวม (บัญชีอัตราอากรแสตมป์ ลักษณะ 3) · คู่ฉบับ (ตามที่ระบบคำนวณจากค่าที่กรอก) (ลักษณะ 23) · เจ้าของรถ (ผู้ให้เช่าซื้อ) เป็นผู้เสียอากร เว้นแต่ตกลงกันเป็นอย่างอื่น ปิดแสตมป์และขีดฆ่าในวันลงนาม หรือชำระผ่านระบบ e-Stamp ของกรมสรรพากร (สัญญาที่ลงนามอิเล็กทรอนิกส์ต้องใช้ e-Stamp) สัญญาที่ไม่ปิดอากรใช้เป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้จนกว่าจะเสียอากรและเงินเพิ่ม (ประมวลรัษฎากร มาตรา 118) |
| มาตราที่อ้าง | ป.พ.พ. ม.572 (นิยาม + ต้องทำเป็นหนังสือ มิฉะนั้นโมฆะ), 573 (ผู้เช่าซื้อเลิกได้โดยส่งคืนด้วยค่าใช้จ่ายของตน — ข้อ 13.4), 574 (ผิดนัดสองงวดติดกัน/ผิดข้อสำคัญ ริบเงินที่ชำระแล้ว กลับเข้าครอบครอง · ผิดนัดงวดสุดท้ายรออีกหนึ่งงวด — ข้อ 13.1, 15.3), 224/1 (ดอกเบี้ยผิดนัดคิดจากงวดที่ผิดนัด ไม่ทบต้น — ข้อ 3.4 ถ้อยคำกลาง จ.), 383 · บัญชีอัตราอากรแสตมป์ ลักษณะ 3 (เช่าซื้อ 1 บาทต่อ 1,000 บาท) · พ.ร.บ.ข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม 2540 · พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล 2562 · พ.ร.บ.ว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ 2544 · พ.ร.บ.การทวงถามหนี้ 2558 |
| ค่าใช้แบบฟอร์มบนเว็บนี้ | 349 บาท |
ใช้สัญญาฉบับนี้เมื่อไร
- ใช้เมื่อขายรถยนต์ของตนให้ญาติ เพื่อน หรือลูกจ้างแบบผ่อน โดยเก็บชื่อในเล่มไว้จนผ่อนครบ
- ใช้เมื่อบริษัทให้พนักงานผ่อนซื้อรถของบริษัท (บริษัทไม่ได้ทำธุรกิจเช่าซื้อรถ)
- ใช้เมื่อต้องการสัญญาผ่อนรถที่เปิดเผยดอกเบี้ยจริงและมีขั้นตอนเลิกสัญญาที่ศาลยอมรับ
จุดที่พลาดบ่อยและต้องระวัง
- เช่าซื้อต้องทำเป็นหนังสือ มิฉะนั้นเป็นโมฆะ (ป.พ.พ. มาตรา 572) — ลงนามให้ครบทั้งสองฝ่าย
- ยอดเช่าซื้อรวมต้องเท่ากับเงินดาวน์บวกค่างวดทั้งหมด และตรงกับตารางผ่อนที่แนบ
- ผู้เช่าซื้อผิดนัด ห้ามไปยึดรถเอง ต้องส่งหนังสือเตือนตามข้อ 13 ก่อน และรับรถคืนได้เมื่อผู้ครอบครองยินยอมหรือศาลสั่ง — การยึดด้วยกำลังเสี่ยงความผิดอาญา
- ติด GPS ได้เฉพาะเมื่อติ๊กและผู้เช่าซื้อยินยอม ห้ามใช้ตามดูชีวิตส่วนตัว ห้ามดับเครื่องจากระยะไกล
- สัญญาเช่าซื้อต้องติดอากรแสตมป์ ไม่ติดใช้เป็นพยานในคดีแพ่งไม่ได้
กรณีที่ไม่ควรใช้ฉบับนี้
- ห้ามใช้ถ้าคุณประกอบธุรกิจให้เช่าซื้อรถยนต์หรือรถจักรยานยนต์เป็นทางค้า (ไฟแนนซ์ หรือเต็นท์ที่ปล่อยเช่าซื้อเอง) — ธุรกิจนี้อยู่ใต้ประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญา พ.ศ. 2565 ที่ควบคุมข้อความและเพดานดอกเบี้ย ต้องใช้แบบสัญญาที่ตรวจเทียบประกาศแล้ว
- ถ้าให้ผู้ซื้อเป็นเจ้าของตั้งแต่รับรถแล้วผ่อนราคาอย่างเดียว ให้ใช้ สัญญาขายสินค้าแบบผ่อนชำระระหว่างร้านกับลูกค้า
- ถ้าเช่าซื้อเครื่องจักรหรืออุปกรณ์อื่นที่ไม่ใช่รถยนต์ ให้ใช้ สัญญาเช่าซื้อทรัพย์สิน (เครื่องจักร อุปกรณ์ เครื่องใช้)
- ถ้าเช่ารถอย่างเดียวไม่มีคำมั่นว่าจะขาย ให้ใช้ สัญญาเช่ารถยนต์ระยะยาวรายเดือน
- เช่าซื้อเครื่องจักร อุปกรณ์ หรือเครื่องใช้ — ใช้ สัญญาเช่าซื้อทรัพย์สิน (เครื่องจักร อุปกรณ์ เครื่องใช้)
อากรแสตมป์
สัญญาเช่าซื้อต้องปิดอากร ตามที่ระบบคำนวณจากค่าที่กรอก — 1 บาทต่อทุก 1,000 บาทหรือเศษของราคาเช่าซื้อรวม (บัญชีอัตราอากรแสตมป์ ลักษณะ 3) · คู่ฉบับ (ตามที่ระบบคำนวณจากค่าที่กรอก) (ลักษณะ 23) · เจ้าของรถ (ผู้ให้เช่าซื้อ) เป็นผู้เสียอากร เว้นแต่ตกลงกันเป็นอย่างอื่น
- ปิดแสตมป์และขีดฆ่าในวันลงนาม หรือชำระผ่านระบบ e-Stamp ของกรมสรรพากร (สัญญาที่ลงนามอิเล็กทรอนิกส์ต้องใช้ e-Stamp)
- สัญญาที่ไม่ปิดอากรใช้เป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้จนกว่าจะเสียอากรและเงินเพิ่ม (ประมวลรัษฎากร มาตรา 118)
ขอบเขต — ใครใช้ฉบับนี้ได้
ฉบับนี้เขียนสำหรับ เจ้าของรถที่ไม่ได้ประกอบธุรกิจให้เช่าซื้อรถเป็นทางค้า เช่น ขายรถให้ญาติหรือลูกจ้างแบบผ่อน ผู้ประกอบธุรกิจให้เช่าซื้อรถยนต์และรถจักรยานยนต์อยู่ใต้ประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญา พ.ศ. 2565 ซึ่งกำหนดเพดานดอกเบี้ย ข้อความที่ต้องมี และขั้นตอนก่อนเลิกสัญญาและขายรถไว้ละเอียด ถ้าคุณปล่อยเช่าซื้อรถหลายคันเป็นประจำเพื่อหากำไร ให้ปรึกษาทนายหรือ สคบ. (สายด่วน 1166) ก่อน
ก่อนลงนาม
- ทำตารางผ่อนชำระแบบลดต้นลดดอกแสดงเงินต้นคงเหลือทุกงวด แล้วแนบท้ายสัญญา อัตราในข้อ 2.2 ต้องตรงกับตาราง
- ถ่ายภาพรถรอบคัน ห้องโดยสาร และมาตรวัดในวันรับรถ ลงนามบันทึกสภาพรถทั้งสองฝ่าย
- ติดต่อสำนักงานขนส่งเพื่อบันทึกชื่อผู้เช่าซื้อเป็นผู้ครอบครอง (ข้อ 1.3) ขั้นตอนและค่าธรรมเนียมให้ตรวจที่สำนักงานขนส่ง
- ทำหรือโอนประกันภัยให้ระบุเจ้าของรถเป็นผู้รับประโยชน์ตามข้อ 8
ผิดนัด — ขั้นตอนที่ต้องทำตามลำดับ
- ค้างติดต่อกันครบ … งวด
- ส่งหนังสือเตือนทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ ให้ชำระภายใน … วัน (ข้อ 13.1) เก็บใบตอบรับไว้
- ครบกำหนดแล้วยังไม่ชำระ จึงส่งหนังสือบอกเลิกสัญญา
- ขอรถคืนตามข้อ 15 — ห้ามยึดรถด้วยกำลัง ห้ามดักยึดระหว่างขับ ถ้าผู้เช่าซื้อไม่ยอมคืน ต้องฟ้องศาล การยึดเองเสี่ยงความผิดอาญา
- จะขายรถ ต้องแจ้งผู้เช่าซื้อก่อน 15 วัน และคืนเงินส่วนที่ขายได้เกินยอดปิดบัญชี
ถ้าเคยยอมรับเงินงวดล่าช้ามาตลอด ตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาถือว่าเจ้าของไม่ได้ถือเอากำหนดเวลาเป็นสาระสำคัญ ต้องบอกกล่าวให้ชำระก่อนจึงเลิกสัญญาได้ ข้อ 13.3 จึงเขียนให้บอกกล่าวใหม่ทุกครั้ง
เมื่อผ่อนครบ
กรรมสิทธิ์โอนทันทีที่ชำระครบ (ข้อ 14) เจ้าของรถต้องส่งเล่มและชุดโอนภายใน … วัน และถอด GPS หรือยุติบริการพร้อมลบข้อมูลภายใน 15 วัน
ภาษีมูลค่าเพิ่ม
เจ้าของรถที่จด VAT ต้องออกใบกำกับภาษีตามงวดที่ถึงกำหนดชำระ ข้อ 2.4 ให้ปรับยอดตามอัตราใหม่เฉพาะงวดที่ถึงกำหนดหลังอัตราเปลี่ยน
เอกสารแนบท้ายสัญญา
- ตารางผ่อนชำระ (เงินต้น ค่าตอบแทน เงินต้นคงเหลือ ทุกงวด)
- บันทึกสภาพรถพร้อมภาพถ่ายวันรับรถ
- สำเนาคู่มือจดทะเบียน
- สำเนาบัตรประจำตัวของคู่สัญญา
- สำเนากรมธรรม์ประกันภัย
วันลงนาม
ทำสองฉบับข้อความตรงกัน ลงนามครบทั้งสองฝ่าย (สัญญาเช่าซื้อที่ไม่ทำเป็นหนังสือเป็นโมฆะ) ปิดอากรและขีดฆ่าในวันลงนาม
ผู้เขียนและผู้ตรวจทาน
เขียนและตรวจทานโดย ภูวรา ครอบตะคุ ทนายความ (ใบอนุญาต 477/2558) · เนติบัณฑิตไทย · น.ม. กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและสารสนเทศ — การเลือกประเด็น การจัดหมวด และคำอธิบายในบทความนี้เป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ของผู้เขียน ส่วนตัวบทกฎหมายที่ยกมาไม่มีลิขสิทธิ์และตรวจกับราชกิจจานุเบกษาได้เสมอ · ทะเบียนบทความ OKC-6DCA80 · หากนำไปใช้ต่อ โปรดระบุชื่อผู้เขียนและลิงก์ต้นฉบับ
คำถามที่พบบ่อย
สัญญาเช่าซื้อรถยนต์ (ระหว่างบุคคล) ต้องติดอากรแสตมป์ไหม
สัญญาเช่าซื้อต้องปิดอากร ตามที่ระบบคำนวณจากค่าที่กรอก — 1 บาทต่อทุก 1,000 บาทหรือเศษของราคาเช่าซื้อรวม (บัญชีอัตราอากรแสตมป์ ลักษณะ 3) · คู่ฉบับ (ตามที่ระบบคำนวณจากค่าที่กรอก) (ลักษณะ 23) · เจ้าของรถ (ผู้ให้เช่าซื้อ) เป็นผู้เสียอากร เว้นแต่ตกลงกันเป็นอย่างอื่น ปิดแสตมป์และขีดฆ่าในวันลงนาม หรือชำระผ่านระบบ e-Stamp ของกรมสรรพากร (สัญญาที่ลงนามอิเล็กทรอนิกส์ต้องใช้ e-Stamp) สัญญาที่ไม่ปิดอากรใช้เป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้จนกว่าจะเสียอากรและเงินเพิ่ม (ประมวลรัษฎากร มาตรา 118)
ใช้สัญญาเช่าซื้อรถยนต์ (ระหว่างบุคคล)ตอนไหน
ใช้เมื่อขายรถยนต์ของตนให้ญาติ เพื่อน หรือลูกจ้างแบบผ่อน โดยเก็บชื่อในเล่มไว้จนผ่อนครบ · ใช้เมื่อบริษัทให้พนักงานผ่อนซื้อรถของบริษัท (บริษัทไม่ได้ทำธุรกิจเช่าซื้อรถ) · ใช้เมื่อต้องการสัญญาผ่อนรถที่เปิดเผยดอกเบี้ยจริงและมีขั้นตอนเลิกสัญญาที่ศาลยอมรับ
ทำสัญญาเช่าซื้อรถยนต์ (ระหว่างบุคคล)ต้องระวังอะไร
เช่าซื้อต้องทำเป็นหนังสือ มิฉะนั้นเป็นโมฆะ (ป.พ.พ. มาตรา 572) — ลงนามให้ครบทั้งสองฝ่าย · ยอดเช่าซื้อรวมต้องเท่ากับเงินดาวน์บวกค่างวดทั้งหมด และตรงกับตารางผ่อนที่แนบ · ผู้เช่าซื้อผิดนัด ห้ามไปยึดรถเอง ต้องส่งหนังสือเตือนตามข้อ 13 ก่อน และรับรถคืนได้เมื่อผู้ครอบครองยินยอมหรือศาลสั่ง — การยึดด้วยกำลังเสี่ยงความผิดอาญา · ติด GPS ได้เฉพาะเมื่อติ๊กและผู้เช่าซื้อยินยอม ห้ามใช้ตามดูชีวิตส่วนตัว ห้ามดับเครื่องจากระยะไกล · สัญญาเช่าซื้อต้องติดอากรแสตมป์ ไม่ติดใช้เป็นพยานในคดีแพ่งไม่ได้
กรณีไหนที่ไม่ควรใช้สัญญาเช่าซื้อรถยนต์ (ระหว่างบุคคล)
ห้ามใช้ถ้าคุณประกอบธุรกิจให้เช่าซื้อรถยนต์หรือรถจักรยานยนต์เป็นทางค้า (ไฟแนนซ์ หรือเต็นท์ที่ปล่อยเช่าซื้อเอง) — ธุรกิจนี้อยู่ใต้ประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญา พ.ศ. 2565 ที่ควบคุมข้อความและเพดานดอกเบี้ย ต้องใช้แบบสัญญาที่ตรวจเทียบประกาศแล้ว · ถ้าให้ผู้ซื้อเป็นเจ้าของตั้งแต่รับรถแล้วผ่อนราคาอย่างเดียว ให้ใช้ สัญญาขายสินค้าแบบผ่อนชำระระหว่างร้านกับลูกค้า · ถ้าเช่าซื้อเครื่องจักรหรืออุปกรณ์อื่นที่ไม่ใช่รถยนต์ ให้ใช้ สัญญาเช่าซื้อทรัพย์สิน (เครื่องจักร อุปกรณ์ เครื่องใช้) · ถ้าเช่ารถอย่างเดียวไม่มีคำมั่นว่าจะขาย ให้ใช้ สัญญาเช่ารถยนต์ระยะยาวรายเดือน · เช่าซื้อเครื่องจักร อุปกรณ์ หรือเครื่องใช้ — ใช้ สัญญาเช่าซื้อทรัพย์สิน (เครื่องจักร อุปกรณ์ เครื่องใช้)
ลงนามสัญญาเช่าซื้อรถยนต์ (ระหว่างบุคคล)ต้องมีพยานไหม ทำกี่ฉบับ
ทำสองฉบับข้อความตรงกัน ลงนามครบทั้งสองฝ่าย (สัญญาเช่าซื้อที่ไม่ทำเป็นหนังสือเป็นโมฆะ) ปิดอากรและขีดฆ่าในวันลงนาม
ทำสัญญาเช่าซื้อรถยนต์ (ระหว่างบุคคล)ต้องเตรียมเอกสารอะไรแนบท้าย
ตารางผ่อนชำระ (เงินต้น ค่าตอบแทน เงินต้นคงเหลือ ทุกงวด) บันทึกสภาพรถพร้อมภาพถ่ายวันรับรถ สำเนาคู่มือจดทะเบียน สำเนาบัตรประจำตัวของคู่สัญญา สำเนากรมธรรม์ประกันภัย
กฎหมายที่อ้างถึงในบทความนี้
ถ้อยคำด้านล่างคัดจากตัวบท 2 มาตรา — ใช้อ้างอิงได้ แต่หากต้องใช้ในชั้นศาล ควรตรวจกับราชกิจจานุเบกษาฉบับทางการอีกครั้ง
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 572
อันว่าเช่าซื้อนั้น คือสัญญาซึ่งเจ้าของเอาทรัพย์สินออกให้เช่า และให้คำมั่นว่าจะขายทรัพย์สินนั้นหรือว่าจะให้ทรัพย์สินนั้นตกเป็นสิทธิแก่ผู้เช่า โดยเงื่อนไขที่ผู้เช่าได้ใช้เงินเป็นจำนวนเท่านั้นเท่านี้คราว
ลักษณะ 5 เช่าซื้อ
ประมวลรัษฎากร มาตรา 118
ตราสารใดไม่ปิดแสตมป์บริบูรณ์ จะใช้ต้นฉบับ คู่ฉบับ คู่ฉีก หรือสำเนาตราสารนั้นเป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้ จนกว่าจะได้เสียอากรโดยปิดแสตมป์ครบจำนวนตามอัตราในบัญชีท้ายหมวดนี้ และขีดฆ่าแล้ว แต่ทั้งนี้ ไม่เป็นการเสื่อมสิทธิที่จะเรียกเงินเพิ่มอากรตามมาตรา 113 และมาตรา 114
บทบัญญัติ (ถ้อยคำตามเว็บกรมสรรพากร)