สัญญากู้ยืมเงิน พร้อมจำนำ ต้องมีอะไรบ้าง

• ใช้เมื่อยืมเงินคนรู้จักแล้ววางทอง นาฬิกา กล้อง เครื่องดนตรี หรือรถไว้เป็นประกัน
• ใช้เมื่อต้องการให้การรับเงิน การส่งมอบของ และเงื่อนไขการคืนของอยู่ในเอกสารเดียว ลงนามครั้งเดียว
• ใช้เมื่อเงินกู้ไม่มีดอกเบี้ยถ้าคืนตรงเวลา หรือจะคิดดอกเบี้ยไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปีก็ได้

• ต้องส่งมอบของให้ผู้ให้กู้ถือไว้จริงในวันลงนาม ถ้าผู้กู้ยังใช้ของอยู่ ไม่เป็นจำนำ
• ผิดนัดแล้วผู้ให้กู้ยึดของเป็นของตัวเองไม่ได้ ต้องส่งหนังสือบอกกล่าวแล้วขายทอดตลาด เงินเหลือคืนผู้กู้
• ผู้ให้กู้ห้ามใช้ ให้เช่า หรือนำของไปจำนำต่อ ถ้าฝ่าฝืนต้องรับผิดแม้ของเสียหายเพราะเหตุสุดวิสัย
• ทำบันทึกส่งมอบพร้อมภาพถ่ายทุกด้าน และตรวจสภาพทันทีในวันรับของคืน
• ผู้ให้กู้ติดอากรแสตมป์ส่วนกู้ยืมให้ครบ ผู้กู้เป็นผู้ขีดฆ่า

• ถ้ากู้เงินโดยไม่มีของวางประกัน ให้ใช้ สัญญากู้ยืมเงิน
• ถ้าหนี้มีอยู่แล้ว หรือคนอื่นนำของมาจำนำประกันหนี้ของลูกหนี้ ให้ใช้ สัญญาจำนำทรัพย์สิน
• ถ้าหลักประกันเป็นหุ้นของบริษัท ให้ใช้ สัญญาจำนำหุ้น · เป็นบ้านหรือที่ดิน ต้องจดจำนองที่สำนักงานที่ดิน
• ถ้านายจ้างให้พนักงานกู้และหักจากค่าจ้าง ให้ใช้ สัญญากู้ยืมเงินของพนักงาน
• รับจำนำเป็นอาชีพต้องได้รับอนุญาตตั้งโรงรับจำนำ แบบนี้ใช้เป็นรายกรณีเท่านั้น

สัญญานี้เป็นทั้งสัญญากู้ยืมเงินและสัญญาจำนำในฉบับเดียว เสียอากรเฉพาะส่วนกู้ยืมเงิน ตามบัญชีอัตราอากรแสตมป์ลักษณะ 5 — ทุก 2,000 บาทหรือเศษของ 2,000 บาทแห่งยอดเงินกู้ เสีย 1 บาท สูงสุดไม่เกิน 10,000 บาท สัญญานี้คำนวณได้ ตามที่ระบบคำนวณจากค่าที่กรอก · คู่ฉบับที่เก็บไว้อีกฝ่ายติดอากรอีก (ตามที่ระบบคำนวณจากค่าที่กรอก) (ลักษณะ 23)

• ผู้ให้กู้เป็นผู้เสียอากร แต่ผู้กู้เป็นผู้ขีดฆ่า (ขีดฆ่าคือเขียนวันที่หรือลงชื่อคร่อมแสตมป์กับเนื้อกระดาษ)
• ส่วนจำนำ (ลักษณะ 18) ได้รับยกเว้นเมื่อสัญญากู้ยืมเงินที่เป็นหนี้ประธานปิดอากรครบแล้วตามลักษณะ 5 — จึงต้องติดอากรส่วนกู้ให้ครบ ไม่อย่างนั้นเสียทั้งสองส่วน
• ไม่ปิดอากรให้ครบ ใช้สัญญาเป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้จนกว่าจะเสียอากรและเงินเพิ่ม (ประมวลรัษฎากร ม.118) ซึ่งกระทบผู้ให้กู้ที่ต้องใช้สัญญาฟ้อง
• ลงลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์แทนการเซ็นบนกระดาษ ต้องชำระอากรเป็นตัวเงินผ่านระบบ e-Stamp ของกรมสรรพากรภายใน 15 วันนับแต่วันถัดจากวันทำสัญญา

• กู้เกิน 2,000 บาทต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อผู้กู้ จึงฟ้องได้ (ป.พ.พ. ม.653 วรรคหนึ่ง) — สัญญานี้เป็นหลักฐานนั้น และการชำระคืนจะนำสืบได้ต้องมีหลักฐานที่ผู้ให้กู้ลงชื่อ หรือได้รับสัญญาคืน หรือแทงเพิกถอนในสัญญา (ม.653 วรรคสอง) ผู้กู้จึงต้องขอหลักฐานการรับเงินทุกครั้งตามข้อ 2.3
• จำนำเกิดขึ้นเมื่อส่งมอบทรัพย์เท่านั้น (ป.พ.พ. ม.747) ถ้าเซ็นสัญญาแต่ผู้กู้ยังถือทรัพย์ไว้หรือใช้ทรัพย์อยู่ ผู้ให้กู้ไม่มีสิทธิอย่างผู้รับจำนำ และถ้าผู้ให้กู้ยอมคืนทรัพย์ให้ผู้กู้ไปครอบครองก่อนชำระหนี้ครบ การจำนำระงับทันที (ม.769) ส่วนการกู้ยังคงอยู่
• จำนำได้เฉพาะสังหาริมทรัพย์ บ้าน ที่ดิน ห้องชุด ต้องจดจำนองที่สำนักงานที่ดิน · รถยนต์จำนำได้ต่อเมื่อส่งมอบตัวรถ การส่งแค่เล่มทะเบียนแต่ผู้กู้ยังขับรถอยู่ไม่ใช่จำนำ
• การจำนำไม่ต้องจดทะเบียน แต่ต้องทำบันทึกการส่งมอบพร้อมภาพถ่ายให้ชัดตามข้อ 3.2

• ดอกเบี้ยตามสัญญาที่กรอกไว้ต้องไม่เกิน ร้อยละ 15 ต่อปี (ป.พ.พ. ม.654) เกินแล้วเป็นความผิดอาญา จำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท (พ.ร.บ.ห้ามเรียกดอกเบี้ยเกินอัตรา พ.ศ. 2560 ม.4) รวมถึงการเรียกค่าเก็บรักษาหรือประโยชน์อื่นที่มากเกินส่วนแทนดอกเบี้ย ข้อ 1.2 จึงห้ามไว้
• ผู้กู้ไม่คืนเงินในวันครบกำหนดถือว่าผิดนัดทันทีโดยไม่ต้องทวงถาม (ม.204 วรรคสอง) และต้องเสียดอกเบี้ยผิดนัดตามกฎหมาย ปัจจุบัน ร้อยละ 5 ต่อปี (ม.224) หรืออัตราตามสัญญาถ้าสูงกว่า ห้ามทบต้น (ม.655)
• ถ้าตกลงให้คิด "ค่าปรับร้อยละ 15 ต่อปี" นับแต่ผิดนัดแม้เงินกู้ไม่มีดอกเบี้ย ข้อตกลงแบบนั้นเป็นเบี้ยปรับที่ศาลลดได้ถ้าสูงเกินส่วน (ม.383) สัญญานี้จึงใช้อัตราตามกฎหมายแทน

1. ส่งหนังสือบอกกล่าวทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ ให้ผู้กู้ชำระภายในเวลาที่กำหนดในข้อ 7.1 (ป.พ.พ. ม.764 วรรคหนึ่ง) เก็บใบตอบรับไว้
2. ครบกำหนดแล้วไม่ชำระ ต้องขายทอดตลาด จะขายเองตามราคาที่ตกลงหรือขายให้คนรู้จักไม่ได้ และต้องมีจดหมายแจ้งวัน เวลา สถานที่ขายทอดตลาดให้ผู้กู้ (ม.764 วรรคสองและวรรคสาม) · ถ้าหาตัวผู้กู้ไม่ได้ ขายทอดตลาดได้เมื่อหนี้ค้างเกินหนึ่งเดือน (ม.765)
3. ได้เงินมาเท่าใด หักค่าใช้จ่ายในการบังคับจำนำและค่ารักษาทรัพย์ (ม.748) แล้วชำระดอกเบี้ยและต้นเงิน เหลือต้องคืนผู้กู้ ขาดผู้กู้ยังต้องรับผิดส่วนที่ขาด (ม.767) · จำนำหลายสิ่งขายเกินที่จำเป็นไม่ได้ (ม.768)
4. ข้อตกลงล่วงหน้าว่าถ้าไม่ชำระให้ของหลุดเป็นของผู้ให้กู้ ไม่มีผล (ม.756) ผู้ให้กู้ที่เอาของไปใช้หรือขายเองโดยไม่ทำตามขั้นตอนต้องรับผิดต่อผู้กู้ และอาจมีความผิดทางอาญาฐานยักยอกทรัพย์

ต้องเก็บรักษาเหมือนวิญญูชนเก็บของตนเอง (ม.759) ห้ามใช้เองหรือให้คนอื่นใช้ ถ้าฝ่าฝืนต้องรับผิดแม้ของเสียหายเพราะเหตุสุดวิสัย (ม.760) ค่าใช้จ่ายรักษาทรัพย์ที่จำเป็นผู้กู้ชดใช้ (ม.762) คดีเรียกค่าเสียหายที่ทรัพย์บุบสลายหรือค่ารักษาทรัพย์ต้องฟ้องภายใน 6 เดือนนับแต่วันคืนหรือขายทอดตลาด (ม.763) — ผู้กู้ควรตรวจสภาพทรัพย์ทันทีในวันรับคืน

ดอกเบี้ยเป็นเงินได้ของผู้ให้กู้ (ประมวลรัษฎากร ม.40(4)(ก)) ถ้าผู้กู้เป็นนิติบุคคลอาจต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายเมื่อจ่ายดอกเบี้ย ให้ตรวจอัตราปัจจุบันกับกรมสรรพากรหรือผู้ทำบัญชี · ผู้ที่รับจำนำเป็นปกติธุระเพื่อหากำไรต้องได้รับอนุญาตตั้งโรงรับจำนำ (ป.พ.พ. ม.757) แบบนี้ใช้สำหรับการกู้และจำนำเป็นรายกรณีเท่านั้น

• บันทึกการส่งมอบทรัพย์ ระบุรายการ ยี่ห้อ รุ่น หมายเลข น้ำหนัก สภาพ ตำหนิ พร้อมภาพถ่ายทุกด้าน ลงชื่อทั้งสองฝ่าย
• หลักฐานการส่งมอบเงินกู้ (สลิปโอน หรือใบรับเงินสด)
• หลักฐานความเป็นเจ้าของทรัพย์ เช่น ใบเสร็จ ใบรับประกัน สำเนาเล่มทะเบียน
• สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของทั้งสองฝ่าย (นิติบุคคลใช้หนังสือรับรองไม่เกิน 6 เดือนและบัตรของผู้มีอำนาจลงนาม)

ทำสองฉบับข้อความตรงกัน เก็บไว้ฝ่ายละฉบับ ส่งมอบเงินกู้ ส่งมอบทรัพย์ และลงชื่อในบันทึกส่งมอบในวันเดียวกับที่ลงนาม ลงชื่อกำกับทุกหน้า ผู้ให้กู้ติดอากรแสตมป์แล้วให้ผู้กู้ขีดฆ่า เมื่อผู้กู้ชำระครบ ให้ทำบันทึกรับคืนทรัพย์และผู้ให้กู้คืนต้นฉบับสัญญาให้ผู้กู้

เขียนและตรวจทานโดย ภูวรา ครอบตะคุ ทนายความ (ใบอนุญาต 477/2558) · เนติบัณฑิตไทย · น.ม. กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและสารสนเทศ — การเลือกประเด็น การจัดหมวด และคำอธิบายในบทความนี้เป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ของผู้เขียน ส่วนตัวบทกฎหมายที่ยกมาไม่มีลิขสิทธิ์และตรวจกับราชกิจจานุเบกษาได้เสมอ · ทะเบียนบทความ OKC-744FD9 · หากนำไปใช้ต่อ โปรดระบุชื่อผู้เขียนและลิงก์ต้นฉบับ