หนังสือให้ความยินยอมตั้งผู้จัดการมรดก ต้องมีอะไรบ้าง

• ใช้เมื่อพ่อแม่หรือญาติเสียชีวิต แล้วธนาคารหรือสำนักงานที่ดินขอคำสั่งศาลตั้งผู้จัดการมรดกก่อนโอนทรัพย์
• ใช้เมื่อทายาทตกลงกันได้ว่าจะให้ใครเป็นผู้จัดการ แม้ผู้นั้นไม่ใช่ทายาท เช่น หลาน หรือคนที่ครอบครัวไว้ใจ
• ใช้เมื่อต้องการให้ทายาทรับรองรายชื่อทายาทและความเกี่ยวพันไว้ในเอกสารเดียว เพื่อให้การไต่สวนเร็วขึ้น

• ความยินยอมนี้ไม่ใช่การสละมรดก ส่วนแบ่งของทายาทแต่ละคนยังเป็นไปตามพินัยกรรมหรือกฎหมาย
• ผู้จัดการมรดกต้องบรรลุนิติภาวะ ไม่ไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถ และไม่ล้มละลาย ตรวจก่อนยื่น
• ขอให้ตั้งสองคน ทั้งสองต้องทำการร่วมกัน ถ้าคนหนึ่งไม่ว่างหรือไม่ลงชื่อ การโอนทรัพย์จะติดทั้งหมด
• ทายาทที่เป็นผู้เยาว์ต้องให้ผู้แทนโดยชอบธรรมลงชื่อแทน และแนบหลักฐานความเป็นผู้แทน

• ถ้ามีผู้ร้องยื่นคำร้องขอเป็นผู้จัดการมรดกเองแล้ว และทายาทคนอื่นเพียงยินยอมและไม่คัดค้าน ให้ใช้ หนังสือให้ความยินยอมผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดก
• ถ้าจะมอบให้ผู้อื่นไปยื่นคำร้องและดำเนินคดีในศาลแทน ให้ใช้ หนังสือมอบอำนาจดำเนินคดีแพ่ง

หนังสือให้ความยินยอมตั้งผู้จัดการมรดกไม่มีลักษณะแห่งตราสารในบัญชีอัตราอากรแสตมป์ท้ายประมวลรัษฎากร จึงไม่ต้องปิดอากร

คำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกเป็นคดีไม่มีข้อพิพาท ค่าขึ้นศาลเรื่องละ 200 บาท ตามตาราง 1 ท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ข้อ (2)(ก) นอกจากนี้ศาลจะประกาศคำร้องให้ผู้มีส่วนได้เสียทราบ ซึ่งอาจมีค่าใช้จ่ายในการประกาศและค่าส่งหมายตามที่ศาลแจ้ง ข้อ 4.3 ของหนังสือนี้ให้นับเป็นค่าใช้จ่ายในการจัดการมรดก

• ยื่นต่อศาลที่ภูมิลำเนาแห่งสุดท้ายของเจ้ามรดกอยู่ในเขต ช่องภูมิลำเนาจึงต้องตรงกับทะเบียนบ้านหรือใบมรณบัตร
• ยื่นเองหรือให้ทนายความยื่น และหลายศาลรับยื่นทางระบบอิเล็กทรอนิกส์ของศาลยุติธรรม
• ผู้มีรายได้น้อยขอให้พนักงานอัยการยื่นคำร้องแทนได้ที่สำนักงานคุ้มครองสิทธิและช่วยเหลือทางกฎหมายแก่ประชาชนของสำนักงานอัยการสูงสุด ให้สอบถามเงื่อนไขกับสำนักงานในจังหวัด
• ศาลจะนัดไต่สวน ผู้ที่ขอให้ตั้งต้องไปศาล และอาจต้องมีทายาทหรือพยานไปยืนยันความยินยอม (ข้อ 3.3)

ผู้จัดการมรดกต้องบรรลุนิติภาวะแล้ว ไม่เป็นคนวิกลจริต คนไร้ความสามารถ หรือคนเสมือนไร้ความสามารถ และไม่เป็นบุคคลล้มละลาย ผู้ที่ขอให้ตั้งไม่จำเป็นต้องเป็นทายาท แต่ถ้าเป็นคนนอก ให้ทายาทคนใดคนหนึ่งเป็นผู้ยื่นคำร้อง เพราะผู้ที่ร้องขอต่อศาลได้คือทายาท ผู้มีส่วนได้เสีย หรือพนักงานอัยการ ถ้าตั้งสองคน ทั้งสองต้องจัดการร่วมกัน ข้อนี้ทำให้ช้าเมื่อคนหนึ่งไม่ว่าง ให้พิจารณาก่อนเลือกสองคน

ผู้จัดการมรดกต้องทำบัญชีทรัพย์มรดก จัดการ และแบ่งปันมรดกภายในกำหนดเวลาที่กฎหมายกำหนดนับแต่ศาลตั้ง ทายาทควรขอสำเนาบัญชีทรัพย์มรดกไว้ ถ้าผู้จัดการมรดกละเลยหน้าที่ ทายาทร้องขอให้ศาลถอนได้ ข้อ 4.2 เขียนสงวนสิทธินี้ไว้แล้ว

ความยินยอมตั้งผู้จัดการมรดก ไม่ใช่การสละมรดก ส่วนแบ่งของแต่ละคนยังเป็นไปตามพินัยกรรมหรือกฎหมาย (ข้อ 4.1) ถ้าทายาทคนใดประสงค์จะสละมรดกหรือแบ่งมรดกต่างจากกฎหมาย ต้องทำเอกสารแยกต่างหาก

ใส่ชื่อทายาทผู้เยาว์แล้วตามด้วยผู้แทนโดยชอบธรรม เช่น «เด็กหญิงเอ โดยนางบี มารดาผู้แทนโดยชอบธรรม» และให้ผู้แทนโดยชอบธรรมลงลายมือชื่อแทน ถ้าผู้แทนโดยชอบธรรมเองขอเป็นผู้จัดการมรดก ศาลอาจตรวจเรื่องประโยชน์ขัดกันของผู้เยาว์ละเอียดขึ้น

• สำเนาใบมรณบัตรของเจ้ามรดก และสำเนาทะเบียนบ้านที่ประทับตาย
• สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนและทะเบียนบ้านของทายาททุกคนและของผู้ที่ขอให้ตั้ง
• เอกสารแสดงความเกี่ยวพัน เช่น สูติบัตร ทะเบียนสมรสหรือใบสำคัญการสมรส ทะเบียนการรับบุตรบุญธรรม
• บัญชีเครือญาติ (แผนผังทายาท) และใบมรณบัตรของทายาทที่ตายไปก่อน
• สำเนาเอกสารทรัพย์มรดก เช่น โฉนด สมุดบัญชีเงินฝาก ทะเบียนรถ และพินัยกรรมถ้ามี

ทายาททุกคนลงลายมือชื่อด้วยตนเองต่อหน้าพยาน และให้ผู้ที่ขอให้ตั้งลงลายมือชื่อยินยอมรับเป็นผู้จัดการมรดก ถ้าทายาทอยู่ต่างจังหวัดหรือต่างประเทศ ลงชื่อแยกฉบับได้ตามข้อ 5.2 ทายาทมากกว่าหกคน ให้ทำหนังสือนี้เพิ่มอีกฉบับโดยใช้ข้อมูลเจ้ามรดกและผู้ที่ขอให้ตั้งชุดเดียวกัน

เขียนและตรวจทานโดย ภูวรา ครอบตะคุ ทนายความ (ใบอนุญาต 477/2558) · เนติบัณฑิตไทย · น.ม. กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและสารสนเทศ — การเลือกประเด็น การจัดหมวด และคำอธิบายในบทความนี้เป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ของผู้เขียน ส่วนตัวบทกฎหมายที่ยกมาไม่มีลิขสิทธิ์และตรวจกับราชกิจจานุเบกษาได้เสมอ · ทะเบียนบทความ OKC-EF2577 · หากนำไปใช้ต่อ โปรดระบุชื่อผู้เขียนและลิงก์ต้นฉบับ