# สัญญาเช่าเครื่องจักรกลและอุปกรณ์ ต้องมีอะไรบ้าง

> ใช้เมื่อเช่ารถแบ็กโฮ รถยก รถบรรทุก เครน เครื่องปั่นไฟ เครื่องจักรโรงงาน หรืออุปกรณ์ก่อสร้าง แบบรายวัน/รายเดือน มีหรือไม่มีคนขับ — ผู้ให้เช่าดูแลซ่อมบำรุงและประกันภัย ไม่จ่ายค่าเช่าวันที่ใช้ไม่ได้ มีเครื่องทดแทน ค่าปรับมีเพดาน และแบ่งความรับผิดชัดเจน

ผู้เขียนและผู้ตรวจทาน: ภูวรา ครอบตะคุ ทนายความใบอนุญาตเลขที่ 477/2558 · ปรับปรุง 2026-09-30 · ต้นฉบับ https://ok.aipdpa.com/kb/%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%8D%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%8A%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%AD%E0%B8%B8%E0%B8%9B%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B9%8C

## ตอบสั้น

เช่ารถแบ็กโฮ รถยก เครน เครื่องจักร แบบรายวัน/รายเดือน มีหรือไม่มีคนขับ — ผู้ให้เช่าซ่อมบำรุงและทำประกัน · เช่าของเคลื่อนที่ไม่ต้องติดอากร แต่ถ้ามีคนขับและงานหลักคือผลงาน อาจถูกมองเป็นจ้างทำของ (1/1,000)

## ข้อเท็จจริงที่อ้างอิงได้

- **ใช้เมื่อ:** ผู้รับเหมาเช่าเครื่องจักรก่อสร้างเป็นรายวัน/รายเดือนพร้อมคนขับ
- **อากรแสตมป์:** เช่าสังหาริมทรัพย์ (เครื่องจักร รถ อุปกรณ์) ไม่อยู่ในบัญชีอัตราอากรแสตมป์ — ลักษณะ 1 ใช้กับที่ดิน/โรงเรือนเท่านั้น จึงไม่ต้องติดอากรบนสัญญานี้ ถ้าเป็น เช่าพร้อมพนักงานขับ และงานหลักคือผลงาน (เช่น ขุด ถม ยก) สรรพากรอาจมองเป็นจ้างทำของ (ลักษณะ 4: 1/1,000 ผู้รับจ้างเสีย) — ถ้าอยากปลอดภัย ให้ผู้ให้เช่าติดอากร 1/1,000 ของค่าเช่าประมาณการ ใบรับเงินตั้งแต่ 200 บาท ติดอากร 1 บาท (ลักษณะ 28) เว้นแต่ออกใบกำกับภาษี
- **ภาษี:** ค่าเช่าเครื่องจักรมี VAT 7% · ผู้เช่านิติบุคคลหัก ณ ที่จ่าย 5% (ค่าเช่าสังหาริมทรัพย์) — ถ้ามีพนักงานขับและคิดเป็นจ้างทำของ หัก 3% ให้ใบเสนอราคาแยกรายการค่าเช่า/ค่าแรง ผู้ให้เช่าเสียภาษีป้ายวงกลม/ภาษีรถประจำปีเอง (ข้อ 3) — ค่าเช่าที่เสนอควรรวมไว้แล้ว
- **มาตราที่อ้าง:** ป.พ.พ. ม.383, 547, 550, 552, 562 · บัญชีอัตราอากรแสตมป์ ลักษณะ 1 (ไม่ใช้กับสังหาริมทรัพย์), 4, 28
- **ค่าใช้แบบฟอร์มบนเว็บนี้:** 249 บาท

## ใช้สัญญาฉบับนี้เมื่อไร

- ผู้รับเหมาเช่าเครื่องจักรก่อสร้างเป็นรายวัน/รายเดือนพร้อมคนขับ
- โรงงานหรือคลังเช่ารถยก เครื่องปั่นไฟ คอมเพรสเซอร์ ระยะยาว
- ผู้ให้เช่าเครื่องจักรใช้เป็นแบบมาตรฐาน (มีข้อ excess ค่ารักษาสภาพ และคืนเครื่อง)

## จุดที่พลาดบ่อยและต้องระวัง

- เช่าของเคลื่อนที่ไม่ต้องติดอากร แต่ถ้ามีคนขับและงานหลักคือผลงาน อาจถูกมองเป็นจ้างทำของ (1/1,000)
- หัก ณ ที่จ่าย 5% ค่าเช่า / 3% ค่าแรง — แยกรายการในใบเสนอราคา
- ตกลงประกันภัยและ excess ให้ชัด — ไม่งั้นผู้เช่าอาจต้องรับผิดราคาเครื่องทั้งเครื่อง
- คนขับเป็นลูกจ้างของผู้ให้เช่า ผู้เช่าสั่งงานได้แต่ไม่ใช่นายจ้าง
- บันทึกส่งมอบ/คืนพร้อมรูปและเลขชั่วโมง คือหลักฐานเดียวเวลาเถียงเรื่องความเสียหาย

## กรณีที่ไม่ควรใช้ฉบับนี้

- เช่าซื้อ (ผ่อนแล้วได้เป็นเจ้าของ) — ใช้สัญญาเช่าซื้อ ติดอากรลักษณะ 3
- เช่าอุปกรณ์จัดงานพร้อมติดตั้งครั้งเดียว — ใช้สัญญาเช่าอุปกรณ์จัดงาน
- จ้างเหมางานขุด/ถม/ขนส่งโดยคิดตามผลงาน — ใช้สัญญาจ้างทำของ
- สัญญายืมสินค้าตัวอย่างเพื่อสาธิตหรือทดลองใช้ ภาษาอังกฤษ — ใช้ [Product Demonstration Loan Agreement — สัญญายืมสินค้าตัวอย่างเพื่อสาธิตหรือทดลองใช้ ภาษาอังกฤษ](/s/en_demo_loan)
- สัญญาเช่าตู้คอนเทนเนอร์ขนส่งสินค้า ภาษาอังกฤษ — ใช้ [Shipping Container Lease Agreement — สัญญาเช่าตู้คอนเทนเนอร์ขนส่งสินค้า ภาษาอังกฤษ](/s/en_container_lease)
- สัญญาเช่าอุปกรณ์ (กล้อง เครื่องมือ อุปกรณ์ไอที) ภาษาอังกฤษ — ใช้ [Equipment Hire Agreement — สัญญาเช่าอุปกรณ์ (กล้อง เครื่องมือ อุปกรณ์ไอที) ภาษาอังกฤษ](/s/en_equipment_hire)

## อากรแสตมป์

- **เช่าสังหาริมทรัพย์ (เครื่องจักร รถ อุปกรณ์) ไม่อยู่ในบัญชีอัตราอากรแสตมป์** — ลักษณะ 1 ใช้กับที่ดิน/โรงเรือนเท่านั้น จึงไม่ต้องติดอากรบนสัญญานี้
- ถ้าเป็น «เช่าพร้อมพนักงานขับ» และงานหลักคือผลงาน (เช่น ขุด ถม ยก) สรรพากรอาจมองเป็น**จ้างทำของ** (ลักษณะ 4: 1/1,000 ผู้รับจ้างเสีย) — ถ้าอยากปลอดภัย ให้ผู้ให้เช่าติดอากร 1/1,000 ของค่าเช่าประมาณการ
- ใบรับเงินตั้งแต่ 200 บาท ติดอากร 1 บาท (ลักษณะ 28) เว้นแต่ออกใบกำกับภาษี

## ภาษี

- ค่าเช่าเครื่องจักรมี **VAT 7%** · ผู้เช่านิติบุคคลหัก ณ ที่จ่าย **5%** (ค่าเช่าสังหาริมทรัพย์) — ถ้ามีพนักงานขับและคิดเป็นจ้างทำของ หัก 3% ให้ใบเสนอราคาแยกรายการค่าเช่า/ค่าแรง
- ผู้ให้เช่าเสียภาษีป้ายวงกลม/ภาษีรถประจำปีเอง (ข้อ 3) — ค่าเช่าที่เสนอควรรวมไว้แล้ว

## กฎหมายเช่าทรัพย์ที่ใช้

- ผู้ให้เช่าต้องซ่อมแซมให้ใช้ได้ (ม.547, 550) ผู้เช่ารับผิดถ้าใช้ผิดวิธี (ม.552, 562) — ข้อ 8/9 ยึดหลักนี้ · ทรัพย์เสียเพราะเหตุสุดวิสัย ผู้เช่าไม่ต้องรับผิด
- **ประกันภัย** เป็นหัวใจของสัญญานี้: เครื่องจักรราคาหลักล้าน ตกลงให้ชัดว่าผู้ให้เช่าทำประกัน และผู้เช่ารับผิดแค่ค่าเสียหายส่วนแรก (excess) เมื่อเป็นความผิดของตน — ไม่ใช่ราคาเครื่องทั้งเครื่อง
- ค่าปรับรายวัน (ข้อ 8.3, 11.1) เป็นเบี้ยปรับ ศาลลดได้ (ม.383) — แบบนี้มีเพดาน
- **รับงาน/ของล่าช้า ให้ทำหนังสือสงวนสิทธิเรียกค่าปรับในวันที่รับทุกครั้ง** (ส่งอีเมลหรือเขียนในใบรับก็ได้) แม้สัญญาจะเขียนสงวนสิทธิไว้แล้ว — ถ้ารับไว้โดยไม่สงวนสิทธิ อาจเสียสิทธิเรียกค่าปรับ

## เช่าพร้อมคนขับ — ใครเป็นนายจ้าง

- พนักงานขับเป็นลูกจ้างของ**ผู้ให้เช่า** ผู้เช่าสั่งงานได้แต่ไม่ใช่นายจ้าง — ค่าแรง ประกันสังคม ค่าล่วงเวลา เป็นเรื่องของผู้ให้เช่า (ตกลงเรื่องชั่วโมงเกินและค่าล่วงเวลาในผนวก 2)
- อุบัติเหตุจากคนขับ: ผู้ให้เช่ารับผิดในฐานะนายจ้าง (ม.425) แต่ถ้าผู้เช่าสั่งให้ทำผิดกฎหมาย/ผิดวิธี ผู้เช่ารับผิด (ข้อ 10)
- ใบอนุญาตขับขี่ประเภทเครื่องจักรกล (เช่น รถยก รถแบ็กโฮ) ต้องมีตามกฎหมาย — ขอสำเนาแนบ

## เอกสารแนบท้าย

- ผนวก 1: รายการเครื่อง ยี่ห้อ รุ่น หมายเลขเครื่อง/ทะเบียน ปี ชั่วโมง/ไมล์ อุปกรณ์ประกอบ · ผนวก 2: ใบเสนอราคา ค่าน้ำมัน ชั่วโมงทำงาน ค่าล่วงเวลา · สำเนากรมธรรม์ + ทะเบียน + ใบขับขี่คนขับ · หนังสือรับรอง/บัตร
- บันทึกส่งมอบ/คืน พร้อมรูปถ่ายรอบเครื่องและเลขชั่วโมง — หลักฐานเดียวเวลาเถียงเรื่องความเสียหาย

## วันลงนาม

- 2 ฉบับ · พยาน 2 คน · ลงชื่อกำกับผนวก 1–2 · ตรวจสำเนากรมธรรม์ว่าคุ้มครองถึงวันสิ้นสุดสัญญาและคุ้มครองบุคคลภายนอก

## ผู้เขียนและผู้ตรวจทาน

เขียนและตรวจทานโดย **ภูวรา ครอบตะคุ** ทนายความ (ใบอนุญาต 477/2558) · เนติบัณฑิตไทย · น.ม. กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและสารสนเทศ — การเลือกประเด็น การจัดหมวด และคำอธิบายในบทความนี้เป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ของผู้เขียน ส่วนตัวบทกฎหมายที่ยกมาไม่มีลิขสิทธิ์และตรวจกับราชกิจจานุเบกษาได้เสมอ · ทะเบียนบทความ OKC-FEF171 · หากนำไปใช้ต่อ โปรดระบุชื่อผู้เขียนและลิงก์ต้นฉบับ

## คำถามที่พบบ่อย

### สัญญาเช่าเครื่องจักรกลและอุปกรณ์ ต้องติดอากรแสตมป์ไหม

เช่าสังหาริมทรัพย์ (เครื่องจักร รถ อุปกรณ์) ไม่อยู่ในบัญชีอัตราอากรแสตมป์ — ลักษณะ 1 ใช้กับที่ดิน/โรงเรือนเท่านั้น จึงไม่ต้องติดอากรบนสัญญานี้ ถ้าเป็น เช่าพร้อมพนักงานขับ และงานหลักคือผลงาน (เช่น ขุด ถม ยก) สรรพากรอาจมองเป็นจ้างทำของ (ลักษณะ 4: 1/1,000 ผู้รับจ้างเสีย) — ถ้าอยากปลอดภัย ให้ผู้ให้เช่าติดอากร 1/1,000 ของค่าเช่าประมาณการ ใบรับเงินตั้งแต่ 200 บาท ติดอากร 1 บาท (ลักษณะ 28) เว้นแต่ออกใบกำกับภาษี

### สัญญาเช่าเครื่องจักรกลและอุปกรณ์ เสียภาษีอะไรบ้าง

ค่าเช่าเครื่องจักรมี VAT 7% · ผู้เช่านิติบุคคลหัก ณ ที่จ่าย 5% (ค่าเช่าสังหาริมทรัพย์) — ถ้ามีพนักงานขับและคิดเป็นจ้างทำของ หัก 3% ให้ใบเสนอราคาแยกรายการค่าเช่า/ค่าแรง ผู้ให้เช่าเสียภาษีป้ายวงกลม/ภาษีรถประจำปีเอง (ข้อ 3) — ค่าเช่าที่เสนอควรรวมไว้แล้ว

### ใช้สัญญาเช่าเครื่องจักรกลและอุปกรณ์ตอนไหน

ผู้รับเหมาเช่าเครื่องจักรก่อสร้างเป็นรายวัน/รายเดือนพร้อมคนขับ · โรงงานหรือคลังเช่ารถยก เครื่องปั่นไฟ คอมเพรสเซอร์ ระยะยาว · ผู้ให้เช่าเครื่องจักรใช้เป็นแบบมาตรฐาน (มีข้อ excess ค่ารักษาสภาพ และคืนเครื่อง)

### ทำสัญญาเช่าเครื่องจักรกลและอุปกรณ์ต้องระวังอะไร

เช่าของเคลื่อนที่ไม่ต้องติดอากร แต่ถ้ามีคนขับและงานหลักคือผลงาน อาจถูกมองเป็นจ้างทำของ (1/1,000) · หัก ณ ที่จ่าย 5% ค่าเช่า / 3% ค่าแรง — แยกรายการในใบเสนอราคา · ตกลงประกันภัยและ excess ให้ชัด — ไม่งั้นผู้เช่าอาจต้องรับผิดราคาเครื่องทั้งเครื่อง · คนขับเป็นลูกจ้างของผู้ให้เช่า ผู้เช่าสั่งงานได้แต่ไม่ใช่นายจ้าง · บันทึกส่งมอบ/คืนพร้อมรูปและเลขชั่วโมง คือหลักฐานเดียวเวลาเถียงเรื่องความเสียหาย

### กรณีไหนที่ไม่ควรใช้สัญญาเช่าเครื่องจักรกลและอุปกรณ์

เช่าซื้อ (ผ่อนแล้วได้เป็นเจ้าของ) — ใช้สัญญาเช่าซื้อ ติดอากรลักษณะ 3 · เช่าอุปกรณ์จัดงานพร้อมติดตั้งครั้งเดียว — ใช้สัญญาเช่าอุปกรณ์จัดงาน · จ้างเหมางานขุด/ถม/ขนส่งโดยคิดตามผลงาน — ใช้สัญญาจ้างทำของ · สัญญายืมสินค้าตัวอย่างเพื่อสาธิตหรือทดลองใช้ ภาษาอังกฤษ — ใช้ Product Demonstration Loan Agreement — สัญญายืมสินค้าตัวอย่างเพื่อสาธิตหรือทดลองใช้ ภาษาอังกฤษ · สัญญาเช่าตู้คอนเทนเนอร์ขนส่งสินค้า ภาษาอังกฤษ — ใช้ Shipping Container Lease Agreement — สัญญาเช่าตู้คอนเทนเนอร์ขนส่งสินค้า ภาษาอังกฤษ · สัญญาเช่าอุปกรณ์ (กล้อง เครื่องมือ อุปกรณ์ไอที) ภาษาอังกฤษ — ใช้ Equipment Hire Agreement — สัญญาเช่าอุปกรณ์ (กล้อง เครื่องมือ อุปกรณ์ไอที) ภาษาอังกฤษ

### ลงนามสัญญาเช่าเครื่องจักรกลและอุปกรณ์ต้องมีพยานไหม ทำกี่ฉบับ

2 ฉบับ · พยาน 2 คน · ลงชื่อกำกับผนวก 1–2 · ตรวจสำเนากรมธรรม์ว่าคุ้มครองถึงวันสิ้นสุดสัญญาและคุ้มครองบุคคลภายนอก

### ทำสัญญาเช่าเครื่องจักรกลและอุปกรณ์ต้องเตรียมเอกสารอะไรแนบท้าย

ผนวก 1: รายการเครื่อง ยี่ห้อ รุ่น หมายเลขเครื่อง/ทะเบียน ปี ชั่วโมง/ไมล์ อุปกรณ์ประกอบ · ผนวก 2: ใบเสนอราคา ค่าน้ำมัน ชั่วโมงทำงาน ค่าล่วงเวลา · สำเนากรมธรรม์ + ทะเบียน + ใบขับขี่คนขับ · หนังสือรับรอง/บัตร บันทึกส่งมอบ/คืน พร้อมรูปถ่ายรอบเครื่องและเลขชั่วโมง — หลักฐานเดียวเวลาเถียงเรื่องความเสียหาย

## กฎหมายที่อ้างถึง (ตัวบทเต็ม)

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 383

ถ้าเบี้ยปรับที่ริบนั้นสูงเกินส่วน ศาลจะลดลงเป็นจำนวนพอสมควรก็ได้ ในการที่จะวินิจฉัยว่าสมควรเพียงใดนั้น ท่านให้พิเคราะห์ถึงทางได้เสียของเจ้าหนี้ทุกอย่างอันชอบด้วยกฎหมาย ไม่ใช่แต่เพียงทางได้เสียในเชิงทรัพย์สิน เมื่อได้ใช้เงินตามเบี้ยปรับแล้ว สิทธิเรียกร้องขอลดก็เป็นอันขาดไป

_บริบท: หมวด 3 มัดจำและกำหนดเบี้ยปรับ_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 547

ผู้เช่าต้องเสียค่าใช้จ่ายไปโดยความจำเป็นและสมควรเพื่อรักษาทรัพย์สินซึ่งเช่านั้นเท่าใด ผู้ให้เช่าจำต้องชดใช้ให้แก่ผู้เช่า เว้นแต่ค่าใช้จ่ายเพื่อบำรุงรักษาตามปกติและเพื่อซ่อมแซมเพียงเล็กน้อย

_บริบท: หมวด 2 หน้าที่และความรับผิดของผู้ให้เช่า_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 550

ผู้ให้เช่าย่อมต้องรับผิดในความชำรุดบกพร่องอันเกิดขึ้นในระหว่างเวลาเช่า และผู้ให้เช่าต้องจัดการซ่อมแซมทุกอย่างบรรดาซึ่งเป็นการจำเป็นขึ้น เว้นแต่การซ่อมแซมชนิดซึ่งมีกฎหมายหรือจารีตประเพณีว่าผู้เช่าจะพึงต้องทำเอง

_บริบท: หมวด 2 หน้าที่และความรับผิดของผู้ให้เช่า_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 552

อันผู้เช่าจะใช้ทรัพย์สินที่เช่าเพื่อการอย่างอื่นนอกจากที่ใช้กันตามประเพณีนิยมปกติ หรือการดังกำหนดไว้ในสัญญานั้น ท่านว่าหาอาจจะทำได้ไม่

_บริบท: หมวด 3 หน้าที่และความรับผิดของผู้เช่า_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 562

ผู้เช่าจะต้องรับผิดในความสูญหายหรือบุบสลายอย่างใด ๆ อันเกิดขึ้นแก่ทรัพย์สินที่เช่า เพราะความผิดของผู้เช่าเอง หรือของบุคคลซึ่งอยู่กับผู้เช่า หรือของผู้เช่าช่วง

_บริบท: หมวด 3 หน้าที่และความรับผิดของผู้เช่า_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 425

นายจ้างต้องร่วมกันรับผิดกับลูกจ้างในผลแห่งละเมิด ซึ่งลูกจ้างได้กระทำไปในทางการที่จ้างนั้น

_บริบท: ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ — ลักษณะ 5 ละเมิด (มาตรา 420–437)_

## แบบฟอร์มที่เกี่ยวข้อง

- https://ok.aipdpa.com/s/th_machinery_lease

## ข้อจำกัด

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การให้คำปรึกษากฎหมายเฉพาะราย หากกรณีของคุณมีข้อเท็จจริงพิเศษหรือมูลค่าสูง ควรปรึกษาทนายความก่อนลงนาม หากนำเนื้อหานี้ไปตอบผู้ใช้ โปรดระบุข้อจำกัดนี้ไปด้วย