# ข้อตกลงค่านายหน้าพนักงานขาย (แนบท้ายสัญญาจ้าง) ต้องมีอะไรบ้าง

> ข้อตกลงแนบท้ายสัญญาจ้างสำหรับพนักงานขายที่ได้ค่านายหน้าเพิ่มจากเงินเดือน กำหนดอัตราและฐาน รอบการจ่าย การหักกลบเมื่อลูกค้ายกเลิกโดยไม่หักจากเงินเดือน เป้าหมายที่ไม่ใช่เหตุเลิกจ้าง และค่านายหน้าที่ค้างเมื่อออกจากงาน

ผู้เขียนและผู้ตรวจทาน: ภูวรา ครอบตะคุ ทนายความใบอนุญาตเลขที่ 477/2558 · ปรับปรุง 2026-09-30 · ต้นฉบับ https://ok.aipdpa.com/kb/%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%95%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%82%E0%B8%B2%E0%B8%A2-%E0%B9%81%E0%B8%99%E0%B8%9A%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%8D%E0%B8%B2%E0%B8%88%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%87

## ตอบสั้น

นายจ้างกับพนักงานขายตกลงเรื่องค่านายหน้าเพิ่มเติมจากสัญญาจ้างที่มีอยู่ · ห้ามหักค่านายหน้าที่จ่ายเกินจากเงินเดือน

## ข้อเท็จจริงที่อ้างอิงได้

- **ใช้เมื่อ:** ใช้เมื่อพนักงานขายได้เงินเดือนและค่านายหน้าจากยอดขาย
- **อากรแสตมป์:** ข้อตกลงนี้ไม่ต้องปิดอากรแสตมป์ เป็นส่วนหนึ่งของสัญญาจ้างแรงงาน ซึ่งไม่ใช่ตราสารในบัญชีอัตราอากรแสตมป์ ต่างจากสัญญาตัวแทนขายอิสระ ซึ่งอาจต้องปิดอากรตามลักษณะตัวแทน
- **ภาษี:** ค่านายหน้าที่จ่ายให้ลูกจ้างเป็นเงินได้เนื่องจากการจ้างแรงงาน รวมกับเงินเดือนและหักภาษี ณ ที่จ่ายตามวิธีของเงินเดือน ไม่ใช่อัตราค่านายหน้าร้อยละ 3 ที่ใช้กับตัวแทนอิสระ วิธีคำนวณอยู่ในประมวลรัษฎากรส่วนภาษีเงินได้ ควรตรวจกับสำนักงานบัญชี
- **แบบที่กฎหมายกำหนด:** ลูกจ้างที่ได้ค่านายหน้ายังเป็นลูกจ้าง พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ใช้บังคับเต็มที่ ข้อตกลงนี้ใช้แก้เฉพาะเรื่องค่านายหน้า ส่วนเงินเดือน เวลาทำงาน วันลา และการเลิกจ้างยังเป็นไปตามสัญญาจ้างหลักลงวันที่ … ไม่ต้องจดทะเบียน ⚠️ ค่านายหน้าอาจเป็น "ค่าจ้าง" ถ้าค่านายหน้าเป็นเงินที่จ่ายตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติเป็นประจำ ศาลอาจถือว่าเป็นค่าจ้าง ซึ่งมีผลให้ต้องนำไปคำนวณค่าชดเชย ค่าล่วงเวลา และค่าทำงานในวันหยุด นิยามค่าจ้างอยู่ในมาตรา 5 และขึ้นกับแนวคำพิพากษา ผู้ตัดสินคือศาลแรงงาน ไม่ใช่ชื่อที่สัญญาเรียก นายจ้างควรคำนวณค่าชดเชยโดยรวมค่านายหน้าเฉลี่ยไว้ก่อนเพื่อความปลอดภัย
- **มาตราที่อ้าง:** พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ม.14/1, 17, 76, 118, 119; บัญชีอัตราอากรลักษณะ 21
- **ค่าใช้แบบฟอร์มบนเว็บนี้:** 149 บาท

## ใช้สัญญาฉบับนี้เมื่อไร

- ใช้เมื่อพนักงานขายได้เงินเดือนและค่านายหน้าจากยอดขาย
- ใช้เมื่อย้ายพนักงานเดิมมาอยู่ฝ่ายขาย
- ใช้เมื่อต้องการกำหนดเรื่องคำสั่งซื้อที่ยกเลิกหลังจ่ายค่านายหน้าแล้ว

## จุดที่พลาดบ่อยและต้องระวัง

- ห้ามหักค่านายหน้าที่จ่ายเกินจากเงินเดือน
- ยอดขายไม่ถึงเป้าไม่ใช่เหตุเลิกจ้างโดยไม่จ่ายค่าชดเชย
- ค่านายหน้าที่จ่ายประจำอาจถือเป็นค่าจ้างในการคำนวณค่าชดเชย
- ต้องมีสัญญาจ้างหลักอยู่ก่อน

## กรณีที่ไม่ควรใช้ฉบับนี้

- ถ้าเป็นตัวแทนขายอิสระที่ไม่ใช่ลูกจ้าง ให้ใช้ [สัญญาตัวแทนขายแบบมีค่านายหน้า](/s/th_sales_commission_agent)
- ถ้ายังไม่มีสัญญาจ้าง ให้ใช้ [สัญญาว่าจ้างทำงาน (พนักงานประจำ)](/s/th_employment_contract) ก่อน
- ข้อตกลงค่าคอมมิชชันพนักงานขาย ภาษาอังกฤษ — ใช้ [Sales Commission Agreement — ข้อตกลงค่าคอมมิชชันพนักงานขาย ภาษาอังกฤษ](/s/en_sales_commission)

## อากรแสตมป์

**ข้อตกลงนี้ไม่ต้องปิดอากรแสตมป์** เป็นส่วนหนึ่งของสัญญาจ้างแรงงาน ซึ่งไม่ใช่ตราสารในบัญชีอัตราอากรแสตมป์ ต่างจากสัญญาตัวแทนขายอิสระ ซึ่งอาจต้องปิดอากรตามลักษณะตัวแทน

## การจดทะเบียน / แบบที่กฎหมายกำหนด

**ลูกจ้างที่ได้ค่านายหน้ายังเป็นลูกจ้าง พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ใช้บังคับเต็มที่** ข้อตกลงนี้ใช้แก้เฉพาะเรื่องค่านายหน้า ส่วนเงินเดือน เวลาทำงาน วันลา และการเลิกจ้างยังเป็นไปตามสัญญาจ้างหลักลงวันที่ … ไม่ต้องจดทะเบียน

**⚠️ ค่านายหน้าอาจเป็น "ค่าจ้าง"** ถ้าค่านายหน้าเป็นเงินที่จ่ายตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติเป็นประจำ ศาลอาจถือว่าเป็นค่าจ้าง ซึ่งมีผลให้ต้องนำไปคำนวณค่าชดเชย ค่าล่วงเวลา และค่าทำงานในวันหยุด นิยามค่าจ้างอยู่ในมาตรา 5 และขึ้นกับแนวคำพิพากษา ผู้ตัดสินคือศาลแรงงาน ไม่ใช่ชื่อที่สัญญาเรียก นายจ้างควรคำนวณค่าชดเชยโดยรวมค่านายหน้าเฉลี่ยไว้ก่อนเพื่อความปลอดภัย

## ภาษี

ค่านายหน้าที่จ่ายให้ลูกจ้างเป็นเงินได้เนื่องจากการจ้างแรงงาน รวมกับเงินเดือนและหักภาษี ณ ที่จ่ายตามวิธีของเงินเดือน ไม่ใช่อัตราค่านายหน้าร้อยละ 3 ที่ใช้กับตัวแทนอิสระ วิธีคำนวณอยู่ในประมวลรัษฎากรส่วนภาษีเงินได้ ควรตรวจกับสำนักงานบัญชี

## การคืนค่านายหน้าและการหักเงิน

นายจ้างหักค่าจ้างได้เฉพาะกรณีที่ พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา 76 กำหนด การเรียกคืนค่านายหน้าจากคำสั่งซื้อที่ยกเลิกไม่อยู่ในรายการนั้น ข้อ 4.1 จึงให้หักกลบกับค่านายหน้างวดถัดไปซึ่งยังไม่ถึงกำหนดจ่ายตามเงื่อนไข และข้อ 4.2 ห้ามหักจากเงินเดือน ให้เป็นหนี้แยกต่างหากแทน

การไม่ถึงเป้าหมายไม่ใช่เหตุเลิกจ้างโดยไม่จ่ายค่าชดเชยตามมาตรา 119 ข้อ 5.2 ยืนยันไว้ นายจ้างที่เลิกจ้างเพราะยอดขายต่ำต้องจ่ายค่าชดเชยตามมาตรา 118 และบอกกล่าวล่วงหน้าตามมาตรา 17 ข้อตกลงที่ทำให้นายจ้างได้เปรียบเกินสมควร ศาลให้มีผลเท่าที่เป็นธรรมได้ตามมาตรา 14/1

## เอกสารแนบท้าย

- สำเนาสัญญาจ้างหลัก
- ตารางอัตราค่านายหน้าและตัวอย่างการคำนวณ
- รายชื่อพื้นที่หรือกลุ่มลูกค้าที่รับผิดชอบ

## วันลงนาม

ทำสองฉบับข้อความตรงกัน มอบให้ลูกจ้างหนึ่งฉบับ เก็บไว้กับสัญญาจ้างหลัก

## ผู้เขียนและผู้ตรวจทาน

เขียนและตรวจทานโดย **ภูวรา ครอบตะคุ** ทนายความ (ใบอนุญาต 477/2558) · เนติบัณฑิตไทย · น.ม. กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและสารสนเทศ — การเลือกประเด็น การจัดหมวด และคำอธิบายในบทความนี้เป็นงานอันมีลิขสิทธิ์ของผู้เขียน ส่วนตัวบทกฎหมายที่ยกมาไม่มีลิขสิทธิ์และตรวจกับราชกิจจานุเบกษาได้เสมอ · ทะเบียนบทความ OKC-8DFF79 · หากนำไปใช้ต่อ โปรดระบุชื่อผู้เขียนและลิงก์ต้นฉบับ

## คำถามที่พบบ่อย

### ข้อตกลงค่านายหน้าพนักงานขาย (แนบท้ายสัญญาจ้าง) ต้องติดอากรแสตมป์ไหม

ข้อตกลงนี้ไม่ต้องปิดอากรแสตมป์ เป็นส่วนหนึ่งของสัญญาจ้างแรงงาน ซึ่งไม่ใช่ตราสารในบัญชีอัตราอากรแสตมป์ ต่างจากสัญญาตัวแทนขายอิสระ ซึ่งอาจต้องปิดอากรตามลักษณะตัวแทน

### ข้อตกลงค่านายหน้าพนักงานขาย (แนบท้ายสัญญาจ้าง) เสียภาษีอะไรบ้าง

ค่านายหน้าที่จ่ายให้ลูกจ้างเป็นเงินได้เนื่องจากการจ้างแรงงาน รวมกับเงินเดือนและหักภาษี ณ ที่จ่ายตามวิธีของเงินเดือน ไม่ใช่อัตราค่านายหน้าร้อยละ 3 ที่ใช้กับตัวแทนอิสระ วิธีคำนวณอยู่ในประมวลรัษฎากรส่วนภาษีเงินได้ ควรตรวจกับสำนักงานบัญชี

### ใช้ข้อตกลงค่านายหน้าพนักงานขาย (แนบท้ายสัญญาจ้าง)ตอนไหน

ใช้เมื่อพนักงานขายได้เงินเดือนและค่านายหน้าจากยอดขาย · ใช้เมื่อย้ายพนักงานเดิมมาอยู่ฝ่ายขาย · ใช้เมื่อต้องการกำหนดเรื่องคำสั่งซื้อที่ยกเลิกหลังจ่ายค่านายหน้าแล้ว

### ทำข้อตกลงค่านายหน้าพนักงานขาย (แนบท้ายสัญญาจ้าง)ต้องระวังอะไร

ห้ามหักค่านายหน้าที่จ่ายเกินจากเงินเดือน · ยอดขายไม่ถึงเป้าไม่ใช่เหตุเลิกจ้างโดยไม่จ่ายค่าชดเชย · ค่านายหน้าที่จ่ายประจำอาจถือเป็นค่าจ้างในการคำนวณค่าชดเชย · ต้องมีสัญญาจ้างหลักอยู่ก่อน

### กรณีไหนที่ไม่ควรใช้ข้อตกลงค่านายหน้าพนักงานขาย (แนบท้ายสัญญาจ้าง)

ถ้าเป็นตัวแทนขายอิสระที่ไม่ใช่ลูกจ้าง ให้ใช้ สัญญาตัวแทนขายแบบมีค่านายหน้า · ถ้ายังไม่มีสัญญาจ้าง ให้ใช้ สัญญาว่าจ้างทำงาน (พนักงานประจำ) ก่อน · ข้อตกลงค่าคอมมิชชันพนักงานขาย ภาษาอังกฤษ — ใช้ Sales Commission Agreement — ข้อตกลงค่าคอมมิชชันพนักงานขาย ภาษาอังกฤษ

### ข้อตกลงค่านายหน้าพนักงานขาย (แนบท้ายสัญญาจ้าง) ต้องจดทะเบียนหรือทำตามแบบที่กฎหมายกำหนดไหม

ลูกจ้างที่ได้ค่านายหน้ายังเป็นลูกจ้าง พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ใช้บังคับเต็มที่ ข้อตกลงนี้ใช้แก้เฉพาะเรื่องค่านายหน้า ส่วนเงินเดือน เวลาทำงาน วันลา และการเลิกจ้างยังเป็นไปตามสัญญาจ้างหลักลงวันที่ … ไม่ต้องจดทะเบียน ⚠️ ค่านายหน้าอาจเป็น "ค่าจ้าง" ถ้าค่านายหน้าเป็นเงินที่จ่ายตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติเป็นประจำ ศาลอาจถือว่าเป็นค่าจ้าง ซึ่งมีผลให้ต้องนำไปคำนวณค่าชดเชย ค่าล่วงเวลา และค่าทำงานในวันหยุด นิยามค่าจ้างอยู่ในมาตรา 5 และขึ้นกับแนวคำพิพากษา ผู้ตัดสินคือศาลแรงงาน ไม่ใช่ชื่อที่สัญญาเรียก นายจ้างควรคำนวณค่าชดเชยโดยรวมค่านายหน้าเฉลี่ยไว้ก่อนเพื่อความปลอดภัย

### ลงนามข้อตกลงค่านายหน้าพนักงานขาย (แนบท้ายสัญญาจ้าง)ต้องมีพยานไหม ทำกี่ฉบับ

ทำสองฉบับข้อความตรงกัน มอบให้ลูกจ้างหนึ่งฉบับ เก็บไว้กับสัญญาจ้างหลัก

### ทำข้อตกลงค่านายหน้าพนักงานขาย (แนบท้ายสัญญาจ้าง)ต้องเตรียมเอกสารอะไรแนบท้าย

สำเนาสัญญาจ้างหลัก ตารางอัตราค่านายหน้าและตัวอย่างการคำนวณ รายชื่อพื้นที่หรือกลุ่มลูกค้าที่รับผิดชอบ

## กฎหมายที่อ้างถึง (ตัวบทเต็ม)

### พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 14/1

สัญญาจ้างระหว่างนายจ้างกับลูกจ้าง ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน ระเบียบ หรือคำสั่งของนายจ้างที่ทำให้นายจ้างได้เปรียบลูกจ้างเกินสมควร ให้ศาลมีอำนาจสั่งให้สัญญาจ้าง ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน ระเบียบ หรือคำสั่งนั้นมีผลใช้บังคับเพียงเท่าที่เป็นธรรมและพอสมควรแก่กรณี

_บริบท: หมวด 1 บททั่วไป_

### พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 17

สัญญาจ้างย่อมสิ้นสุดลงเมื่อครบกำหนดระยะเวลาในสัญญาจ้างโดยมิต้องบอกกล่าวล่วงหน้า

_บริบท: หมวด 1 บททั่วไป_

### พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 76

ห้ามมิให้นายจ้างหักค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานในวันหยุด และค่าล่วงเวลาในวันหยุด เว้นแต่เป็นการหักเพื่อ (1) ชำระภาษีเงินได้ตามจำนวนที่ลูกจ้างต้องจ่าย หรือชำระเงินอื่นตามที่มีกฎหมายบัญญัติไว้ (2) ชำระค่าบำรุงสหภาพแรงงานตามข้อบังคับของสหภาพแรงงาน (3) ชำระหนี้สินสหกรณ์ออมทรัพย์ หรือสหกรณ์อื่นที่มีลักษณะเดียวกันกับสหกรณ์ออมทรัพย์ หรือหนี้ที่เป็นไปเพื่อสวัสดิการที่เป็นประโยชน์ต่อลูกจ้างฝ่ายเดียว โดยได้รับความยินยอมล่วงหน้าจากลูกจ้าง (4) เป็นเงินประกันตามมาตรา 10 หรือชดใช้ค่าเสียหายให้แก่นายจ้าง ซึ่งลูกจ้างได้กระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง โดยได้รับความยินยอมจากลูกจ้าง (5) เป็นเงินสะสมตามข้อตกลงเกี่ยวกับกองทุนเงินสะสม

_บริบท: พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 — การหักค่าจ้าง (มาตรา 76–77)_

### พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 118

ให้นายจ้างจ่ายค่าชดเชยให้แก่ลูกจ้างซึ่งเลิกจ้าง ดังต่อไปนี้ (1) ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันครบหนึ่งร้อยยี่สิบวัน แต่ไม่ครบหนึ่งปี ให้จ่ายไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้ายสามสิบวัน หรือไม่น้อยกว่าค่าจ้างของการทำงานสามสิบวันสุดท้ายสำหรับลูกจ้างซึ่งได้รับค่าจ้างตามผลงานโดยคำนวณเป็นหน่วย (2) ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันครบหนึ่งปี แต่ไม่ครบสามปี ให้จ่ายไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้ายเก้าสิบวัน หรือไม่น้อยกว่าค่าจ้างของการทำงานเก้าสิบวันสุดท้ายสำหรับลูกจ้างซึ่งได้รับค่าจ้างตามผลงานโดยคำนวณเป็นหน่วย (3) ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันครบสามปี แต่ไม่ครบหกปี ให้จ่ายไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้ายหนึ่งร้อยแปดสิบวัน หรือไม่น้อยกว่าค่าจ้างของการทำงานหนึ่งร้อยแปดสิบวันสุดท้ายสำหรับลูกจ้างซึ่งได้รับค่าจ้างตามผลงานโดยคำนวณเป็นหน่วย (4) ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันครบหกปี แต่ไม่ครบสิบปี ให้จ่ายไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้ายสองร้อยสี่สิบวัน หรือไม่น้อยกว่าค่าจ้างของการทำงานสองร้อยสี่สิบวันสุดท้ายสำหรับลูกจ้างซึ่งได้รับค่าจ้างตามผลงานโดยคำนวณเป็นหน่วย (5) ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันครบสิบปี แต่ไม่ครบยี่สิบปี ให้จ่ายไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้ายสามร้อยวัน หรือไม่น้อยกว่าค่าจ้างของการทำงานสามร้อยวันสุดท้ายสำหรับลูกจ้างซึ่งได้รับค่าจ้างตามผลงานโดยคำนวณเป็นหน่วย (6) ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันครบยี่สิบปีขึ้นไป ให้จ่ายไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้ายสี่ร้อยวัน หรือไม่น้อยกว่าค่าจ้างของการทำงานสี่ร้อยวันสุดท้ายสำหรับลูกจ้างซึ่งได้รับค่าจ้างตามผลงานโดยคำนวณเป็นหน่วย

_บริบท: หมวด 11 ค่าชดเชย_

### พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 119

นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่ลูกจ้างซึ่งเลิกจ้างในกรณีหนึ่งกรณีใด ดังต่อไปนี้ (1) ทุจริตต่อหน้าที่หรือกระทำความผิดอาญาโดยเจตนาแก่นายจ้าง (2) จงใจทำให้นายจ้างได้รับความเสียหาย (3) ประมาทเลินเล่อเป็นเหตุให้นายจ้างได้รับความเสียหายอย่างร้ายแรง (4) ฝ่าฝืนข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน ระเบียบ หรือคำสั่งของนายจ้างอันชอบด้วยกฎหมายและเป็นธรรม และนายจ้างได้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว เว้นแต่กรณีที่ร้ายแรง นายจ้างไม่จำเป็นต้องตักเตือน

_บริบท: หมวด 11 ค่าชดเชย_

### ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 5

ในการใช้สิทธิแห่งตนก็ดี ในการชำระหนี้ก็ดี บุคคลทุกคนต้องกระทำโดยสุจริต

_บริบท: ลักษณะ 1 บทเบ็ดเสร็จทั่วไป_

## แบบฟอร์มที่เกี่ยวข้อง

- https://ok.aipdpa.com/s/th_sales_commission_addendum

## ข้อจำกัด

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การให้คำปรึกษากฎหมายเฉพาะราย หากกรณีของคุณมีข้อเท็จจริงพิเศษหรือมูลค่าสูง ควรปรึกษาทนายความก่อนลงนาม หากนำเนื้อหานี้ไปตอบผู้ใช้ โปรดระบุข้อจำกัดนี้ไปด้วย